૧૨. ઉપાદાપઞ્ઞત્તાનુયોગો
૯૫. રૂપં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. રૂપં અનિચ્ચં સઙ્ખતં પટિચ્ચસમુપ્પન્નં ખયધમ્મં વયધમ્મં વિરાગધમ્મં નિરોધધમ્મં વિપરિણામધમ્મન્તિ? આમન્તા? પુગ્ગલોપિ અનિચ્ચો સઙ્ખતો પટિચ્ચસમુપ્પન્નો ખયધમ્મો વયધમ્મો વિરાગધમ્મો નિરોધધમ્મો વિપરિણામધમ્મોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૯૬. વેદનં ઉપાદાય… સઞ્ઞં ઉપાદાય… સઙ્ખારે ઉપાદાય… વિઞ્ઞાણં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. વિઞ્ઞાણં અનિચ્ચં સઙ્ખતં પટિચ્ચસમુપ્પન્નં ખયધમ્મં વયધમ્મં વિરાગધમ્મં નિરોધધમ્મં વિપરિણામધમ્મન્તિ? આમન્તા. પુગ્ગલોપિ અનિચ્ચો સઙ્ખતો પટિચ્ચસમુપ્પન્નો ખયધમ્મો વયધમ્મો વિરાગધમ્મો નિરોધધમ્મો વિપરિણામધમ્મોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૯૭. રૂપં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. નીલં રૂપં ઉપાદાય નીલકસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… પીતં રૂપં ઉપાદાય… લોહિતં રૂપં ઉપાદાય… ઓદાતં રૂપં ઉપાદાય… સનિદસ્સનં રૂપં ઉપાદાય… અનિદસ્સનં રૂપં ઉપાદાય… સપ્પટિઘં રૂપં ઉપાદાય… અપ્પટિઘં રૂપં ઉપાદાય અપ્પટિઘસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૯૮. વેદનં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. કુસલં વેદનં ઉપાદાય કુસલસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… કુસલં વેદનં ઉપાદાય કુસલસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. કુસલા વેદના સફલા સવિપાકા ઇટ્ઠફલા કન્તફલા મનુઞ્ઞફલા અસેચનકફલા સુખુદ્રયા સુખવિપાકાતિ? આમન્તા. કુસલોપિ પુગ્ગલો સફલો સવિપાકો ઇટ્ઠફલો કન્તફલો મનુઞ્ઞફલો અસેચનકફલો સુખુદ્રયો સુખવિપાકોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૯૯. વેદનં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. અકુસલં વેદનં ઉપાદાય અકુસલસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અકુસલં વેદનં ઉપાદાય અકુસલસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. અકુસલા વેદના સફલા સવિપાકા અનિટ્ઠફલા અકન્તફલા અમનુઞ્ઞફલા સેચનકફલા દુક્ખુદ્રયા દુક્ખવિપાકાતિ? આમન્તા. અકુસલોપિ પુગ્ગલો સફલો સવિપાકો અનિટ્ઠફલો અકન્તફલો અમનુઞ્ઞફલો સેચનકફલો દુક્ખુદ્રયો દુક્ખવિપાકોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૧૦૦. વેદનં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. અબ્યાકતં વેદનં ઉપાદાય અબ્યાકતસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અબ્યાકતં વેદનં ઉપાદાય અબ્યાકતસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. અબ્યાકતા વેદના અનિચ્ચા સઙ્ખતા પટિચ્ચસમુપ્પન્ના ખયધમ્મા વયધમ્મા વિરાગધમ્મા નિરોધધમ્મા વિપરિણામધમ્માતિ? આમન્તા. અબ્યાકતોપિ પુગ્ગલો અનિચ્ચો સઙ્ખતો પટિચ્ચસમુપ્પન્નો ખયધમ્મો વયધમ્મો વિરાગધમ્મો નિરોધધમ્મો વિપરિણામધમ્મોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૧૦૧. સઞ્ઞં ઉપાદાય… સઙ્ખારે ઉપાદાય… વિઞ્ઞાણં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. કુસલં વિઞ્ઞાણં ઉપાદાય કુસલસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… કુસલં વિઞ્ઞાણં ઉપાદાય કુસલસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. કુસલં વિઞ્ઞાણં સફલં સવિપાકં ઇટ્ઠફલં કન્તફલં મનુઞ્ઞફલં અસેચનકફલં સુખુદ્રયં સુખવિપાકન્તિ? આમન્તા. કુસલોપિ પુગ્ગલો સફલો સવિપાકો ઇટ્ઠફલો કન્તફલો મનુઞ્ઞફલો અસેચનકફલો સુખુદ્રયો સુખવિપાકોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૧૦૨. વિઞ્ઞાણં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. અકુસલં વિઞ્ઞાણં ઉપાદાય અકુસલસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અકુસલં વિઞ્ઞાણં ઉપાદાય અકુસલસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. અકુસલં વિઞ્ઞાણં સફલં સવિપાકં અનિટ્ઠફલં અકન્તફલં અમનુઞ્ઞફલં સેચનકફલં દુક્ખુદ્રયં દુક્ખવિપાકન્તિ? આમન્તા. અકુસલોપિ પુગ્ગલો સફલો સવિપાકો અનિટ્ઠફલો અકન્તફલો અમનુઞ્ઞફલો સેચનકફલો દુક્ખુદ્રયો દુક્ખવિપાકોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૧૦૩. વિઞ્ઞાણં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. અબ્યાકતં વિઞ્ઞાણં ઉપાદાય અબ્યાકતસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અબ્યાકતં વિઞ્ઞાણં ઉપાદાય અબ્યાકતસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. અબ્યાકતં વિઞ્ઞાણં અનિચ્ચં સઙ્ખતં પટિચ્ચસમુપ્પન્નં ખયધમ્મં વયધમ્મં વિરાગધમ્મં નિરોધધમ્મં વિપરિણામધમ્મન્તિ? આમન્તા. અબ્યાકતોપિ પુગ્ગલો અનિચ્ચો સઙ્ખતો પટિચ્ચસમુપ્પન્નો ખયધમ્મો વયધમ્મો વિરાગધમ્મો નિરોધધમ્મો વિપરિણામધમ્મોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૧૦૪. ચક્ખું ઉપાદાય ‘‘ચક્ખુમા પુગ્ગલો’’તિ વત્તબ્બોતિ? આમન્તા. ચક્ખુમ્હિ નિરુદ્ધે ‘‘ચક્ખુમા પુગ્ગલો નિરુદ્ધો’’તિ વત્તબ્બોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સોતં ઉપાદાય… ઘાનં ઉપાદાય… જિવ્હં ઉપાદાય… કાયં ઉપાદાય… મનં ઉપાદાય ‘‘મનવા પુગ્ગલો’’તિ વત્તબ્બોતિ? આમન્તા. મનમ્હિ નિરુદ્ધે ‘‘મનવા પુગ્ગલો નિરુદ્ધો’’તિ વત્તબ્બોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.
૧૦૫. મિચ્છાદિટ્ઠિં ઉપાદાય ‘‘મિચ્છાદિટ્ઠિયો પુગ્ગલો’’તિ વત્તબ્બોતિ? આમન્તા. મિચ્છાદિટ્ઠિયા નિરુદ્ધાય ‘‘મિચ્છાદિટ્ઠિયો પુગ્ગલો નિરુદ્ધો’’તિ વત્તબ્બોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે. મિચ્છાસઙ્કપ્પં ઉપાદાય… મિચ્છાવાચં ઉપાદાય… મિચ્છાકમ્મન્તં ઉપાદાય… મિચ્છાઆજીવં ઉપાદાય … મિચ્છાવાયામં ઉપાદાય… મિચ્છાસતિં ઉપાદાય… મિચ્છાસમાધિં ઉપાદાય ‘‘મિચ્છાસમાધિયો પુગ્ગલો’’તિ વત્તબ્બોતિ? આમન્તા. મિચ્છાસમાધિમ્હિ નિરુદ્ધે ‘‘મિચ્છાસમાધિયો પુગ્ગલો નિરુદ્ધો’’તિ વત્તબ્બોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.
૧૦૬. સમ્માદિટ્ઠિં ઉપાદાય ‘‘સમ્માદિટ્ઠિયો પુગ્ગલો’’તિ વત્તબ્બોતિ? આમન્તા. સમ્માદિટ્ઠિયા નિરુદ્ધાય ‘‘સમ્માદિટ્ઠિયો પુગ્ગલો નિરુદ્ધો’’તિ વત્તબ્બોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સમ્માસઙ્કપ્પં ઉપાદાય… સમ્માવાચં ઉપાદાય… સમ્માકમ્મન્તં ઉપાદાય… સમ્માઆજીવં ઉપાદાય… સમ્માવાયામં ઉપાદાય… સમ્માસતિં ઉપાદાય… સમ્માસમાધિં ઉપાદાય ‘‘સમ્માસમાધિયો પુગ્ગલો’’તિ વત્તબ્બોતિ? આમન્તા. સમ્માસમાધિમ્હિ નિરુદ્ધે ‘‘સમ્માસમાધિયો પુગ્ગલો નિરુદ્ધો’’તિ વત્તબ્બોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૧૦૭. રૂપં ઉપાદાય, વેદનં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. દ્વિન્નં ખન્ધાનં ઉપાદાય દ્વિન્નં પુગ્ગલાનં પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… રૂપં ઉપાદાય, વેદનં ઉપાદાય, સઞ્ઞં ઉપાદાય, સઙ્ખારે ઉપાદાય, વિઞ્ઞાણં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં ઉપાદાય પઞ્ચન્નં પુગ્ગલાનં પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૧૦૮. ચક્ખાયતનં ઉપાદાય, સોતાયતનં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. દ્વિન્નં આયતનાનં ઉપાદાય દ્વિન્નં પુગ્ગલાનં પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… ચક્ખાયતનં ઉપાદાય, સોતાયતનં ઉપાદાય…પે… ધમ્માયતનં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. દ્વાદસન્નં આયતનાનં ઉપાદાય દ્વાદસન્નં પુગ્ગલાનં પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૧૦૯. ચક્ખુધાતું ઉપાદાય, સોતધાતું ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. દ્વિન્નં ધાતૂનં ઉપાદાય દ્વિન્નં પુગ્ગલાનં પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… ચક્ખુધાતું ઉપાદાય, સોતધાતું ઉપાદાય…પે… ધમ્મધાતું ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. અટ્ઠારસન્નં ધાતૂનં ઉપાદાય અટ્ઠારસન્નં પુગ્ગલાનં પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૧૧૦. ચક્ખુન્દ્રિયં ઉપાદાય, સોતિન્દ્રિયં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. દ્વિન્નં ઇન્દ્રિયાનં ઉપાદાય દ્વિન્નં પુગ્ગલાનં પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… ચક્ખુન્દ્રિયં ઉપાદાય, સોતિન્દ્રિયં ઉપાદાય…પે… અઞ્ઞાતાવિન્દ્રિયં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. બાવીસતીનં [બાવીસતિયા (?)] ઇન્દ્રિયાનં ઉપાદાય બાવીસતીનં પુગ્ગલાનં પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૧૧૧. એકવોકારભવં ઉપાદાય એકસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. ચતુવોકારભવં ઉપાદાય ચતુન્નં પુગ્ગલાનં પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… એકવોકારભવં ઉપાદાય એકસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. પઞ્ચવોકારભવં ઉપાદાય પઞ્ચન્નં પુગ્ગલાનં પઞ્ઞત્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… એકવોકારભવે એકોવ પુગ્ગલોતિ? આમન્તા. ચતુવોકારભવે ચત્તારોવ [ચત્તારો (?)] પુગ્ગલાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… એકવોકારભવે એકોવ પુગ્ગલોતિ? આમન્તા. પઞ્ચવોકારભવે પઞ્ચેવ પુગ્ગલાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૧૧૨. યથા રુક્ખં ઉપાદાય છાયાય પઞ્ઞત્તિ, એવમેવં રૂપં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? ( ) [(આમન્તા) (?) એવં અનન્તરવારત્તયેપિ] યથા રુક્ખં ઉપાદાય છાયાય પઞ્ઞત્તિ, રુક્ખોપિ અનિચ્ચો છાયાપિ અનિચ્ચા, એવમેવં રૂપં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તિ, રૂપમ્પિ અનિચ્ચં પુગ્ગલોપિ અનિચ્ચોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… યથા રુક્ખં ઉપાદાય છાયાય પઞ્ઞત્તિ, અઞ્ઞો રુક્ખો અઞ્ઞા છાયા, એવમેવં રૂપં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તિ, અઞ્ઞં રૂપં અઞ્ઞો પુગ્ગલોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૧૧૩. યથા ગામં ઉપાદાય ગામિકસ્સ પઞ્ઞત્તિ, એવમેવં રૂપં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? યથા ગામં ઉપાદાય ગામિકસ્સ પઞ્ઞત્તિ, અઞ્ઞો ગામો અઞ્ઞો ગામિકો, એવમેવં રૂપં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તિ, અઞ્ઞં રૂપં અઞ્ઞો પુગ્ગલોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૧૧૪. યથા રટ્ઠં ઉપાદાય રઞ્ઞો પઞ્ઞત્તિ, એવમેવં રૂપં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? યથા રટ્ઠં ઉપાદાય રઞ્ઞો પઞ્ઞત્તિ, અઞ્ઞં રટ્ઠં અઞ્ઞો રાજા, એવમેવં રૂપં ઉપાદાય પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તિ, અઞ્ઞં રૂપં અઞ્ઞો પુગ્ગલોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૧૧૫. યથા ન નિગળો નેગળિકો, યસ્સ નિગળો સો નેગળિકો, એવમેવં ન રૂપં રૂપવા, યસ્સ રૂપં સો રૂપવાતિ? યથા ન નિગળો નેગળિકો, યસ્સ નિગળો સો નેગળિકો, અઞ્ઞો નિગળો અઞ્ઞો નેગળિકો, એવમેવં ન રૂપં રૂપવા, યસ્સ રૂપં સો રૂપવા, અઞ્ઞં રૂપં અઞ્ઞો રૂપવાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૧૧૬. ચિત્તે ચિત્તે પુગ્ગલસ્સ પઞ્ઞત્તીતિ? આમન્તા. ચિત્તે ચિત્તે પુગ્ગલો જાયતિ જીયતિ મીયતિ ચવતિ ઉપપજ્જતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને ન વત્તબ્બં સોતિ વા અઞ્ઞોતિ વાતિ? આમન્તા. દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને ન વત્તબ્બં કુમારકોતિ વા કુમારિકાતિ વાતિ? વત્તબ્બં.
આજાનાહિ નિગ્ગહં. હઞ્ચિ દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને ન વત્તબ્બં – ‘‘સોતિ વા અઞ્ઞોતિ વા,’’ તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને ન વત્તબ્બં – ‘કુમારકોતિ વા કુમારિકાતિ વા’’’તિ. યં તત્થ વદેસિ – ‘‘વત્તબ્બે ખો – ‘દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને ન વત્તબ્બં – સોતિ વા અઞ્ઞોતિ વા, દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને વત્તબ્બં – કુમારકોતિ વા કુમારિકાતિ વા’’’તિ મિચ્છા.
હઞ્ચિ વા પન દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને વત્તબ્બં – ‘‘કુમારકોતિ વા કુમારિકા’’તિ વા, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને વત્તબ્બં – ‘સોતિ વા અઞ્ઞોતિ વા’’’તિ. યં તત્થ વદેસિ – ‘‘વત્તબ્બે ખો – ‘દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને ન વત્તબ્બં – સોતિ વા અઞ્ઞોતિ વા, દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને વત્તબ્બં – કુમારકોતિ વા કુમારિકાતિ વા’’’તિ મિચ્છા.
૧૧૭. દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને ન વત્તબ્બં – ‘‘સોતિ વા અઞ્ઞોતિ વા’’તિ? આમન્તા. દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને ન વત્તબ્બં – ‘‘ઇત્થીતિ વા પુરિસોતિ વા ગહટ્ઠોતિ વા પબ્બજિતોતિ વા દેવોતિ વા મનુસ્સોતિ વા’’તિ? વત્તબ્બં.
આજાનાહિ નિગ્ગહં. હઞ્ચિ દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને ન વત્તબ્બં – ‘‘સોતિ વા અઞ્ઞોતિ વા,’’ તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને ન વત્તબ્બં – ‘દેવોતિ વા મનુસ્સોતિ વા’’’તિ. યં તત્થ વદેસિ – ‘‘વત્તબ્બે ખો – ‘દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને ન વત્તબ્બં – સોતિ વા અઞ્ઞોતિ વા, દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને વત્તબ્બં – દેવોતિ વા મનુસ્સોતિ વા’’’તિ મિચ્છા.
હઞ્ચિ વા પન દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને વત્તબ્બં – ‘‘દેવોતિ વા મનુસ્સોતિ વા,’’ તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને વત્તબ્બં – ‘સોતિ વા અઞ્ઞોતિ વા’’’તિ. યં તત્થ વદેસિ – ‘‘વત્તબ્બે ખો – ‘દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને ન વત્તબ્બં – સોતિ વા અઞ્ઞોતિ વા, દુતિયે ચિત્તે ઉપ્પન્ને વત્તબ્બં – દેવોતિ વા મનુસ્સોતિ વા’’’તિ મિચ્છા…પે….
૧૧૮. ન વત્તબ્બં – ‘‘પુગ્ગલો ઉપલબ્ભતિ સચ્ચિકટ્ઠપરમત્થેના’’તિ? આમન્તા. નનુ યો પસ્સતિ યં પસ્સતિ યેન પસ્સતિ, સો પસ્સતિ તં પસ્સતિ તેન પસ્સતીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ યો પસ્સતિ યં પસ્સતિ યેન પસ્સતિ, સો પસ્સતિ તં પસ્સતિ તેન પસ્સતિ; તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘પુગ્ગલો ઉપલબ્ભતિ સચ્ચિકટ્ઠપરમત્થેના’’તિ.
૧૧૯. ન વત્તબ્બં – ‘‘પુગ્ગલો ઉપલબ્ભતિ સચ્ચિકટ્ઠપરમત્થેના’’તિ? આમન્તા. નનુ યો સુણાતિ…પે… યો ઘાયતિ… યો સાયતિ… યો ફુસતિ… યો વિજાનાતિ યં વિજાનાતિ યેન વિજાનાતિ, સો વિજાનાતિ તં વિજાનાતિ તેન વિજાનાતીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ યો વિજાનાતિ યં વિજાનાતિ યેન વિજાનાતિ, સો વિજાનાતિ તં વિજાનાતિ તેન વિજાનાતિ; તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘પુગ્ગલો ઉપલબ્ભતિ સચ્ચિકટ્ઠપરમત્થેના’’તિ.
૧૨૦. પુગ્ગલો ઉપલબ્ભતિ સચ્ચિકટ્ઠપરમત્થેનાતિ? આમન્તા. નનુ યો ન પસ્સતિ યં ન પસ્સતિ યેન ન પસ્સતિ, સો ન પસ્સતિ તં ન પસ્સતિ તેન ન પસ્સતીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ યો ન પસ્સતિ યં ન પસ્સતિ યેન ન પસ્સતિ, સો ન પસ્સતિ તં ન પસ્સતિ તેન ન પસ્સતિ; નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘પુગ્ગલો ઉપલબ્ભતિ સચ્ચિકટ્ઠપરમત્થેના’’તિ.
પુગ્ગલો ઉપલબ્ભતિ સચ્ચિકટ્ઠપરમત્થેનાતિ? આમન્તા. નનુ યો ન સુણાતિ…પે… યો ન ઘાયતિ… યો ન સાયતિ… યો ન ફુસતિ… યો ન વિજાનાતિ યં ન વિજાનાતિ યેન ન વિજાનાતિ, સો ન વિજાનાતિ તં ન વિજાનાતિ તેન ન વિજાનાતીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ યો ન વિજાનાતિ યં ન વિજાનાતિ યેન ન વિજાનાતિ, સો ન વિજાનાતિ તં ન વિજાનાતિ તેન ન વિજાનાતિ; નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘પુગ્ગલો ઉપલબ્ભતિ સચ્ચિકટ્ઠપરમત્થેના’’તિ.
૧૨૧. ન વત્તબ્બં – ‘‘પુગ્ગલો ઉપલબ્ભતિ સચ્ચિકટ્ઠપરમત્થેના’’તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘પસ્સામહં, ભિક્ખવે, દિબ્બેન ચક્ખુના વિસુદ્ધેન અતિક્કન્તમાનુસકેન સત્તે ચવમાને ઉપપજ્જમાને હીને પણીતે સુવણ્ણે દુબ્બણ્ણે, સુગતે દુગ્ગતે યથાકમ્મૂપગે સત્તે પજાનામી’’તિ [મ. નિ. ૧.૨૧૩ થોકં વિસદિસં]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ પુગ્ગલો ઉપલબ્ભતિ સચ્ચિકટ્ઠપરમત્થેનાતિ.
૧૨૨. વુત્તં ભગવતા – ‘‘પસ્સામહં, ભિક્ખવે, દિબ્બેન ચક્ખુના વિસુદ્ધેન અતિક્કન્તમાનુસકેન સત્તે ચવમાને ઉપપજ્જમાને હીને પણીતે સુવણ્ણે દુબ્બણ્ણે, સુગતે દુગ્ગતે યથાકમ્મૂપગે સત્તે પજાનામી’’તિ કત્વા તેનેવ કારણેન પુગ્ગલો ઉપલબ્ભતિ સચ્ચિકટ્ઠપરમત્થેનાતિ? આમન્તા. ભગવા દિબ્બેન ચક્ખુના વિસુદ્ધેન અતિક્કન્તમાનુસકેન રૂપં પસ્સતિ પુગ્ગલં પસ્સતીતિ? રૂપં પસ્સતિ. રૂપં પુગ્ગલો, રૂપં ચવતિ, રૂપં ઉપપજ્જતિ, રૂપં યથાકમ્મૂપગન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે.
ભગવા દિબ્બેન ચક્ખુના વિસુદ્ધેન અતિક્કન્તમાનુસકેન રૂપં પસ્સતિ પુગ્ગલં પસ્સતીતિ? પુગ્ગલં પસ્સતિ. પુગ્ગલો રૂપં રૂપાયતનં રૂપધાતુ નીલં પીતકં લોહિતકં ઓદાતં ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યં ચક્ખુસ્મિં પટિહઞ્ઞતિ, ચક્ખુસ્સ આપાથં આગચ્છતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.
ભગવા દિબ્બેન ચક્ખુના વિસુદ્ધેન અતિક્કન્તમાનુસકેન રૂપં પસ્સતિ પુગ્ગલં પસ્સતીતિ? ઉભો પસ્સતિ. ઉભો રૂપં રૂપાયતનં રૂપધાતુ, ઉભો નીલા, ઉભો પીતકા, ઉભો લોહિતકા, ઉભો ઓદાતા, ઉભો ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યા, ઉભો ચક્ખુસ્મિં પટિહઞ્ઞન્તિ, ઉભો ચક્ખુસ્સ આપાથં આગચ્છન્તિ, ઉભો ચવન્તિ, ઉભો ઉપપજ્જન્તિ, ઉભો યથાકમ્મૂપગાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.
ઉપાદાપઞ્ઞત્તાનુયોગો.