(૧.) ઉપ્પાદકકમ્મં

૧૦૨૧. છટ્ઠવારે પઞ્ચહિ કામગુણેહિ નાનપ્પકારેહિ વા ઇદ્ધિવિસેસેહિ દિબ્બન્તીતિ દેવા. સમ્મુતિદેવાતિ ‘દેવો, દેવી’તિ એવં લોકસમ્મુતિયા દેવા. ઉપપત્તિદેવાતિ દેવલોકે ઉપ્પન્નત્તા ઉપપત્તિયા દેવા. વિસુદ્ધિદેવાતિ સબ્બેસં દેવાનં પૂજારહા સબ્બકિલેસવિસુદ્ધિયા દેવા. રાજાનોતિ મુદ્ધાભિસિત્તખત્તિયા. દેવિયોતિ તેસં મહેસિયો. કુમારાતિ અભિસિત્તરાજૂનં અભિસિત્તદેવિયા કુચ્છિસ્મિં ઉપ્પન્નકુમારા.

ઉપોસથકમ્મં કત્વાતિ ચાતુદ્દસાદીસુ અટ્ઠઙ્ગસમન્નાગતં ઉપોસથં ઉપવસિત્વા. ઇદાનિ યસ્મા પરિત્તદાનાદિપુઞ્ઞકમ્મં મનુસ્સસોભગ્યતાય પચ્ચયો, મત્તસો કતં મનુસ્સસોભગ્યતાય અધિમત્તં, અધિમત્તભાવેપિ નાનપ્પકારભેદતો નાનપ્પકારસ્સ ખત્તિયમહાસાલાદિભાવસ્સ પચ્ચયો, તસ્મા તસ્સ વસેન ઉપપત્તિભેદં દસ્સેન્તો અપ્પેકચ્ચે ગહપતિમહાસાલાનન્તિઆદિમાહ. તત્થ મહાસારો એતેસન્તિ મહાસારા; ર-કારસ્સ પન લ-કારં કત્વા મહાસાલાતિ વુત્તં. ગહપતિયોવ મહાસાલા, ગહપતીસુ વા મહાસાલાતિ ગહપતિમહાસાલા. સેસેસુપિ એસેવ નયો. તત્થ યસ્સ ગેહે પચ્છિમન્તેન ચત્તાલીસકોટિધનં નિધાનગતં હોતિ, કહાપણાનઞ્ચ પઞ્ચ અમ્બણાનિ દિવસવળઞ્જો નિક્ખમતિ – અયં ગહપતિમહાસાલો નામ. યસ્સ પન ગેહે પચ્છિમન્તેન અસીતિકોટિધનં નિધાનગતં હોતિ, કહાપણાનઞ્ચ દસઅમ્બણાનિ દિવસવળઞ્જો નિક્ખમતિ – અયં બ્રાહ્મણમહાસાલો નામ. યસ્સ પન ગેહે પચ્છિમન્તેન કોટિસતધનં નિધાનગતં હોતિ, કહાપણાનઞ્ચ વીસતિ અમ્બણાનિ દિવસવળઞ્જો નિક્ખમતિ – અયં ખત્તિયમહાસાલો નામ.

સહબ્યતન્તિ સહભાવં; સભાગા હુત્વા નિબ્બત્તન્તીતિ અત્થો. ચાતુમહારાજિકાનન્તિઆદીસુ ચાતુમહારાજિકા નામ સિનેરુપબ્બતસ્સ વેમજ્ઝે હોન્તિ. તેસુ પબ્બતટ્ઠકાપિ અત્થિ, આકાસટ્ઠાપિ; તેસં પરમ્પરા ચક્કવાળપબ્બતં પત્તા. ખિડ્ડાપદોસિકા, મનોપદોસિકા, સીતવલાહકા, ઉણ્હવલાહકા, ચન્દિમા દેવપુત્તો, સૂરિયો દેવપુત્તોતિ એતે સબ્બેપિ ચાતુમહારાજિકદેવલોકટ્ઠકા એવ.

તેત્તિંસ જના તત્થ ઉપપન્નાતિ તાવતિંસા. અપિચ તાવતિંસાતિ તેસં દેવાનં નામમેવાતિ વુત્તં. તેપિ અત્થિ પબ્બતટ્ઠકા, અત્થિ આકાસટ્ઠકા. તેસં પરમ્પરા ચક્કવાળપબ્બતં પત્તા. તથા યામાદીનં. એકદેવલોકેપિ હિ દેવાનં પરમ્પરા ચક્કવાળપબ્બતં અપ્પત્તા નામ નત્થિ. તત્થ દિબ્બં સુખં યાતા પયાતા સમ્પત્તાતિ યામા. તુટ્ઠા પહટ્ઠાતિ તુસિતા. પકતિપટિયત્તારમ્મણતો અતિરેકેન રમિતુકામકાલે યથારુચિતે ભોગે નિમ્મિનિત્વા રમન્તીતિ નિમ્માનરતી. ચિત્તાચારં ઞત્વા પરેહિ નિમ્મિતેસુ ભોગેસુ વસં વત્તેન્તીતિ પરનિમ્મિતવસવત્તી.