૮. અટ્ઠમવગ્ગો

(૭૫) ૩. કામગુણકથા

૫૧૦. પઞ્ચેવ કામગુણા કામધાતૂતિ? આમન્તા. નનુ અત્થિ તપ્પટિસઞ્ઞુત્તો છન્દોતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અત્થિ તપ્પટિસઞ્ઞુત્તો છન્દો, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘પઞ્ચેવ કામગુણા કામધાતૂ’’તિ. નનુ અત્થિ તપ્પટિસઞ્ઞુત્તો રાગો તપ્પટિસઞ્ઞુત્તો છન્દો તપ્પટિસઞ્ઞુત્તો છન્દરાગો તપ્પટિસઞ્ઞુત્તો સઙ્કપ્પો તપ્પટિસઞ્ઞુત્તો રાગો તપ્પટિસઞ્ઞુત્તો સઙ્કપ્પરાગો તપ્પટિસઞ્ઞુત્તા પીતિ તપ્પટિસઞ્ઞુત્તં સોમનસ્સં તપ્પટિસઞ્ઞુત્તં પીતિસોમનસ્સન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અત્થિ તપ્પટિસઞ્ઞુત્તં પીતિસોમનસ્સં, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘પઞ્ચેવ કામગુણા કામધાતૂ’’તિ.

પઞ્ચેવ કામગુણા કામધાતૂતિ? આમન્તા. મનુસ્સાનં ચક્ખુ ન કામધાતૂતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… મનુસ્સાનં સોતં…પે… મનુસ્સાનં ઘાનં…પે… મનુસ્સાનં જિવ્હા…પે… મનુસ્સાનં કાયો…પે… મનુસ્સાનં મનો ન કામધાતૂતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

મનુસ્સાનં મનો ન કામધાતૂતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા –

‘‘પઞ્ચ કામગુણા લોકે, મનોચ્છટ્ઠા પવેદિતા;

એત્થ છન્દં વિરાજેત્વા, એવં દુક્ખા પમુચ્ચતી’’તિ [સુ. નિ. ૧૭૩; સં. નિ. ૧.૩૦].

અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘મનુસ્સાનં મનો ન કામધાતૂ’’તિ.

૫૧૧. પઞ્ચેવ કામગુણા કામધાતૂતિ? આમન્તા. કામગુણા ભવો ગતિ સત્તાવાસો સંસારો યોનિ વિઞ્ઞાણટ્ઠિતિ અત્તભાવપટિલાભોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અત્થિ કામગુણૂપગં કમ્મન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અત્થિ કામગુણૂપગા સત્તાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… કામગુણે સત્તા જાયન્તિ જીયન્તિ મીયન્તિ ચવન્તિ ઉપપજ્જન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… કામગુણે અત્થિ રૂપં વેદના સઞ્ઞા સઙ્ખારા વિઞ્ઞાણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… કામગુણા પઞ્ચવોકારભવોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… કામગુણે સમ્માસમ્બુદ્ધા ઉપ્પજ્જન્તિ, પચ્ચેકસમ્બુદ્ધા ઉપ્પજ્જન્તિ, સાવકયુગં ઉપ્પજ્જતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

કામધાતુ ભવો ગતિ સત્તાવાસો સંસારો યોનિ વિઞ્ઞાણટ્ઠિતિ અત્તભાવપટિલાભોતિ? આમન્તા. કામગુણા ભવો ગતિ સત્તાવાસો સંસારો યોનિ વિઞ્ઞાણટ્ઠિતિ અત્તભાવપટિલાભોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અત્થિ કામધાતૂપગં કમ્મન્તિ? આમન્તા. અત્થિ કામગુણૂપગં કમ્મન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અત્થિ કામધાતૂપગા સત્તાતિ? આમન્તા. અત્થિ કામગુણૂપગા સત્તાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

કામધાતુયા સત્તા જાયન્તિ જીયન્તિ મીયન્તિ ચવન્તિ ઉપપજ્જન્તીતિ? આમન્તા. કામગુણે સત્તા જાયન્તિ જીયન્તિ મીયન્તિ ચવન્તિ ઉપપજ્જન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે …પે… કામધાતુયા અત્થિ રૂપં વેદના સઞ્ઞા સઙ્ખારા વિઞ્ઞાણન્તિ? આમન્તા. કામગુણે અત્થિ રૂપં વેદના સઞ્ઞા સઙ્ખારા વિઞ્ઞાણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… કામધાતુ પઞ્ચવોકારભવોતિ? આમન્તા. કામગુણા પઞ્ચવોકારભવોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… કામધાતુયા સમ્માસમ્બુદ્ધા ઉપ્પજ્જન્તિ, પચ્ચેકસબુદ્ધા ઉપ્પજ્જન્તિ, સાવકયુગં ઉપ્પજ્જતીતિ? આમન્તા. કામગુણે સમ્માસમ્બુદ્ધા ઉપ્પજ્જન્તિ, પચ્ચેકસમ્બુદ્ધા ઉપ્પજ્જન્તિ, સાવકયુગં ઉપ્પજ્જતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૫૧૨. ન વત્તબ્બં – ‘‘પઞ્ચેવ કામગુણા કામધાતૂ’’તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, કામગુણા! કતમે પઞ્ચ? ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યા રૂપા ઇટ્ઠા કન્તા મનાપા પિયરૂપા કામૂપસંહિતા રજનીયા, સોતવિઞ્ઞેય્યા સદ્દા…પે… ઘાનવિઞ્ઞેય્યા ગન્ધા…પે… જિવ્હાવિઞ્ઞેય્યા રસા…પે… કાયવિઞ્ઞેય્યા ફોટ્ઠબ્બા ઇટ્ઠા કન્તા મનાપા પિયરૂપા કામૂપસંહિતા રજનીયા – ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ કામગુણા’’તિ. અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ પઞ્ચેવ કામગુણા કામધાતૂતિ.

કામગુણકથા નિટ્ઠિતા.