(૫) પચ્ચુપ્પન્નાનાગતવારો
(ક) અનુલોમપુગ્ગલો
૧૫૪. (ક) યસ્સ દુક્ખસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ તસ્સ સમુદયસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતીતિ?
અગ્ગમગ્ગસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે અરહન્તાનં ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તસ્સ ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં દુક્ખસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ, નો ચ તેસં સમુદયસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતિ. ઇતરેસં ઉપપજ્જન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં દુક્ખસચ્ચઞ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સમુદયસચ્ચઞ્ચ નિરુજ્ઝિસ્સતિ.
(ખ) યસ્સ વા પન સમુદયસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતિ તસ્સ દુક્ખસચ્ચં ઉપ્પજ્જતીતિ?
સબ્બેસં ચવન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરૂપે મગ્ગસ્સ ચ ફલસ્સ ચ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં સમુદયસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતિ, નો ચ તેસં દુક્ખસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ. સબ્બેસં ઉપપજ્જન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં સમુદયસચ્ચઞ્ચ નિરુજ્ઝિસ્સતિ દુક્ખસચ્ચઞ્ચ ઉપ્પજ્જતિ.
(ક) યસ્સ દુક્ખસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ તસ્સ મગ્ગસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતીતિ?
અરહન્તાનં ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યે ચ પુથુજ્જના મગ્ગં ન પટિલભિસ્સન્તિ તેસં ઉપપજ્જન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં દુક્ખસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ, નો ચ તેસં મગ્ગસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતિ. અગ્ગમગ્ગસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તસ્સ ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યે ચઞ્ઞે મગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તેસં ઉપપજ્જન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં દુક્ખસચ્ચઞ્ચ ઉપ્પજ્જતિ મગ્ગસચ્ચઞ્ચ નિરુજ્ઝિસ્સતિ.
(ખ) યસ્સ વા પન મગ્ગસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતિ તસ્સ દુક્ખસચ્ચં ઉપ્પજ્જતીતિ?
યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તસ્સ ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે યે ચઞ્ઞે મગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તેસં ચવન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરૂપે મગ્ગસ્સ ચ ફલસ્સ ચ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં મગ્ગસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતિ, નો ચ તેસં દુક્ખસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ. અગ્ગમગ્ગસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તસ્સ ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યે ચઞ્ઞે મગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તેસં ઉપપજ્જન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં મગ્ગસચ્ચઞ્ચ નિરુજ્ઝિસ્સતિ દુક્ખસચ્ચઞ્ચ ઉપ્પજ્જતિ.
૧૫૫. (ક) યસ્સ સમુદયસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ તસ્સ મગ્ગસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતીતિ?
યે પુથુજ્જના મગ્ગં ન પટિલભિસ્સન્તિ તેસં તણ્હાય ઉપ્પાદક્ખણે તેસં સમુદયસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ, નો ચ તેસં મગ્ગસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતિ. યે મગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તેસં તણ્હાય ઉપ્પાદક્ખણે તેસં સમુદયસચ્ચઞ્ચ ઉપ્પજ્જતિ મગ્ગસચ્ચઞ્ચ નિરુજ્ઝિસ્સતિ.
(ખ) યસ્સ વા પન મગ્ગસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતિ તસ્સ સમુદયસચ્ચં ઉપ્પજ્જતીતિ?
અગ્ગમગ્ગસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ યે ચઞ્ઞે મગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તેસં તણ્હાય ભઙ્ગક્ખણે તણ્હાવિપ્પયુત્તચિત્તે વત્તમાને નિરોધસમાપન્નાનં અસઞ્ઞસત્તાનં તેસં મગ્ગસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતિ, નો ચ તેસં સમુદયસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ. યે મગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તેસં તણ્હાય ઉપ્પાદક્ખણે તેસં મગ્ગસચ્ચઞ્ચ નિરુજ્ઝિસ્સતિ સમુદયસચ્ચઞ્ચ ઉપ્પજ્જતિ.
(ખ) અનુલોમઓકાસો
૧૫૬. યત્થ દુક્ખસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ…પે….
(ગ) અનુલોમપુગ્ગલોકાસા
૧૫૭. (ક) યસ્સ યત્થ દુક્ખસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ તસ્સ તત્થ સમુદયસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતીતિ?
અગ્ગમગ્ગસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે અરહન્તાનં ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તસ્સ ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે અસઞ્ઞસત્તં ઉપપજ્જન્તાનં તેસં તત્થ દુક્ખસચ્ચં…પે… ઇતરેસં ચતુવોકારં પઞ્ચવોકારં ઉપપજ્જન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં તત્થ દુક્ખસચ્ચં…પે….
(ખ) યસ્સ વા પન યત્થ સમુદયસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતિ તસ્સ તત્થ દુક્ખસચ્ચં ઉપ્પજ્જતીતિ?
ચતુવોકારા પઞ્ચવોકારા ચવન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરૂપે મગ્ગસ્સ ચ ફલસ્સ ચ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં તત્થ સમુદયસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતિ, નો ચ તેસં તત્થ દુક્ખસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ. ચતુવોકારં પઞ્ચવોકારં ઉપપજ્જન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં તત્થ સમુદયસચ્ચઞ્ચ નિરુજ્ઝિસ્સતિ દુક્ખસચ્ચઞ્ચ ઉપ્પજ્જતિ.
(ક) યસ્સ યત્થ દુક્ખસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ તસ્સ તત્થ મગ્ગસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતીતિ?
અરહન્તાનં ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે આપાયિકાનં યે ચ પુથુજ્જના મગ્ગં ન પટિલભિસ્સન્તિ તેસં ઉપપજ્જન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે અસઞ્ઞસત્તં ઉપપજ્જન્તાનં તેસં તત્થ દુક્ખસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ, નો ચ તેસં તત્થ મગ્ગસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતિ. અગ્ગમગ્ગસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તસ્સ ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યે ચઞ્ઞે મગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તેસં ઉપપજ્જન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં તત્થ દુક્ખસચ્ચઞ્ચ ઉપ્પજ્જતિ મગ્ગસચ્ચઞ્ચ નિરુજ્ઝિસ્સતિ.
(ખ) યસ્સ વા પન યત્થ મગ્ગસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતિ તસ્સ તત્થ દુક્ખસચ્ચં ઉપ્પજ્જતીતિ?
યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તસ્સ ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે યે ચઞ્ઞે મગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તેસં ચવન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરૂપે મગ્ગસ્સ ચ ફલસ્સ ચ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં તત્થ મગ્ગસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતિ, નો ચ તેસં તત્થ દુક્ખસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ. અગ્ગમગ્ગસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તસ્સ ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યે ચઞ્ઞે મગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તેસં ઉપપજ્જન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં તત્થ મગ્ગસચ્ચઞ્ચ નિરુજ્ઝિસ્સતિ દુક્ખસચ્ચઞ્ચ ઉપ્પજ્જતિ.
૧૫૮. (ક) યસ્સ યત્થ સમુદયસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ તસ્સ તત્થ મગ્ગસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતીતિ?
આપાયિકાનં યે ચ પુથુજ્જના મગ્ગં ન પટિલભિસ્સન્તિ તેસં તણ્હાય ઉપ્પાદક્ખણે તેસં તત્થ સમુદયસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ, નો ચ તેસં તત્થ મગ્ગસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતિ. યે મગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તેસં તણ્હાય ઉપ્પાદક્ખણે તેસં તત્થ સમુદયસચ્ચઞ્ચ ઉપ્પજ્જતિ મગ્ગસચ્ચઞ્ચ નિરુજ્ઝિસ્સતિ.
(ખ) યસ્સ વા પન યત્થ મગ્ગસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતિ તસ્સ તત્થ સમુદયસચ્ચં ઉપ્પજ્જતીતિ?
અગ્ગમગ્ગસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ યે ચઞ્ઞે મગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તેસં તણ્હાય ભઙ્ગક્ખણે તણ્હાવિપ્પયુત્તચિત્તે વત્તમાને તેસં તત્થ મગ્ગસચ્ચં નિરુજ્ઝિસ્સતિ, નો ચ તેસં તત્થ સમુદયસચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ. યે મગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તેસં તણ્હાય ઉપ્પાદક્ખણે તેસં તત્થ મગ્ગસચ્ચઞ્ચ નિરુજ્ઝિસ્સતિ સમુદયસચ્ચઞ્ચ ઉપ્પજ્જતિ.
(ઘ) પચ્ચનીકપુગ્ગલો
૧૫૯. (ક) યસ્સ દુક્ખસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ તસ્સ સમુદયસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતીતિ?
સબ્બેસં ચવન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરૂપે મગ્ગસ્સ ચ ફલસ્સ ચ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં દુક્ખસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ, નો ચ તેસં સમુદયસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ. અગ્ગમગ્ગસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરહન્તાનં ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તસ્સ ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરૂપે અગ્ગમગ્ગસ્સ ચ ફલસ્સ ચ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં દુક્ખસચ્ચઞ્ચ નુપ્પજ્જતિ સમુદયસચ્ચઞ્ચ ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ.
(ખ) યસ્સ વા પન સમુદયસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ તસ્સ દુક્ખસચ્ચં નુપ્પજ્જતીતિ?
અગ્ગમગ્ગસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે અરહન્તાનં ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તસ્સ ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં સમુદયસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ, નો ચ તેસં દુક્ખસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ. અગ્ગમગ્ગસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરહન્તાનં ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તસ્સ ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરૂપે અગ્ગમગ્ગસ્સ ચ ફલસ્સ ચ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં સમુદયસચ્ચઞ્ચ ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ દુક્ખસચ્ચઞ્ચ નુપ્પજ્જતિ.
(ક) યસ્સ દુક્ખસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ તસ્સ મગ્ગસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતીતિ?
યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તસ્સ ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે યે ચઞ્ઞે મગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તેસં ચવન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરૂપે મગ્ગસ્સ ચ ફલસ્સ ચ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં દુક્ખસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ, નો ચ તેસં મગ્ગસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ. અગ્ગમગ્ગસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરહન્તાનં ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે યે ચ પુથુજ્જના મગ્ગં ન પટિલભિસ્સન્તિ તેસં ચવન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરૂપે અગ્ગફલસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં દુક્ખસચ્ચઞ્ચ નુપ્પજ્જતિ મગ્ગસચ્ચઞ્ચ ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ.
(ખ) યસ્સ વા પન મગ્ગસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ તસ્સ દુક્ખસચ્ચં નુપ્પજ્જતીતિ?
અરહન્તાનં ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યે ચ પુથુજ્જના મગ્ગં ન પટિલભિસ્સન્તિ તેસં ઉપપજ્જન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં મગ્ગસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ, નો ચ તેસં દુક્ખસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ. અગ્ગમગ્ગસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરહન્તાનં ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે યે ચ પુથુજ્જના મગ્ગં ન પટિલભિસ્સન્તિ તેસં ચવન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરૂપે અગ્ગફલસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં મગ્ગસચ્ચઞ્ચ ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ દુક્ખસચ્ચઞ્ચ નુપ્પજ્જતિ.
૧૬૦. (ક) યસ્સ સમુદયસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ તસ્સ મગ્ગસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતીતિ?
અગ્ગમગ્ગસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ યે ચઞ્ઞે મગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તેસં તણ્હાય ભઙ્ગક્ખણે તણ્હાવિપ્પયુત્તચિત્તે વત્તમાને નિરોધસમાપન્નાનં અસઞ્ઞસત્તાનં તેસં સમુદયસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ, નો ચ તેસં મગ્ગસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ. અગ્ગમગ્ગસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરહન્તાનં યે ચ પુથુજ્જના મગ્ગં ન પટિલભિસ્સન્તિ તેસં તણ્હાય ભઙ્ગક્ખણે તણ્હાવિપ્પયુત્તચિત્તે વત્તમાને તેસં સમુદયસચ્ચઞ્ચ નુપ્પજ્જતિ મગ્ગસચ્ચઞ્ચ ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ.
(ખ) યસ્સ વા પન મગ્ગસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ તસ્સ સમુદયસચ્ચં નુપ્પજ્જતીતિ?
યે પુથુજ્જના મગ્ગં ન પટિલભિસ્સન્તિ તેસં તણ્હાય ઉપ્પાદક્ખણે તેસં મગ્ગસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ, નો ચ તેસં સમુદયસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ. અગ્ગમગ્ગસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરહન્તાનં યે ચ પુથુજ્જના મગ્ગં ન પટિલભિસ્સન્તિ તેસં તણ્હાય ભઙ્ગક્ખણે તણ્હાવિપ્પયુત્તચિત્તે વત્તમાને તેસં મગ્ગસચ્ચઞ્ચ ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ સમુદયસચ્ચઞ્ચ નુપ્પજ્જતિ.
(ઙ) પચ્ચનીકઓકાસો
૧૬૧. યત્થ દુક્ખસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ…પે….
(ચ) પચ્ચનીકપુગ્ગલોકાસા
૧૬૨. (ક) યસ્સ યત્થ દુક્ખસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ તસ્સ તત્થ સમુદયસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતીતિ?
ચતુવોકારા પઞ્ચવોકારા ચવન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરૂપે મગ્ગસ્સ ચ ફલસ્સ ચ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં તત્થ દુક્ખસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ, નો ચ તેસં તત્થ સમુદયસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ. અગ્ગમગ્ગસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરહન્તાનં ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તસ્સ ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરૂપે અગ્ગમગ્ગસ્સ ચ ફલસ્સ ચ ઉપ્પાદક્ખણે અસઞ્ઞસત્તા ચવન્તાનં તેસં તત્થ દુક્ખસચ્ચઞ્ચ નુપ્પજ્જતિ સમુદયસચ્ચઞ્ચ ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ.
(ખ) યસ્સ વા પન યત્થ સમુદયસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ તસ્સ તત્થ દુક્ખસચ્ચં નુપ્પજ્જતીતિ?
અગ્ગમગ્ગસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે અરહન્તાનં ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તસ્સ ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે અસઞ્ઞસત્તં ઉપપજ્જન્તાનં તેસં તત્થ સમુદયસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ, નો ચ તેસં તત્થ દુક્ખસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ. અગ્ગમગ્ગસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરહન્તાનં ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તસ્સ ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરૂપે અગ્ગમગ્ગસ્સ ચ ફલસ્સ ચ ઉપ્પાદક્ખણે અસઞ્ઞસત્તા ચવન્તાનં તેસં તત્થ સમુદયસચ્ચઞ્ચ ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ દુક્ખસચ્ચઞ્ચ નુપ્પજ્જતિ.
(ક) યસ્સ યત્થ દુક્ખસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ તસ્સ તત્થ મગ્ગસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતીતિ?
યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તસ્સ ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે યે ચઞ્ઞે મગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તેસં ચવન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરૂપે મગ્ગસ્સ ચ ફલસ્સ ચ ઉપ્પાદક્ખણે તેસં તત્થ દુક્ખસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ, નો ચ તેસં તત્થ મગ્ગસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ. અગ્ગમગ્ગસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરહન્તાનં ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે આપાયિકાનં યે ચ પુથુજ્જના મગ્ગં ન પટિલભિસ્સન્તિ તેસં ચવન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરૂપે અગ્ગફલસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે અસઞ્ઞસત્તા [અપાયા અસઞ્ઞસત્તા (સ્યા.)] ચવન્તાનં તેસં તત્થ દુક્ખસચ્ચઞ્ચ નુપ્પજ્જતિ મગ્ગસચ્ચઞ્ચ ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ.
(ખ) યસ્સ વા પન યત્થ મગ્ગસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ તસ્સ તત્થ દુક્ખસચ્ચં નુપ્પજ્જતીતિ?
અરહન્તાનં ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે આપાયિકાનં યે ચ પુથુજ્જના મગ્ગં ન પટિલભિસ્સન્તિ તેસં ઉપપજ્જન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે અસઞ્ઞસત્તં [અપાયં અસઞ્ઞસત્તં (સ્યા.)] ઉપપજ્જન્તાનં તેસં તત્થ મગ્ગસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ, નો ચ તેસં તત્થ દુક્ખસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ. અગ્ગમગ્ગસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરહન્તાનં ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે આપાયિકાનં યે ચ પુથુજ્જના મગ્ગં ન પટિલભિસ્સન્તિ તેસં ચવન્તાનં પવત્તે ચિત્તસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરૂપે અગ્ગફલસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે અસઞ્ઞસત્તા ચવન્તાનં તેસં તત્થ મગ્ગસચ્ચઞ્ચ ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ દુક્ખસચ્ચઞ્ચ નુપ્પજ્જતિ.
૧૬૩. (ક) યસ્સ યત્થ સમુદયસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ તસ્સ તત્થ મગ્ગસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતીતિ?
અગ્ગમગ્ગસ્સ ઉપ્પાદક્ખણે યસ્સ ચિત્તસ્સ અનન્તરા અગ્ગમગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ યે ચઞ્ઞે મગ્ગં પટિલભિસ્સન્તિ તેસં તણ્હાય ભઙ્ગક્ખણે તણ્હાવિપ્પયુત્તચિત્તે વત્તમાને તેસં તત્થ સમુદયસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ, નો ચ તેસં તત્થ મગ્ગસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ. અગ્ગમગ્ગસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરહન્તાનં આપાયિકાનં યે ચ પુથુજ્જના મગ્ગં ન પટિલભિસ્સન્તિ તેસં તણ્હાય ભઙ્ગક્ખણે તણ્હાવિપ્પયુત્તચિત્તે વત્તમાને અસઞ્ઞસત્તાનં તેસં તત્થ સમુદયસચ્ચઞ્ચ નુપ્પજ્જતિ મગ્ગસચ્ચઞ્ચ ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ.
(ખ) યસ્સ વા પન યત્થ મગ્ગસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ તસ્સ તત્થ સમુદયસચ્ચં નુપ્પજ્જતીતિ?
આપાયિકાનં યે ચ પુથુજ્જના મગ્ગં ન પટિલભિસ્સન્તિ તેસં તણ્હાય ઉપ્પાદક્ખણે તેસં તત્થ મગ્ગસચ્ચં ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ, નો ચ તેસં તત્થ સમુદયસચ્ચં નુપ્પજ્જતિ. અગ્ગમગ્ગસ્સ ભઙ્ગક્ખણે અરહન્તાનં આપાયિકાનં યે ચ પુથુજ્જના મગ્ગં ન પટિલભિસ્સન્તિ તેસં તણ્હાય ભઙ્ગક્ખણે તણ્હાવિપ્પયુત્તચિત્તે વત્તમાને અસઞ્ઞસત્તાનં તેસં તત્થ મગ્ગસચ્ચઞ્ચ ન નિરુજ્ઝિસ્સતિ સમુદયસચ્ચઞ્ચ નુપ્પજ્જતિ.