૪. ધાતુયમકં

૧. પણ્ણત્તિવારો

(ક) ઉદ્દેસો

૧. અટ્ઠારસ ધાતુયો – ચક્ખુધાતુ, સોતધાતુ, ઘાનધાતુ, જિવ્હાધાતુ, કાયધાતુ, રૂપધાતુ, સદ્દધાતુ, ગન્ધધાતુ, રસધાતુ, ફોટ્ઠબ્બધાતુ, ચક્ખુવિઞ્ઞાણધાતુ, સોતવિઞ્ઞાણધાતુ, ઘાનવિઞ્ઞાણધાતુ, જિવ્હાવિઞ્ઞાણધાતુ, કાયવિઞ્ઞાણધાતુ, મનોધાતુ, મનોવિઞ્ઞાણધાતુ, ધમ્મધાતુ.

૧. પદસોધનવારો

(ક) અનુલોમં

૨. (ક) ચક્ખુ ચક્ખુધાતુ?

(ખ) ચક્ખુધાતુ ચક્ખુ?

(ક) સોતં સોતધાતુ?

(ખ) સોતધાતુ સોતં?…પે…

(ક) ચક્ખુવિઞ્ઞાણં ચક્ખુવિઞ્ઞાણધાતુ?

(ખ) ચક્ખુવિઞ્ઞાણધાતુ ચક્ખુવિઞ્ઞાણં?…પે…

(ક) મનો મનોધાતુ?

(ખ) મનોધાતુ મનો?

(ક) મનોવિઞ્ઞાણં મનોવિઞ્ઞાણધાતુ?

(ખ) મનોવિઞ્ઞાણધાતુ મનોવિઞ્ઞાણં?

(ક) ધમ્મો ધમ્મધાતુ?

(ખ) ધમ્મધાતુ ધમ્મો?

(ખ) પચ્ચનીકં

૩. (ક) ન ચક્ખુ ન ચક્ખુધાતુ?

(ખ) ન ચક્ખુધાતુ ન ચક્ખુ?

(ક) ન સોતં ન સોતધાતુ?

(ખ) ન સોતધાતુ ન સોતં?…પે…

(ક) ન ચક્ખુવિઞ્ઞાણં ન ચક્ખુવિઞ્ઞાણધાતુ?

(ખ) ન ચક્ખુવિઞ્ઞાણધાતુ ન ચક્ખુવિઞ્ઞાણં?…પે…

(ક) ન મનો ન મનોધાતુ?

(ખ) ન મનોધાતુ ન મનો?

(ક) ન મનોવિઞ્ઞાણં ન મનોવિઞ્ઞાણધાતુ?

(ખ) ન મનોવિઞ્ઞાણધાતુ ન મનોવિઞ્ઞાણં?

(ક) ન ધમ્મો ન ધમ્મધાતુ?

(ખ) ન ધમ્મધાતુ ન ધમ્મો?

૨. પદસોધનમૂલચક્કવારો

(ક) અનુલોમં

૪. (ક) ચક્ખુ ચક્ખુધાતુ?

(ખ) ધાતૂ [ધાતુ (સી. ક.) અઞ્ઞેહિ યમકેહિ સંસન્દિતબ્બં] સોતધાતુ?…પે…

(ક) ચક્ખુ ચક્ખુધાતુ?

(ખ) ધાતૂ ધમ્મધાતુ?

(યથા આયતનયમકે ચક્કં બન્ધિતં એવમિધ ચક્કં બન્ધિતબ્બં.)

(ખ) પચ્ચનીકં

૫. (ક) ન ચક્ખુ ન ચક્ખુધાતુ?

(ખ) ન ધાતૂ ન સોતધાતુ?

(ક) ન ચક્ખુ ન ચક્ખુધાતુ?

(ખ) ન ધાતૂ ન ઘાનધાતુ?…પે…

(ક) ન ચક્ખુ ન ચક્ખુધાતુ?

(ખ) ન ધાતૂ ન ધમ્મધાતુ?…પે…

(ક) ન ધમ્મો ન ધમ્મધાતુ?

(ખ) ન ધાતૂ ન ચક્ખુધાતુ?…પે…

(ક) ન ધમ્મો ન ધમ્મધાતુ?

(ખ) ન ધાતૂ ન મનોવિઞ્ઞાણધાતુ? (ચક્કં બન્ધિતબ્બં).

૩. સુદ્ધધાતુવારો

(ક) અનુલોમં

૬. (ક) ચક્ખુ ધાતુ?

(ખ) ધાતૂ ચક્ખુ?

(ક) સોતં ધાતુ?

(ખ) ધાતૂ સોતં?

ઘાનં ધાતુ?…પે… જિવ્હા ધાતુ?… કાયો ધાતુ?… રૂપં ધાતુ?… સદ્દો ધાતુ?… ગન્ધો ધાતુ?… રસો ધાતુ?… ફોટ્ઠબ્બો ધાતુ?…

(ક) ચક્ખુવિઞ્ઞાણં ધાતુ?

(ખ) ધાતૂ ચક્ખુવિઞ્ઞાણં?

(ક) સોતવિઞ્ઞાણં ધાતુ?

(ખ) ધાતૂ સોતવિઞ્ઞાણં?

… ઘાનવિઞ્ઞાણં?…પે… જિવ્હાવિઞ્ઞાણં?… કાયવિઞ્ઞાણં?

(ક) મનો ધાતુ?

(ખ) ધાતૂ મનો?

(ક) મનોવિઞ્ઞાણં ધાતુ?

(ખ) ધાતૂ મનોવિઞ્ઞાણં?

(ક) ધમ્મો ધાતુ?

(ખ) ધાતૂ ધમ્મો?

(ખ) પચ્ચનીકં

૭. (ક) ન ચક્ખુ ન ધાતુ?

(ખ) ન ધાતૂ ન ચક્ખુ?

(ક) ન સોતં ન ધાતુ?

(ખ) ન ધાતૂ ન સોતં?

… ન ઘાનં?… ન જિવ્હા?… ન કાયો?… ન રૂપં? … ન સદ્દો?… ન ગન્ધો?… ન રસો?… ન ફોટ્ઠબ્બો?

(ક) ન ચક્ખુવિઞ્ઞાણં ન ધાતુ?

(ખ) ન ધાતૂ ન ચક્ખુવિઞ્ઞાણં?

… ન સોતવિઞ્ઞાણં?…પે… ન ઘાનવિઞ્ઞાણં?… ન જિવ્હાવિઞ્ઞાણં?

(ક) ન કાયવિઞ્ઞાણં ન ધાતુ?

(ખ) ન ધાતૂ ન કાયવિઞ્ઞાણં?

(ક) ન મનો ન ધાતુ?

(ખ) ન ધાતૂ ન મનો?

(ક) ન મનોવિઞ્ઞાણં ન ધાતુ?

(ખ) ન ધાતૂ ન મનોવિઞ્ઞાણં?

(ક) ન ધમ્મો ન ધાતુ?

(ખ) ન ધાતૂ ન ધમ્મો?

૪. સુદ્ધધાતુમૂલચક્કવારો

(ક) અનુલોમં

૮. (ક) ચક્ખુ ધાતુ?

(ખ) ધાતૂ સોતં?…પે…

(ક) ચક્ખુ ધાતુ?

(ખ) ધાતૂ ધમ્મો?…પે…

(ક) ધમ્મો ધાતુ?

(ખ) ધાતૂ ચક્ખુ?…પે…

(ક) ધમ્મો ધાતુ?

(ખ) ધાતૂ મનોવિઞ્ઞાણં? (ચક્કં બન્ધિતબ્બં).

(ખ) પચ્ચનીકં

૯. (ક) ન ચક્ખુ ન ધાતુ?

(ખ) ન ધાતૂ ન સોતં?

(ક) ન ચક્ખુ ન ધાતુ?

(ખ) ન ધાતૂ ન ઘાનં?…પે….

(ક) ન ચક્ખુ ન ધાતુ?

(ખ) ન ધાતૂ ન ધમ્મો?…પે…

(ક) ન ધમ્મો ન ધાતુ?

(ખ) ન ધાતૂ ન ચક્ખુ?…પે…

(ક) ન ધમ્મો ન ધાતુ?

(ખ) ન ધાતૂ ન મનોવિઞ્ઞાણં? (ચક્કં બન્ધિતબ્બં).

પણ્ણત્તિઉદ્દેસવારો.

(ખ) નિદ્દેસો

૧. પદસોધનવારો

(ક) અનુલોમં

૧૦. (ક) ચક્ખુ ચક્ખુધાતૂતિ?

દિબ્બચક્ખુ પઞ્ઞાચક્ખુ ચક્ખુ, ન ચક્ખુધાતુ. ચક્ખુધાતુ ચક્ખુ ચેવ ચક્ખુધાતુ ચ.

(ખ) ચક્ખુધાતુ ચક્ખૂતિ? આમન્તા.

(ક) સોતં સોતધાતૂતિ?

દિબ્બસોતં તણ્હાસોતં સોતં, ન સોતધાતુ. સોતધાતુ સોતઞ્ચેવ સોતધાતુ ચ.

(ખ) સોતધાતુ સોતન્તિ? આમન્તા.

(ક) ઘાનં ઘાનધાતૂતિ? આમન્તા.

(ખ) ઘાનધાતુ ઘાનન્તિ? આમન્તા. (જિવ્હાપિ ઘાનધાતુસદિસા).

(ક) કાયો કાયધાતૂતિ?

કાયધાતું ઠપેત્વા અવસેસો કાયો [અવસેસો કાયો કાયો (સ્યા.)], ન કાયધાતુ. કાયધાતુ કાયો ચેવ કાયધાતુ ચ.

(ખ) કાયધાતુ કાયોતિ? આમન્તા.

(ક) રૂપં રૂપધાતૂતિ?

રૂપધાતું ઠપેત્વા અવસેસં રૂપં, ન રૂપધાતુ. રૂપધાતુ રૂપઞ્ચેવ રૂપધાતુ ચ.

(ખ) રૂપધાતુ રૂપન્તિ? આમન્તા. (સદ્દો ઘાનસદિસો).

(ક) ગન્ધો ગન્ધધાતૂતિ?

સીલગન્ધો સમાધિગન્ધો પઞ્ઞાગન્ધો ગન્ધો, ન ગન્ધધાતુ. ગન્ધધાતુ ગન્ધો ચેવ ગન્ધધાતુ ચ.

(ખ) ગન્ધધાતુ ગન્ધોતિ? આમન્તા.

(ક) રસો રસધાતૂતિ?

અત્થરસો ધમ્મરસો વિમુત્તિરસો રસો, ન રસધાતુ. રસધાતુ રસો ચેવ રસધાતુ ચ.

(ખ) રસધાતુ રસોતિ? આમન્તા. (ફોટ્ઠબ્બો ઘાનસદિસો).

(ક) ચક્ખુવિઞ્ઞાણં ચક્ખુવિઞ્ઞાણધાતૂતિ? આમન્તા.

(ખ) ચક્ખુવિઞ્ઞાણધાતુ ચક્ખુવિઞ્ઞાણન્તિ? આમન્તા.

સોતવિઞ્ઞાણં…પે… ઘાનવિઞ્ઞાણં… જિવ્હાવિઞ્ઞાણં… કાયવિઞ્ઞાણં….

(ક) મનો મનોધાતૂતિ?

મનોધાતું ઠપેત્વા અવસેસો મનો, ન મનોધાતુ. મનોધાતુ મનો ચેવ મનોધાતુ ચ.

(ખ) મનોધાતુ મનોતિ? આમન્તા.

(ક) મનોવિઞ્ઞાણં મનોવિઞ્ઞાણધાતૂતિ? આમન્તા.

(ખ) મનોવિઞ્ઞાણધાતુ મનોવિઞ્ઞાણન્તિ? આમન્તા.

(ક) ધમ્મો ધમ્મધાતૂતિ?

ધમ્મધાતું ઠપેત્વા અવસેસો ધમ્મો, ન ધમ્મધાતુ. ધમ્મધાતુ ધમ્મો ચેવ ધમ્મધાતુ ચ.

(ખ) ધમ્મધાતુ ધમ્મોતિ? આમન્તા.

(ખ) પચ્ચનીકં

૧૧. (ક) ન ચક્ખુ ન ચક્ખુધાતૂતિ? આમન્તા.

(ખ) ન ચક્ખુધાતુ ન ચક્ખૂતિ?

દિબ્બચક્ખુ પઞ્ઞાચક્ખુ ન ચક્ખુધાતુ, ચક્ખુ. ચક્ખુઞ્ચ ચક્ખુધાતુઞ્ચ ઠપેત્વા અવસેસં ન ચેવ ચક્ખુ ન ચ ચક્ખુધાતુ.

(ક) ન સોતં ન સોતધાતૂતિ? આમન્તા.

(ખ) ન સોતધાતુ ન સોતન્તિ?

દિબ્બસોતં તણ્હાસોતં ન સોતધાતુ, સોતં. સોતઞ્ચ સોતધાતુઞ્ચ ઠપેત્વા અવસેસં ન ચેવ સોતં ન ચ સોતધાતુ.

(ક) ન ઘાનં ન ઘાનધાતૂતિ? આમન્તા.

(ખ) ન ઘાનધાતુ ન ઘાનન્તિ? આમન્તા.

ન જિવ્હા… (સંખિત્તં [યં સંખિત્તં (સ્યા.)], ઉભતો આમન્તા).