૨૩. તેવીસતિમવગ્ગો

(૨૧૮) ૧. એકાધિપ્પાયકથા

૯૦૮. એકાધિપ્પાયેન મેથુનો ધમ્મો પટિસેવિતબ્બોતિ? આમન્તા. એકાધિપ્પાયેન અસ્સમણેન હોતબ્બં, અભિક્ખુના હોતબ્બં, છિન્નમૂલેન હોતબ્બં પારાજિકેન હોતબ્બન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… એકાધિપ્પાયેન મેથુનો ધમ્મો પટિસેવિતબ્બોતિ? આમન્તા. એકાધિપ્પાયેન પાણો હન્તબ્બો, અદિન્નં આદિયિતબ્બં, મુસા ભણિતબ્બા, પિસુણં ભણિતબ્બં, ફરુસં ભણિતબ્બં, સમ્ફં પલપિતબ્બં, સન્ધિ છેદિતબ્બો, નિલ્લોપં હાતબ્બં, એકાગારિકં કાતબ્બં, પરિપન્થે ઠાતબ્બં, પરદારો ગન્તબ્બો, ગામઘાતકો કાતબ્બો, નિગમઘાતકો કાતબ્બોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

એકાધિપ્પાયકથા નિટ્ઠિતા.

૨૩. તેવીસતિમવગ્ગો

(૨૧૯) ૨. અરહન્તવણ્ણકથા

૯૦૯. અરહન્તાનં વણ્ણેન અમનુસ્સા મેથુનં ધમ્મં પટિસેવન્તીતિ? આમન્તા. અરહન્તાનં વણ્ણેન અમનુસ્સા પાણં હનન્તિ…પે… અદિન્નં આદિયન્તિ, મુસા ભણન્તિ, પિસુણં ભણન્તિ, ફરુસં ભણન્તિ, સમ્ફં પલપન્તિ, સન્ધિં છિન્દન્તિ, નિલ્લોપં હરન્તિ, એકાગારિકં કરોન્તિ, પરિપન્થે તિટ્ઠન્તિ, પરદારં ગચ્છન્તિ, ગામઘાતકં કરોન્તિ…પે… નિગમઘાતકં કરોન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અરહન્તવણ્ણકથા નિટ્ઠિતા.

૨૩. તેવીસતિમવગ્ગો

(૨૨૦-૪) ૩-૭. ઇસ્સરિયકામકારિકાદિકથા

૯૧૦. બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ વિનિપાતં ગચ્છતીતિ? આમન્તા. બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ નિરયં ગચ્છતિ, સઞ્જીવં ગચ્છતિ, કાલસુત્તં ગચ્છતિ, તાપનં ગચ્છતિ, મહાતાપનં [પતાપનં (સી. સ્યા. કં. પી.)] ગચ્છતિ, સઙ્ઘાતકં ગચ્છતિ, રોરુવં ગચ્છતિ…પે… અવીચિં ગચ્છતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ વિનિપાતં ગચ્છતીતિ? આમન્તા. ‘‘બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ વિનિપાતં ગચ્છતી’’તિ – અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? નત્થિ. હઞ્ચિ ‘‘બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ વિનિપાતં ગચ્છતી’’તિ – નત્થેવ સુત્તન્તો, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ વિનિપાતં ગચ્છતી’’તિ.

૯૧૧. બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ ગબ્ભસેય્યં ઓક્કમતીતિ? આમન્તા. બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ નિરયં ઉપપજ્જેય્ય, તિરચ્છાનયોનિં ઉપપજ્જેય્યાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ ગબ્ભસેય્યં ઓક્કમતીતિ? આમન્તા. બોધિસત્તો ઇદ્ધિમાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… બોધિસત્તો ઇદ્ધિમાતિ? આમન્તા. બોધિસત્તેન છન્દિદ્ધિપાદો ભાવિતો…પે… વીરિયિદ્ધિપાદો…પે… ચિત્તિદ્ધિપાદો…પે… વીમંસિદ્ધિપાદો ભાવિતોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ ગબ્ભસેય્યં ઓક્કમતીતિ? આમન્તા. ‘‘બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ ગબ્ભસેય્યં ઓક્કમતી’’તિ – અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? નત્થિ. હઞ્ચિ ‘‘બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ ગબ્ભસેય્યં ઓક્કમતી’’તિ – નત્થેવ સુત્તન્તો, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ ગબ્ભસેય્યં ઓક્કમતી’’તિ.

૯૧૨. બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ દુક્કરકારિકં અકાસીતિ? આમન્તા. બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ ‘‘સસ્સતો લોકો’’તિ પચ્ચાગચ્છિ, ‘‘અસસ્સતો લોકો’’તિ…પે… ‘‘અન્તવા લોકો’’તિ…પે… ‘‘અનન્તવા લોકો’’તિ… ‘‘તં જીવં તં સરીર’’ન્તિ … ‘‘અઞ્ઞં જીવં અઞ્ઞં સરીર’’ન્તિ… ‘‘હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ… ‘‘ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ… ‘‘હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ…પે… ‘‘નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ પચ્ચાગચ્છીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ દુક્કરકારિકં અકાસીતિ? આમન્તા. ‘‘બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ દુક્કરકારિકં અકાસી’’તિ – અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? નત્થિ. હઞ્ચિ ‘‘બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ દુક્કરકારિકં અકાસી’’તિ – નત્થેવ સુત્તન્તો, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ દુક્કરકારિકં અકાસી’’તિ.

૯૧૩. બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ અપરન્તપં [અમરં તપં (સં. નિ. ૧.૧૩૭)] અકાસિ, અઞ્ઞં સત્થારં ઉદ્દિસીતિ? આમન્તા. બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ ‘‘સસ્સતો લોકો’’તિ પચ્ચાગચ્છિ…પે… ‘‘નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’’તિ પચ્ચાગચ્છીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૯૧૪. બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ અઞ્ઞં સત્થારં ઉદ્દિસીતિ? આમન્તા. ‘‘બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ અઞ્ઞં સત્થારં ઉદ્દિસી’’તિ – અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? નત્થિ. હઞ્ચિ ‘‘બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ અઞ્ઞં સત્થારં ઉદ્દિસી’’તિ – નત્થેવ સુત્તન્તો, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ અઞ્ઞં સત્થારં ઉદ્દિસી’’તિ.

ઇસ્સરિયકામકારિકાકથા નિટ્ઠિતા.

૨૩. તેવીસતિમવગ્ગો

(૨૨૫) ૮. પતિરૂપકથા

૯૧૫. અત્થિ ન રાગો રાગપતિરૂપકોતિ? આમન્તા. અત્થિ ન ફસ્સો ફસ્સપતિરૂપકો, અત્થિ ન વેદના વેદનાપતિરૂપિકા, અત્થિ ન સઞ્ઞા સઞ્ઞાપતિરૂપિકા, અત્થિ ન ચેતના ચેતનાપતિરૂપિકા, અત્થિ ન ચિત્તં ચિત્તપતિરૂપકં, અત્થિ ન સદ્ધા સદ્ધાપતિરૂપિકા, અત્થિ ન વીરિયં વીરિયપતિરૂપકં, અત્થિ ન સતિ સતિપતિરૂપિકા, અત્થિ ન સમાધિ સમાધિપતિરૂપકો, અત્થિ ન પઞ્ઞા પઞ્ઞાપતિરૂપિકાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૯૧૬. અત્થિ ન દોસો દોસપતિરૂપકો, અત્થિ ન મોહો મોહપતિરૂપકો, અત્થિ ન કિલેસો કિલેસપતિરૂપકોતિ? આમન્તા. અત્થિ ન ફસ્સો ફસ્સપતિરૂપકો…પે… અત્થિ ન પઞ્ઞા પઞ્ઞાપતિરૂપિકાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

પતિરૂપકથા નિટ્ઠિતા.

૨૩. તેવીસતિમવગ્ગો

(૨૨૬) ૯. અપરિનિપ્ફન્નકથા

૯૧૭. રૂપં અપરિનિપ્ફન્નન્તિ? આમન્તા. રૂપં ન અનિચ્ચં ન સઙ્ખતં ન પટિચ્ચસમુપ્પન્નં ન ખયધમ્મં ન વયધમ્મં ન વિરાગધમ્મં ન નિરોધધમ્મં ન વિપરિણામધમ્મન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… નનુ રૂપં અનિચ્ચં સઙ્ખતં પટિચ્ચસમુપ્પન્નં ખયધમ્મં વયધમ્મં વિરાગધમ્મં નિરોધધમ્મં વિપરિણામધમ્મન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ રૂપં અનિચ્ચં સઙ્ખતં…પે… વિપરિણામધમ્મં, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘રૂપં અપરિનિપ્ફન્ન’’ન્તિ.

દુક્ખઞ્ઞેવ પરિનિપ્ફન્નન્તિ? આમન્તા. નનુ યદનિચ્ચં તં દુક્ખં [સં. નિ. ૩.૧૫] વુત્તં ભગવતા – ‘‘રૂપં અનિચ્ચ’’ન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ યદનિચ્ચં તં દુક્ખં વુત્તં ભગવતા – ‘‘રૂપં અનિચ્ચં’’, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘દુક્ખઞ્ઞેવ પરિનિપ્ફન્ન’’ન્તિ…પે….

૯૧૮. વેદના …પે… સઞ્ઞા… સઙ્ખારા… વિઞ્ઞાણં… ચક્ખાયતનં…પે… ધમ્માયતનં… ચક્ખુધાતુ… ધમ્મધાતુ… ચક્ખુન્દ્રિયં…પે… અઞ્ઞાતાવિન્દ્રિયં અપરિનિપ્ફન્નન્તિ? આમન્તા. અઞ્ઞાતાવિન્દ્રિયં ન અનિચ્ચં…પે… ન વિપરિણામધમ્મન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… નનુ અઞ્ઞાતાવિન્દ્રિયં અનિચ્ચં સઙ્ખતં…પે… વિપરિણામધમ્મન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અઞ્ઞાતાવિન્દ્રિયં અનિચ્ચં સઙ્ખતં પટિચ્ચસમુપ્પન્નં ખયધમ્મં વયધમ્મં વિરાગધમ્મં નિરોધધમ્મં વિપરિણામધમ્મં, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અઞ્ઞાતાવિન્દ્રિયં અપરિનિપ્ફન્ન’’ન્તિ.

દુક્ખઞ્ઞેવ પરિનિપ્ફન્નન્તિ? આમન્તા. નનુ યદનિચ્ચં તં દુક્ખં વુત્તં ભગવતા – ‘‘અઞ્ઞાતાવિન્દ્રિયં અનિચ્ચ’’ન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ યદનિચ્ચં તં દુક્ખં વુત્તં ભગવતા – ‘‘અઞ્ઞાતાવિન્દ્રિયં અનિચ્ચં’’, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘દુક્ખઞ્ઞેવ પરિનિપ્ફન્ન’’ન્તિ.

અપરિનિપ્ફન્નકથા નિટ્ઠિતા.

તેવીસતિમવગ્ગો.

તસ્સુદ્દાનં –

એકાધિપ્પાયેન મેથુનો ધમ્મો પટિસેવિતબ્બો, અરહન્તાનં વણ્ણેન અમનુસ્સા મેથુનં ધમ્મં પટિસેવન્તિ, બોધિસત્તો ઇસ્સરિયકામકારિકાહેતુ વિનિપાતં ગચ્છતિ, ગબ્ભસેય્યં ઓક્કમતિ, દુક્કરકારિકં અકાસિ, અપરન્તપં અકાસિ, અઞ્ઞં સત્થારં ઉદ્દિસિ, અત્થિ ન રાગો રાગપતિરૂપકો અત્થિ ન દોસો દોસપતિરૂપકો અત્થિ ન મોહો મોહપતિરૂપકો અત્થિ ન કિલેસો કિલેસપતિરૂપકો, રૂપં અપરિનિપ્ફન્નં અઞ્ઞાતાવિન્દ્રિયં અપરિનિપ્ફન્નન્તિ.

ખુદ્દકો અડ્ઢપણ્ણાસકો.

તસ્સુદ્દાનં –

નવં, નિબ્બુતિ, એકાધિપ્પાયોતિ.

પણ્ણાસકુદ્દાનં –

મહાનિયામો, અનુસયા, નિગ્ગહો, ખુદ્દકપઞ્ચમો;

પરપ્પવાદમદ્દના, સુત્તમૂલસમાહિતા;

ઉજ્જોતના સત્થુસમયે, કથાવત્થુપકરણેતિ.

પઞ્ચત્તિંસભાણવારં

કથાવત્થુપકરણં નિટ્ઠિતં.