૩. તિણ્ણંજનાનં વત્થુમ્હિ અયમાનુપુબ્બીકથા

જમ્બુદીપસ્મિં કિર પુબ્બે મહાનિદાઘો અહોસિ, તદા નિદાઘસુરિયેન સકિરણકરા વાપિ પોક્ખરણિ નદી ગિરિકન્દરનિજ્ઝરાદીસુ ઉદકં નિસ્સેસં કત્વા પીતમિવ ઉદકે પરિક્ખીણે મચ્છકચ્છપાદયો યેભુય્યેન વિનાસં પત્તા. અથ મહારઞ્ઞભૂમિયં રુક્ખતિણલભાદયો અતીવ મિલાતા અહેસું. મિગપક્ખિનોપિઘમ્માભિતત્તા પિપાસિતો મરીચિં તોયન્તિમઞ્ઞમાના ઇતોચિતોચ ધાવન્તા મહાદુક્ખપ્પત્તા અહેસું. તદા એકો સુવપોતકો પિપાસિતો તત્થ તત્થ પાનીયં પરિયેસન્તો મહારઞ્ઞે એકસ્મિં પૂતિપાદપે સટ્ઠિરતને નરકાવાટે પાનીયગન્ધં ઘાયિત્વા લોભેન પાતું ઓતિણ્ણો અતિપાનેન ભારો તત્થેવ પતિત્વા ઉગ્ગન્તું નાસક્ખિ. અથાપરોપિ સપ્પોચ મનુસ્સોચાતિ દ્વે જના તત્થેવ પતિંસુ, સપ્પાનામ વિવેકં લદ્ધાવ અત્તં વિજહન્તિ. તસ્માયં અલદ્ધા વિવેકત્તં ઉગ્ગન્તું નાસક્ખિ. અનાલમ્બત્તા મનુસ્સોપિ. તે ઉગ્ગન્તું અસક્કોન્તા મરણભયભીતા અઞ્ઞમઞ્ઞ મવિહેઠેન્તા તત્થેવ વસિંસુ. અથેકો બરાણસીવાસિકો મનુસ્સો વનં પવિટ્ઠો તથેવ પાનીયં પરિયેસમાનો તં ઠાનં પત્વા તે તયોપિ દિસ્વા કમ્પમાનહદયો વલ્લિયા પિટકં બન્ધિત્વા સિક્કાય પક્ખિપિત્વા ઓતારેત્વા તે તયોપિ ઉદ્ધરિ, અથાનેન તે અમ્હાકં જીવિતં દિન્નન્તિ સોમનસ્સા તસ્સેવમાહંસુ, સામિ મયં તુમ્હે નિસ્સાય જીવિતં લભિમ્હ, તુમ્હે ઇતો પટ્ઠાય અમ્હાકં સહાયો, મયમ્પિ તે સહાયા, અમ્હાકં વસનટ્ઠાનાનિ આગન્તુકામાતિ વત્વા તેસુ તાવ સુવપોતકો આહ, સામિ બારાણસિયં દક્ખિણદ્વારે મહાનિગ્રોધો અત્થિ, તત્થાહં વસામિ, તવ તથારૂપે કિચ્ચે સતિ મમ સન્તિકમાગમ્મ સુવાતિ સદ્દંકરોહીતિ વત્વા મેત્તિથિરં કત્વા પક્કામિ, સપ્પોપિ સમ્માહં તસ્સેવ નિગ્રોધસ્સા વિદૂરે મહન્તં વમ્મિકં અત્થિ, તત્થ વસામિ, તવત્થે સતિ તત્થાગન્ત્વા દીઘાતિસદ્દં કરોહીતિ વત્વા તથેવપક્કામિ, મનુસ્સોપિ બારાણસિયં અસુકાયનામ વીથિયા અસુકગેહે વસામિ, તવત્થે સતિ મમ સન્તિકં આગચ્છાતિ વત્વા પક્કામિ, અથા પરભાગે સો ઉપકારકો પુરિસો અત્તનો કિચ્ચે સઞ્જાતે મમ સહાયાનં સન્તિકં ગમિસ્સામીતિ સઙ્કેતાનુસારેન ગન્ત્વા નિગ્રોધમૂલે ઠિતો સુવસ્સ સદ્દમકાસિ, તં સુત્વા સુવપોતકો વેગેનાગન્ત્વા તેન સદ્ધિં પટિસમ્મોદિત્વાસમ્મ ચિરેના ગતોસિ, આગતકારણં મે આચિક્ખાતિ આહ. સોપાહ સમ્માહં જીવિતુ મસક્કોન્તો પુત્તદારકે ઞાતીનં પટિપાદેત્વા તવ સન્તિકમાગતોમ્હિતિ, સુવપોતકોપિ સાધુ સમ્મ તયા કતં મમ સન્તિકમાગચ્છન્તેન, તયા મમ જીવિતં દિન્નં, મયાપિ તવ જીવનુપાયં કાતું વટ્ટતિ, યાવાહં આગચ્છામિ, તાવેત્થ થોકં વિસ્સમાતિ વત્વા પક્કામિ જીવનુપાયં પરિયેસમાનો, તસ્મિં કિર સમયે બારાણસીરાજા નગરતો નિક્ખમ્મ સુસજ્જિતુય્યાનં પવિસિત્વા સપરિસો કીળિત્વા મજ્ઝન્તિકસમયે સુફુલ્લિતં પઞ્ચપદુમસઞ્છન્વં મઙ્ગલપોક્ખરણિં દિસ્વા નહાયિતુકામો સબ્બાભરણાનિ ઓમુઞ્ચિત્વા રાજપુરિસે પટિપાદેત્વા નહાયિતું ઓતરિ, તદા સુવપોતકો તં ઠાનં પત્તો સાખન્તરે નિલીનો રાજપુરિસાનં પમાદં દિસ્વા રઞ્ઞો મુત્તાહારં ડસિત્વા આકાસં પક્ખન્દિત્વા વેગેનાગન્ત્વા અત્તનો સહાયસ્સ દત્વા અપ્પમત્તો ઇમં વલઞ્જેહિ સમ્માતિ વત્વા અદાસિ, તતો સો નં ગહેત્વા ઇમં કુહિં પટિસામેસ્સામીતિ ચિન્તોન્તો મમેકો સહાયકો અન્તોનગરે વસતિ, તસ્મિં ઠપેસ્સામીતિ ચિન્તેત્વા યથાસઙ્કેતમુપગમ્મ તં દિસ્વા પટિસન્થારં કત્વા સુવપોતકેન કતો પકારં પકાસેત્વા ઇમં મુત્તાહારં સાધુકં ઠપેહીતિ વત્વા અદાસિ, તંખણે રાજા નહાત્વાનુલિત્તો આભરણાનિ પિલન્ધેન્તો મુત્તાહારં નાદ્દસ. તતો રાજપુરિસા અન્તોચ બહિચ પરિજને ઉપપરિક્ખિત્વા મુત્તાહારં અપસ્સન્તા નગરે ભેરિં ચરાપેસું, યો મુત્તાહારં પસ્સતિ, તસ્સ રાજા મહન્તં યસં દસ્સતીતિ. તં સુત્વા સો મિત્તદૂભી એવં ચિન્તેસિ, અહંચમ્હિ દુક્ખિતો, યન્નૂનાહં મુત્તાહારં રઞ્ઞો દસ્સેત્વા સુખેન વસેય્યં, કિમ્મે એતેનાતિ તેન કતં તથારૂપં ઉપકારં અસલ્લક્ખેન્તો મહામિત્તદૂભી પુરિસો રાજપુરિસે ઉપસઙ્કમ્મ મુત્તહારં અત્તનો સન્તિકે ઠપિતભાવં કથેસિ, ભો મમ સન્તિકે એકો પુરિસો મુત્તહારં ઠપેસીતિ. એવં અસપ્પુરિસસંસગ્ગોતિ, તથાહિ.

૧. યથા સંવડ્ઢિતો નિમ્બો, મધુખીરો દસિઞ્ચના;

ન યાતિ મધુરં તં વો, પકાર મસતં કતં.

૨. સીસેનુ દક માદાય, વડ્ઢિતોપિ નુહીતરુ;

ન યાતિ મધુરં તંવો, પકારમસતં કતં.

૩. નિચ્ચં ખીરોદપાનેન, વડ્ઢિતો સિવિસો યથા;

વિસંવ પરિવત્તેતિ, તથા નીચોપકારકં.

૪. યથાત્તના કતો અગ્ગિ, સીતલં ન દદે ખલુ;

તથા નીચે કતં કારં, અગ્ગીવ દહતે તનું.

૫. તસ્મા ઉપપરિક્ખિત્વા, હાવભાવેન બુદ્ધિયા;

કાતબ્બા મેત્તિ જન્તૂહિ, નામિત્તો લભતેસુખન્તિ.

અથસ્સ મિત્તદુભિનો વચનેન રાજપુરિસા મુત્તાહારંચતંચ ગહેત્વા સભણ્ડકં પુરિસં દસ્સેસું. અથ રાજા સભણ્ડકં ચોરં દિસ્વા કુદ્ધો ઇમં નેત્વા દક્ખિણદ્વારે જીવસૂલે ઉત્તાસેથાતિ આણાપેસિ, રાજપુરિસા તસ્સ રાજાણં કરોન્તો અગમંસુ, તેહિ નીયમાનો પુરિસો દક્ખિણદ્વારા નિક્ખમ્મ સપ્પસહાયં સરિત્વા અપ્પેવનામે તસ્સ સન્તિકા કિઞ્ચિ સોત્થિ ભવેય્યાતિ પુબ્બે વુત્તસઙ્કેતા નુસારેન વમ્મિકં દિસ્વા સમ્મ દીઘાતિ સદ્દમકાસિ, સો વમ્મિકા નિક્ખમ્મતં તથા નિયમાનં દિસ્વા સંવિગ્ગો દુક્ખપ્પત્તો સહાયસ્સમે અજ્જ અવસ્સયેન ઉપત્થમ્ભં ભવિતું વટ્ટતીતિ તં સમસ્સાસેત્વા અત્તભાવં વિજહિત્વા અઞ્ઞતરવેસેન રાજપુરિસે ઉપસઙ્કમ્મ ઇમં પુરિસં મુહુત્તંમા મારેથાતિ દળ્હં વત્વા મુહુત્તેન રઞ્ઞો અગ્ગમહેસિયા વસનટ્ઠાનં ગન્ત્વા સપ્પવણ્ણેન દેવિં ડસિત્વા તાય વિસેન મુચ્છિતકાલે મનુસ્સવણ્ણેન વજ્ઝપ્પત્તો વિસોસધં જાનાતિતી વત્વા તંખણેવ સહાયસ્સ સન્તિકં ગન્ત્વા રઞ્ઞા તવ પક્કો સિતકાલે ગન્ત્વા ઉદકપ્પસતેન દેવિયા સરીરે પહરિત્વા નિબ્બિસં કરાહીતિ વત્વા પક્કામિ, અથ રાજા વિસવેજ્જ પરિયેસન્તો તં પવત્તિં સુત્વા વજ્ઝપ્પત્તં આનેથાતિ આણાપેત્વા દેવિયા નિબ્બિસં કરોથાતિ આહ, સો નાગરાજેન વુત્તનયેન નિબ્બિસમકાસિ, સા સુખિતા અરોગા અહોસિ, રાજા તં દિસ્વા તુટ્ઠો તસ્સ ખેત્તવત્થુયાનવાહનાદિદાનેન મહાસક્કારમકાસિ, અથ સો રાજાનં ઉપસઙ્કમ્મ અત્તના કતં સબ્બં પકાસેસિ. તેન વુત્તં.

૬. એકદાહં મહારાજ, વનં કમ્મેન કેનચિ;

ગતોદ્દસં મહાવાટે, પતિતં સુવપોતકં.

૭. અથો રગં મનુસ્સંચ;

દુક્ખપ્પત્તે ખુદાપરે;

ઉક્ખિપિં કરુણાયાહં;

તે મે વોચું તદા તયો.

૮. અદાસિ જીવમમ્હાકં, ઉપકારોસિ નો તુવં;

તવ કિચ્ચે સમુપ્પન્ને, અમ્હાકં એહિ સન્તિકં.

૯. એવં તેહિ પવુત્તોહં, અગઞ્છિં સુવસન્તિકં;

તેન કતૂપકારોહં, મનુસ્સસ્સાપિ સન્તિકં.

૧૦. તેનાહં મરણપ્પત્તો, અદ્દસં ઉરગાધિપં;

સોદાસિ જીવિતં મય્હં, અલત્થં [અલદ્ધ ઇતિસબ્બત્થ] વિપુલં ધનં.

૧૧. સુજનો નાવમન્તબ્બો, ખુદ્દકોતિ નરાધિપ;

સુવોચ ઉરગોચેતે, મિત્તધમ્મે પતિટ્ઠિતા.

૧૨. કારણઞ્ઞૂ મનુસ્સેસો,

અમ્હેહિ સમજાતિકો;

કતૂપકારો એવમ્પિ,

દિસો જાતો નરાધમો.

૧૩. અકસ્મા દેવ કુપ્પન્તિ, પસીદન્તિનિમિત્તતો;

સીલં હેતમસાધૂનં, બાલાનમવિજાનતં.

૧૪. મનુસ્સાપિ મહારાજ, કેચિ વિસ્સાસિયા ન વે;

તિરચ્છાનાપિ હોન્તેવ, અજિમ્હમનસાસઠાતિ.

એવં સો અત્તનો પવત્તિં કથેસિ, રાજા તં સુત્વા પસન્નો ઇમસ્સ પુરિસસ્સ મહન્તં ગેહં કત્વા મહાપરિહારં કરોથાતિ આણાપેસિ, સો પન મમ ગેહં નિગ્રોધસ્સ ચ વમ્મિકસ્સ ચ અન્તરે કરોથાતિ વત્વા તથા કારેત્વા તત્થ વસન્તો રાજૂપટ્ઠાનં કરોન્તો તેહિ સહાયેહિ સદ્ધિં સમ્મોદમાનો યાવજીવં વસિત્વા આયુ પરિયોસાને તેહિ સદ્ધિં યથાકમ્મં ગતોતિ.

૧૫. ઇતિ પતિતસુખમ્હા અઙ્ગતો વા ધનમ્હા,

પરમતરપતિટ્ઠા હોન્તિ મિત્તા સખાનં;

વિરહિતસખિનં ભો નત્થિ યસ્માભિવુદ્ધિ,

ચિણુથ કુસલધમ્મં મિત્તવન્તા મહન્તં.

તિણ્ણં જનાનં વત્થું તતિયં.