૩. પુગ્ગલધમ્મવારો

(૧) ઉપ્પાદનિરોધકાલસમ્ભેદવારો

૧૦૫. (ક) યસ્સ યં ચિત્તં ઉપ્પજ્જતિ ન નિરુજ્ઝતિ તસ્સ તં ચિત્તં નિરુજ્ઝિસ્સતિ ન ઉપ્પજ્જિસ્સતીતિ? આમન્તા.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં નિરુજ્ઝિસ્સતિ ન ઉપ્પજ્જિસ્સતિ તસ્સ તં ચિત્તં ઉપ્પજ્જતિ ન નિરુજ્ઝતીતિ? આમન્તા.

(ક) યસ્સ યં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જતિ નિરુજ્ઝતિ તસ્સ તં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ ઉપ્પજ્જિસ્સતીતિ? નો.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ ઉપ્પજ્જિસ્સતિ તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જતિ નિરુજ્ઝતીતિ? નત્થિ.

(૨) ઉપ્પાદુપ્પન્નવારો

૧૦૬. (ક) યસ્સ યં ચિત્તં ઉપ્પજ્જતિ તસ્સ તં ચિત્તં ઉપ્પન્નન્તિ? આમન્તા.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં ઉપ્પન્નં તસ્સ તં ચિત્તં ઉપ્પજ્જતીતિ?

ભઙ્ગક્ખણે ચિત્તં ઉપ્પન્નં, નો ચ તસ્સ તં ચિત્તં ઉપ્પજ્જતિ. ઉપ્પાદક્ખણે ચિત્તં ઉપ્પન્નઞ્ચેવ ઉપ્પજ્જતિ ચ.

(ક) યસ્સ યં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જતિ તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પન્નન્તિ?

ભઙ્ગક્ખણે ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જતિ, નો ચ તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પન્નં. અતીતાનાગતં ચિત્તં ન ચેવ ઉપ્પજ્જતિ ન ચ ઉપ્પન્નં.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં ન ઉપ્પન્નં તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જતીતિ? આમન્તા.

(૩) નિરોધુપ્પન્નવારો

૧૦૭. (ક) યસ્સ યં ચિત્તં નિરુજ્ઝતિ તસ્સ તં ચિત્તં ઉપ્પન્નન્તિ? આમન્તા.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં ઉપ્પન્નં તસ્સ તં ચિત્તં નિરુજ્ઝતીતિ?

ઉપ્પાદક્ખણે ચિત્તં ઉપ્પન્નં, નો ચ તસ્સ તં ચિત્તં નિરુજ્ઝતિ. ભઙ્ગક્ખણે ચિત્તં ઉપ્પન્નઞ્ચેવ નિરુજ્ઝતિ ચ.

(ક) યસ્સ યં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝતિ તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પન્નન્તિ?

ઉપ્પાદક્ખણે ચિત્તં ન નિરુજ્ઝતિ, નો ચ તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પન્નં. અતીતાનાગતં ચિત્તં ન ચેવ નિરુજ્ઝતિ ન ચ ઉપ્પન્નં.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં ન ઉપ્પન્નં તસ્સ તં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝતીતિ? આમન્તા.

(૪) ઉપ્પાદવારો

૧૦૮. (ક) યસ્સ યં ચિત્તં ઉપ્પજ્જતિ તસ્સ તં ચિત્તં ઉપ્પજ્જિત્થાતિ? નો.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં ઉપ્પજ્જિત્થ તસ્સ તં ચિત્તં ઉપ્પજ્જતીતિ? નો.

(ક) યસ્સ યં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જતિ તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જિત્થાતિ?

અતીતં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જતિ, નો ચ તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જિત્થ. ભઙ્ગક્ખણે અનાગતઞ્ચ ચિત્તં ન ચેવ ઉપ્પજ્જતિ ન ચ ઉપ્પજ્જિત્થ.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જિત્થ તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જતીતિ?

ઉપ્પાદક્ખણે ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જિત્થ, નો ચ તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જતિ. ભઙ્ગક્ખણે અનાગતઞ્ચ ચિત્તં ન ચેવ ઉપ્પજ્જિત્થ ન ચ ઉપ્પજ્જતિ.

૧૦૯. (ક) યસ્સ યં ચિત્તં ઉપ્પજ્જતિ તસ્સ તં ચિત્તં ઉપ્પજ્જિસ્સતીતિ? નો.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં ઉપ્પજ્જિસ્સતિ તસ્સ તં ચિત્તં ઉપ્પજ્જતીતિ? નો.

(ક) યસ્સ યં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જતિ તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જિસ્સતીતિ?

અનાગતં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જતિ, નો ચ તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જિસ્સતિ. ભઙ્ગક્ખણે અતીતઞ્ચ ચિત્તં ન ચેવ ઉપ્પજ્જતિ ન ચ ઉપ્પજ્જિસ્સતિ.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જિસ્સતિ તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જતીતિ?

ઉપ્પાદક્ખણે ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જિસ્સતિ, નો ચ તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જતિ. ભઙ્ગક્ખણે અતીતઞ્ચ ચિત્તં ન ચેવ ઉપ્પજ્જિસ્સતિ ન ચ ઉપ્પજ્જતિ.

૧૧૦. (ક) યસ્સ યં ચિત્તં ઉપ્પજ્જિત્થ તસ્સ તં ચિત્તં ઉપ્પજ્જિસ્સતીતિ? નો.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં ઉપ્પજ્જિસ્સતિ તસ્સ તં ચિત્તં ઉપ્પજ્જિત્થાતિ? નો.

(ક) યસ્સ યં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જિત્થ તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જિસ્સતીતિ?

અનાગતં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જિત્થ, નો ચ તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જિસ્સતિ. પચ્ચુપ્પન્નં ચિત્તં ન ચેવ ઉપ્પજ્જિત્થ ન ચ ઉપ્પજ્જિસ્સતિ.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જિસ્સતિ તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જિત્થાતિ?

અતીતં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જિસ્સતિ, નો ચ તસ્સ તં ચિત્તં ન ઉપ્પજ્જિત્થ. પચ્ચુપ્પન્નં ચિત્તં ન ચેવ ઉપ્પજ્જિસ્સતિ ન ચ ઉપ્પજ્જિત્થ.

(૫) નિરોધવારો

૧૧૧. (ક) યસ્સ યં ચિત્તં નિરુજ્ઝતિ તસ્સ તં ચિત્તં નિરુજ્ઝિત્થાતિ? નો.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં નિરુજ્ઝિત્થ તસ્સ તં ચિત્તં નિરુજ્ઝતીતિ? નો.

(ક) યસ્સ યં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝતિ તસ્સ તં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિત્થાતિ?

અતીતં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝતિ, નો ચ તસ્સ તં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિત્થ. ઉપ્પાદક્ખણે અનાગતઞ્ચ ચિત્તં ન ચેવ નિરુજ્ઝતિ ન ચ નિરુજ્ઝિત્થ.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિત્થ તસ્સ તં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝતીતિ?

ભઙ્ગક્ખણે ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિત્થ, નો ચ તસ્સ તં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝતિ. ઉપ્પાદક્ખણે અનાગતઞ્ચ ચિત્તં ન ચેવ નિરુજ્ઝિત્થ ન ચ નિરુજ્ઝતિ.

૧૧૨. (ક) યસ્સ યં ચિત્તં નિરુજ્ઝતિ તસ્સ તં ચિત્તં નિરુજ્ઝિસ્સતીતિ? નો.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં નિરુજ્ઝિસ્સતિ તસ્સ તં ચિત્તં નિરુજ્ઝતીતિ? નો.

(ક) યસ્સ યં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝતિ તસ્સ તં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિસ્સતીતિ?

ઉપ્પાદક્ખણે અનાગતઞ્ચ ચિત્તં ન નિરુજ્ઝતિ, નો ચ તસ્સ તં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ. અતીતં ચિત્તં ન ચેવ નિરુજ્ઝતિ ન ચ નિરુજ્ઝિસ્સતિ.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ તસ્સ તં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝતીતિ?

ભઙ્ગક્ખણે ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ, નો ચ તસ્સ તં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝતિ. અતીતં ચિત્તં ન ચેવ નિરુજ્ઝિસ્સતિ ન ચ નિરુજ્ઝતિ.

૧૧૩. (ક) યસ્સ યં ચિત્તં નિરુજ્ઝિત્થ તસ્સ તં ચિત્તં નિરુજ્ઝિસ્સતીતિ? નો.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં નિરુજ્ઝિસ્સતિ તસ્સ તં ચિત્તં નિરુજ્ઝિત્થાતિ? નો.

(ક) યસ્સ યં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિત્થ તસ્સ તં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિસ્સતીતિ?

ઉપ્પાદક્ખણે અનાગતઞ્ચ ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિત્થ, નો ચ તસ્સ તં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ. ભઙ્ગક્ખણે ચિત્તં ન ચેવ નિરુજ્ઝિત્થ ન ચ નિરુજ્ઝિસ્સતિ.

(ખ) યસ્સ વા પન યં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ તસ્સ તં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિત્થાતિ?

અતીતં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ, નો ચ તસ્સ તં ચિત્તં ન નિરુજ્ઝિત્થ. ભઙ્ગક્ખણે ચિત્તં ન ચેવ નિરુજ્ઝિસ્સતિ ન ચ નિરુજ્ઝિત્થ.

(યસ્સ ચિત્તકે સકભાવેન નિદ્દિટ્ઠે, યં ચિત્તકે ચ યસ્સ યં ચિત્તકે ચ એકત્તેન નિદ્દિટ્ઠે.)

૨. સુત્તન્તચિત્તમિસ્સકવિસેસો

૧૧૪. યસ્સ સરાગં ચિત્તં ઉપ્પજ્જતિ ન નિરુજ્ઝતિ તસ્સ સરાગં ચિત્તં નિરુજ્ઝિસ્સતિ ન ઉપ્પજ્જિસ્સતીતિ?

સરાગપચ્છિમચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં સરાગં ચિત્તં ઉપ્પજ્જતિ ન નિરુજ્ઝતિ, નિરુજ્ઝિસ્સતિ ન ઉપ્પજ્જિસ્સતિ. ઇતરેસં સરાગચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં…પે….

૩. અભિધમ્મચિત્તમિસ્સકવિસેસો

૧૧૫. યસ્સ કુસલં ચિત્તં ઉપ્પજ્જતિ ન નિરુજ્ઝતિ તસ્સ કુસલં ચિત્તં નિરુજ્ઝિસ્સતિ ન ઉપ્પજ્જિસ્સતીતિ?

પચ્છિમકુસલચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં કુસલં ચિત્તં ઉપ્પજ્જતિ ન નિરુજ્ઝતિ, નિરુજ્ઝિસ્સતિ ન ઉપ્પજ્જિસ્સતિ. ઇતરેસં કુસલચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં…પે….

યસ્સ વા પન…પે…? આમન્તા …પે….

૧૧૬. યસ્સ અકુસલં ચિત્તં ઉપ્પજ્જતિ ન નિરુજ્ઝતિ…પે…. યસ્સ અબ્યાકતં ચિત્તં ઉપ્પજ્જતિ ન નિરુજ્ઝતિ…પે….

(મૂલયમકં ચિત્તયમકં ધમ્મયમકન્તિ તીણિ યમકાનિ યાવ સરણઅરણા ગચ્છન્તિ.)

ચિત્તયમકં નિટ્ઠિતં.