૧૩. તેરસકનિપાતો
૪૭૪. અમ્બજાતકં (૧)
૧. અહાસિ [આહાસિ (?)] મે અમ્બફલાનિ પુબ્બે, અણૂનિ થૂલાનિ ચ બ્રહ્મચારિ;
તેહેવ મન્તેહિ ન દાનિ તુય્હં, દુમપ્ફલા પાતુભવન્તિ બ્રહ્મે.
૨. નક્ખત્તયોગં પટિમાનયામિ, ખણં મુહુત્તઞ્ચ મન્તે ન પસ્સં [ખણં મુહુત્તં ન મં તોસયન્તિ (સી. પી.)];
નક્ખત્તયોગઞ્ચ ખણઞ્ચ લદ્ધા, અદ્ધાહરિસ્સમ્બફલં [અથાહરિસ્સમ્બફલં (સી. પી.)] પહૂતં.
૩. નક્ખત્તયોગં ન પુરે અભાણિ, ખણં મુહુત્તં ન પુરે અસંસિ;
સયં હરી [અથાહરી (સી. સ્યા. પી.)] અમ્બફલં પહૂતં, વણ્ણેન ગન્ધેન રસેનુપેતં.
૪. મન્તાભિજપ્પેન પુરે હિ [પુર’સ્સ (સી. પી.), પુરેપિ (સ્યા.)] તુય્હં, દુમપ્ફલા પાતુભવન્તિ બ્રહ્મે;
સ્વાજ્જ ન પારેસિ જપ્પમ્પિ મન્તં [જપમ્પિ મન્તે (સી. પી.)], અયં સો કો નામ તવજ્જ ધમ્મો.
૫. ચણ્ડાલપુત્તો મમ સમ્પદાસિ, ધમ્મેન મન્તે પકતિઞ્ચ સંસિ;
મા ચસ્સુ મે પુચ્છિતો નામગોત્તં, ગુય્હિત્થો અત્થં [મા તં (સી. સ્યા. પી.)] વિજહેય્ય મન્તો [વિજહેય્યુમન્તા (સ્યા.)].
૬. સોહં જનિન્દેન જનમ્હિ પુટ્ઠો, મક્ખાભિભૂતો અલિકં અભાણિં;
‘‘મન્તા ઇમે બ્રાહ્મણસ્સા’’તિ મિચ્છા, પહીનમન્તો કપણો રુદામિ.
૭. એરણ્ડા પુચિમન્દા વા, અથ વા પાલિભદ્દકા;
મધું મધુત્થિકો વિન્દે, સો હિ તસ્સ દુમુત્તમો.
૮. ખત્તિયા બ્રાહ્મણા વેસ્સા, સુદ્દા ચણ્ડાલપુક્કુસા;
યમ્હા ધમ્મં વિજાનેય્ય, સો હિ તસ્સ નરુત્તમો.
૯. ઇમસ્સ દણ્ડઞ્ચ વધઞ્ચ દત્વા, ગલે ગહેત્વા ખલયાથ [બલયાથ (સ્યા.), ગલયાથ (ક.)] જમ્મં;
યો ઉત્તમત્થં કસિરેન લદ્ધં, માનાતિમાનેન વિનાસયિત્થ.
૧૦. યથા સમં મઞ્ઞમાનો પતેય્ય, સોબ્ભં ગુહં નરકં પૂતિપાદં;
રજ્જૂતિ વા અક્કમે કણ્હસપ્પં, અન્ધો યથા જોતિમધિટ્ઠહેય્ય;
એવમ્પિ મં ત્વં ખલિતં સપઞ્ઞ [સપઞ્ઞા (પી.)], પહીનમન્તસ્સ પુનપ્પદાહિ [પુન સમ્પદાહિ (સ્યા.), પુનપ્પસીદ (સી. પી.)].
૧૧. ધમ્મેન મન્તં [મન્તે (સી. સ્યા. પી.)] તવ સમ્પદાસિં, તુવમ્પિ ધમ્મેન [ત્વમ્પિ ધમ્મેનેવ (ક.)] પરિગ્ગહેસિ;
પકતિમ્પિ તે અત્તમનો અસંસિં, ધમ્મે ઠિતં તં [પતિટ્ઠં (ક.)] ન જહેય્ય મન્તો.
૧૨. યો બાલ મન્તં [બલમન્તં (ક.)] કસિરેન લદ્ધં, યં દુલ્લભં અજ્જ મનુસ્સલોકે;
કિઞ્ચાપિ લદ્ધા જીવિતું અપ્પપઞ્ઞો [કિચ્છા લદ્ધં જીવિકં અપ્પપઞ્ઞો (સી. સ્યા.), કચ્છાપિ લદ્ધા જીવિકં અપ્પઞ્ઞ (પી.)], વિનાસયી અલિકં ભાસમાનો.
૧૩. બાલસ્સ મૂળ્હસ્સ અકતઞ્ઞુનો ચ, મુસા ભણન્તસ્સ અસઞ્ઞતસ્સ;
મન્તે મયં તાદિસકે ન દેમ, કુતો મન્તા ગચ્છ ન મય્હ રુચ્ચસીતિ.
અમ્બજાતકં પઠમં.
૪૭૫. ફન્દનજાતકં (૨)
૧૪. કુઠારિહત્થો [કુધારિહત્થો (ક.)] પુરિસો, વનમોગય્હ તિટ્ઠસિ;
પુટ્ઠો મે સમ્મ અક્ખાહિ, કિં દારું છેતુમિચ્છસિ.
૧૫. ઇસ્સો [ઇસો (સી.), ઈસો (સ્યા. પી.)] વનાનિ ચરસિ, સમાનિ વિસમાનિ ચ;
પુટ્ઠો મે સમ્મ અક્ખાહિ, કિં દારું નેમિયા દળ્હં.
૧૬. નેવ સાલો ન ખદિરો, નાસ્સકણ્ણો કુતો ધવો;
રુક્ખો ચ [રુક્ખોવ (સી. પી.)] ફન્દનો નામ, તં દારું નેમિયા દળ્હં.
૧૭. કીદિસાનિસ્સ પત્તાનિ, ખન્ધો વા પન કીદિસો;
પુટ્ઠો મે સમ્મ અક્ખાહિ, યથા જાનેમુ ફન્દનં.
૧૮. યસ્સ સાખા પલમ્બન્તિ, નમન્તિ ન ચ ભઞ્જરે;
સો રુક્ખો ફન્દનો નામ, યસ્સ મૂલે અહં ઠિતો.
૧૯. અરાનં ચક્કનાભીનં, ઈસાનેમિરથસ્સ ચ;
સબ્બસ્સ તે કમ્મનિયો, અયં હેસ્સતિ ફન્દનો.
૨૦. ઇતિ ફન્દનરુક્ખોપિ, તાવદે અજ્ઝભાસથ;
મય્હમ્પિ વચનં અત્થિ, ભારદ્વાજ સુણોહિ મે.
૨૧. ઇસ્સસ્સ [ઇમસ્સ (ક. સી. ક.)] ઉપક્ખન્ધમ્હા [ઉપખન્ધમ્હા (ક. સી. પી. ક.)], ઉક્કચ્ચ ચતુરઙ્ગુલં;
તેન નેમિં પસારેસિ [પરિહરેસિ (સી. પી.)], એવં દળ્હતરં સિયા.
૨૨. ઇતિ ફન્દનરુક્ખોપિ, વેરં અપ્પેસિ તાવદે;
જાતાનઞ્ચ અજાતાનં, ઇસ્સાનં દુક્ખમાવહિ.
૨૩. ઇચ્ચેવં [ઇચ્ચેવ (સી. પી.)] ફન્દનો ઇસ્સં, ઇસ્સો ચ પન ફન્દનં;
અઞ્ઞમઞ્ઞં વિવાદેન, અઞ્ઞમઞ્ઞમઘાતયું.
૨૪. એવમેવ મનુસ્સાનં, વિવાદો યત્થ જાયતિ;
મયૂરનચ્ચં નચ્ચન્તિ, યથા તે ઇસ્સફન્દના.
૨૫. તં વો વદામિ ભદ્દં વો [ભદ્દન્તે (ક.)], યાવન્તેત્થ સમાગતા;
સમ્મોદથ મા વિવદથ [માવિવદિત્થ (સી. સ્યા. પી.)], મા હોથ ઇસ્સફન્દના.
૨૬. સામગ્ગિમેવ [સામગ્યમેવ (સ્યા. ક.)] સિક્ખેથ, બુદ્ધેહેતં પસંસિતં;
સામગ્ગિરતો ધમ્મટ્ઠો, યોગક્ખેમા ન ધંસતીતિ.
ફન્દનજાતકં દુતિયં.
૪૭૬. જવનહંસજાતકં (૩)
૨૭. ઇધેવ હંસ નિપત, પિયં મે તવ દસ્સનં;
ઇસ્સરોસિ અનુપ્પત્તો, યમિધત્થિ પવેદય.
૨૮. સવનેન એકસ્સ પિયા ભવન્તિ, દિસ્વા પનેકસ્સ વિયેતિ [વિનેતિ (સ્યા.), વિહેતિ (પી.), વિગેતિ (ક. અટ્ઠ.)] છન્દો;
દિસ્વા ચ સુત્વા ચ પિયા ભવન્તિ, કચ્ચિન્નુ મે પીયસિ [પિય્યસિ (સી. પી.)] દસ્સનેન.
૨૯. સવનેન પિયો મેસિ, ભિય્યો ચાગમ્મ દસ્સનં;
એવં પિયદસ્સનો મે [એવં પિયદસ્સનો સમાનો (સી. સ્યા. પી.)], વસ હંસ મમન્તિકે [મમ સન્તિકે (સી. સ્યા. પી.)].
૩૦. વસેય્યામ તવાગારે, નિચ્ચં સક્કતપૂજિતા;
મત્તો ચ એકદા વજ્જે [વજ્જા (સી. પી.)], ‘‘હંસરાજં પચન્તુ મે’’.
૩૧. ધિરત્થુ તં મજ્જપાનં, યં મે પિયતરં તયા;
ન ચાપિ મજ્જં પિસ્સામિ [પિવિસ્સામિ (સ્યા.), પાયામિ (સી. પી.)], યાવ મે વચ્છસી ઘરે.
૩૨. સુવિજાનં સિઙ્ગાલાનં, સકુણાનઞ્ચ [સકુન્તાનઞ્ચ (સી. સ્યા. પી.)] વસ્સિતં;
મનુસ્સવસ્સિતં રાજ, દુબ્બિજાનતરં તતો.
૩૩. અપિ ચે મઞ્ઞતી પોસો, ઞાતિ મિત્તો સખાતિ વા;
યો પુબ્બે સુમનો હુત્વા, પચ્છા સમ્પજ્જતે દિસો.
૩૪. યસ્મિં મનો નિવિસતિ, અવિદૂરે સહાપિ સો;
સન્તિકેપિ હિ સો દૂરે, યસ્મિં નાવિસતે [યસ્મા વિવસતે (સી. સ્યા. પી.)] મનો.
૩૫. અન્તોપિ સો હોતિ પસન્નચિત્તો, પારં સમુદ્દસ્સ પસન્નચિત્તો;
અન્તોપિ સો હોતિ પદુટ્ઠચિત્તો, પારં સમુદ્દસ્સ પદુટ્ઠચિત્તો.
૩૬. સંવસન્તા વિવસન્તિ, યે દિસા તે રથેસભ;
આરા સન્તો સંવસન્તિ, મનસા રટ્ઠવડ્ઢન.
૩૭. અતિચિરં નિવાસેન, પિયો ભવતિ અપ્પિયો;
આમન્ત ખો તં ગચ્છામ [ગચ્છામિ (સ્યા.)], પુરા તે હોમ અપ્પિયા [હોમિ અપ્પિયો (સ્યા.)].
૩૮. એવં ચે યાચમાનાનં, અઞ્જલિં નાવબુજ્ઝસિ;
પરિચારકાનં સતં [સન્તાનં (સી. સ્યા.), સત્તાનં (પી.)], વચનં ન કરોસિ નો;
એવં તં અભિયાચામ, પુન કયિરાસિ પરિયાયં.
૩૯. એવં ચે નો વિહરતં, અન્તરાયો ન હેસ્સતિ;
તુય્હઞ્ચાપિ [વાપિ (સ્યા. પી. ક.)] મહારાજ, મય્હઞ્ચ [વા (બહૂસુ)] રટ્ઠવડ્ઢન;
અપ્પેવ નામ પસ્સેમુ [પસ્સેમ (સી. સ્યા. પી.)], અહોરતાનમચ્ચયેતિ.
જવનહંસજાતકં તતિયં.
૪૭૭. ચૂળનારદજાતકં (૪)
૪૦. ન તે કટ્ઠાનિ ભિન્નાનિ, ન તે ઉદકમાભતં;
અગ્ગીપિ તે ન હાપિતો [હાસિતો (સી. સ્યા.)], કિં નુ મન્દોવ ઝાયસિ.
૪૧. ન ઉસ્સહે વને વત્થું, કસ્સપામન્તયામિ તં;
દુક્ખો વાસો અરઞ્ઞસ્મિં, રટ્ઠં ઇચ્છામિ ગન્તવે.
૪૨. યથા અહં ઇતો ગન્ત્વા, યસ્મિં જનપદે વસં;
આચારં બ્રહ્મે [બ્રહ્મં (ક.)] સિક્ખેય્યં, તં ધમ્મં અનુસાસ મં.
૪૩. સચે અરઞ્ઞં હિત્વાન, વનમૂલફલાનિ ચ;
રટ્ઠે રોચયસે વાસં, તં ધમ્મં નિસામેહિ મે.
૪૪. વિસં મા પટિસેવિત્થો [પટિસેવિત્થ (સ્યા. ક.)], પપાતં પરિવજ્જય;
પઙ્કે ચ મા વિસીદિત્થો [પઙ્કો ચ મા વિસિયિત્થો (ક.)], યત્તો ચાસીવિસે ચરે.
૪૫. કિં નુ વિસં પપાતો વા, પઙ્કો વા બ્રહ્મચારિનં;
કં ત્વં આસીવિસં બ્રૂસિ, તં મે અક્ખાહિ પુચ્છિતો;
૪૬. આસવો તાત લોકસ્મિં, સુરા નામ પવુચ્ચતિ;
મનુઞ્ઞો [મનુઞ્ઞા (સી. સ્યા. પી.)] સુરભી વગ્ગુ, સાદુ [મધુ (સી. સ્યા.)] ખુદ્દરસૂપમો [રસૂપમા (સી. સ્યા. પી.)];
વિસં તદાહુ અરિયા સે, બ્રહ્મચરિયસ્સ નારદ.
૪૭. ઇત્થિયો તાત લોકસ્મિં, પમત્તં પમથેન્તિ તા;
હરન્તિ યુવિનો ચિત્તં, તૂલં ભટ્ઠંવ માલુતો;
પપાતો એસો અક્ખાતો, બ્રહ્મચરિયસ્સ નારદ.
૪૮. લાભો સિલોકો સક્કારો, પૂજા પરકુલેસુ ચ;
પઙ્કો એસો ચ [એસોવ (સી. સ્યા. પી.)] અક્ખાતો, બ્રહ્મચરિયસ્સ નારદ.
૪૯. સસત્થા [મહન્તા (સ્યા. ક.)] તાત રાજાનો, આવસન્તિ મહિં ઇમં;
તે તાદિસે મનુસ્સિન્દે, મહન્તે તાત નારદ.
૫૦. ઇસ્સરાનં અધિપતીનં, ન તેસં પાદતો ચરે;
આસીવિસોતિ [આસીવિસો સો (સી. પી.)] અક્ખાતો, બ્રહ્મચરિયસ્સ નારદ.
૫૧. ભત્તત્થો ભત્તકાલે ચ [યં (સી. પી.)], યં ગેહમુપસઙ્કમે;
યદેત્થ કુસલં જઞ્ઞા, તત્થ ઘાસેસનં ચરે.
૫૨. પવિસિત્વા પરકુલં, પાનત્થં [પાનત્થો (સ્યા. પી.)] ભોજનાય વા;
મિતં ખાદે મિતં ભુઞ્જે, ન ચ રૂપે મનં કરે.
૫૩. ગોટ્ઠં મજ્જં કિરાટઞ્ચ [કિરાસઞ્ચ (સી. સ્યા.), કિરાસં વા (પી.)], સભા નિકિરણાનિ ચ;
આરકા પરિવજ્જેહિ, યાનીવ વિસમં પથન્તિ.
ચૂળનારદજાતકં ચતુત્થં.
૪૭૮. દૂતજાતકં (૫)
૫૪. દૂતે તે બ્રહ્મે [દૂતે બ્રાહ્મણ (ક.)] પાહેસિં, ગઙ્ગાતીરસ્મિ ઝાયતો;
તેસં પુટ્ઠો ન બ્યાકાસિ, દુક્ખં ગુય્હમતં [ગુય્હં મતં (સી.), તુય્હં મતં (સ્યા. ક.)] નુ તે.
૫૫. સચે તે દુક્ખમુપ્પજ્જે, કાસીનં રટ્ઠવડ્ઢન;
મા ખો નં તસ્સ અક્ખાહિ, યો તં દુક્ખા ન મોચયે.
૫૬. યો તસ્સ [યો ચ તથા (પી.)] દુક્ખજાતસ્સ, એકઙ્ગમપિ ભાગસો [એકન્તમપિ ભાસતો (સી. પી.)];
વિપ્પમોચેય્ય ધમ્મેન, કામં તસ્સ પવેદય [પવેદયે (સી.)].
૫૭. સુવિજાનં સિઙ્ગાલાનં, સકુણાનઞ્ચ વસ્સિતં;
મનુસ્સવસ્સિતં રાજ, દુબ્બિજાનતરં તતો.
૫૮. અપિ ચે મઞ્ઞતી પોસો, ઞાતિ મિત્તો સખાતિ વા;
યો પુબ્બે સુમનો હુત્વા, પચ્છા સમ્પજ્જતે દિસો.
૫૯. યો અત્તનો દુક્ખમનાનુપુટ્ઠો, પવેદયે જન્તુ અકાલરૂપે;
આનન્દિનો તસ્સ ભવન્તિમિત્તા [ભવન્ત’મિત્તા (સી. પી.)], હિતેસિનો તસ્સ દુખી ભવન્તિ.
૬૦. કાલઞ્ચ ઞત્વાન તથાવિધસ્સ, મેધાવીનં એકમનં વિદિત્વા;
અક્ખેય્ય તિબ્બાનિ [તિપ્પાનિ (સી. સ્યા. પી.)] પરસ્સ ધીરો, સણ્હં ગિરં અત્થવતિં પમુઞ્ચે.
૬૧. સચે ચ જઞ્ઞા અવિસય્હમત્તનો, ન તે હિ મય્હં [નાયં નીતિ મય્હ (સી. પી.)] સુખાગમાય;
એકોવ તિબ્બાનિ સહેય્ય ધીરો, સચ્ચં હિરોત્તપ્પમપેક્ખમાનો.
૬૨. અહં રટ્ઠાનિ વિચરન્તો, નિગમે રાજધાનિયો;
ભિક્ખમાનો મહારાજ, આચરિયસ્સ ધનત્થિકો.
૬૩. ગહપતી રાજપુરિસે, મહાસાલે ચ બ્રાહ્મણે;
અલત્થં સત્ત નિક્ખાનિ, સુવણ્ણસ્સ જનાધિપ;
તે મે નટ્ઠા મહારાજ, તસ્મા સોચામહં ભુસં.
૬૪. પુરિસા તે મહારાજ, મનસાનુવિચિન્તિતા;
નાલં દુક્ખા પમોચેતું, તસ્મા તેસં ન બ્યાહરિં.
૬૫. ત્વઞ્ચ ખો મે મહારાજ, મનસાનુવિચિન્તિતો;
અલં દુક્ખા પમોચેતું, તસ્મા તુય્હં પવેદયિં.
૬૬. તસ્સાદાસિ પસન્નત્તો, કાસીનં રટ્ઠવડ્ઢનો;
જાતરૂપમયે નિક્ખે, સુવણ્ણસ્સ ચતુદ્દસાતિ.
દૂતજાતકં પઞ્ચમં.