હત્થવનગલ્લવિહાર |ઓ૦.૦૦૦૧| વંસો

નમો તસ્સ ભગવતો અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ

૧. સ્નેહુત્તરાય હદયા મલમલ્લિકાય,

પજ્જાલિતો મતિદસાય જિનપ્પદીપો;

મોહણ્ધકારમખિલં મમ નીહરન્તો,

નિચ્ચં વિભાવયતુ ચારુ પદત્થરાસિં.

૨. લઙ્કાભિસિત્તવસુધાધિપતીસુ રાજા,

યો બોધિસત્તગુણવા સિરિસઙ્ઘબોધિ;

તસ્સાતિચારુ ચરિયા રચનામુખેન,

વક્કામિ હત્થવનગલ્લવિહાર વંસં.

૩. બ્રહ્મન્વયેનનુગતત્થમનોમદસ્સી,

ખ્યાતેન સબ્બયતિરાજધુરન્ધરેન;

વ્યાપારિતોહમિતિભાનુગતં કથઞ્ચ,

નિસ્સાય પુબ્બલિખિતંવિધ વાયમામિ.

૪. અર્ણ્થ સુગતાગમસુધાપગાનિદ્ધોતકુદિટ્ઠિવિસકલઙ્કાય લંકાય ભગવતો અઙ્ગીરસસ્સમહાનાગવનુય્યાને સમિતિસમાગતયક્ખ રક્ખસલોકવિજયાપદાનસ્સ સિદ્ધક્ખેન્તભૂતો સીહળમહીમણ્ડલમણ્ડનાય માનો વિવિધરતનાકરોપલક્ખમાનમહગ્ઘમણિ ભેદો મણિ ભેદો નામ જનપદો.

૫. લદ્ધાન સત્થુ વરણઙ્કમનઞ્ઞલબ્ભ,

માનણ્દિના સુમનકૂટસિલુચ્ચયેન;

ઉસ્સાપિતા વિજયકેતુમતલ્લિકેવ,

સુદ્ધોરુવાલુકનદી યમલઙ્કરોતિ.

૬. લઙ્કાય યક્ખગણનીહરણે જિનસ્સ,

ચમ્માસનુગ્ગનહુનાસનફસ્સદાહા;

સંસારરક્ખસવપુબ્ભવબુબ્બુલંચ,

યસ્મિં વિહાતિ મહિયઙ્ગણ થૂપરાજા.

૭. |ઓ૦.૦૦૦૨|

સદામહોઘાય મહાપગાય,

પાનીયપાનાય સમોસટાનં;

સમુચ્ચયો સારદવારિદાનં,

નૂનં ગતો થાવરથૂપરૂપં.

૮. તસ્સાપગાય વિમલમ્બુનિ દિસ્સમાન,

માલોલવિચિતરલં પટિબિમ્બરૂપં;

ભોગેહિ વેઠિય નિજં ભવનં ફણીહિ,

પૂજત્થિકેહિ વિય રાજતિ નીયમાનં.

૯. તસ્સ મહિયઙ્ગણ મહા વિહારસ્સ પરિયન્તગામકે સેલાભયો નામ ખત્તિયો પટિવસન્તો પુત્તં પટિલભિત્વા અઙ્ગલક્ખણપાઠકાનં દસ્સેસિ તે તસ્સ કુમારસ્સ અઙ્ગલક્ખણાનિ ઓલોકેત્વા ‘‘અયં કુમારો ખમકસત્તો નહોતિ. ધઞ્ઞપુઞ્ઞલક્ખણસમ્પન્નો, સકલમ્પિ સીહળદીપં એકચ્છત્તં કરિત્વા મહન્તમહન્તાનિ અચ્છરિયબ્ભુતાનિ મહાવીરચરિતાનિ દસ્સેસ્સતી’’તિ વ્યાકરિંસુ.

૧૦. તતો સેલાભય ખત્તિયો પુત્તસ્સ અભિસેકાદિસમ્પત્તિં સુત્વા કોટિપ્પત્તપમોદપરવસોપિ તસ્મિં કાલે અનુરાધપુરે રજ્જં કારયતા ‘‘વોહારતિસ્સમહારાજતો કદાચિ કેચિ ઉપદ્દવો જાયિસ્સતીતિ. જાતપરિસઙ્કોતં કુમારમાદાય મહિયઙ્ગણમહાવિહારે બોધિ અઙ્ગણે પરિત્તગ્ગે સન્નિપતિતસ્સ નણ્દમહાથેરપમુખસ્સ મહાભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ મજ્ઝે નિપજ્જાપેત્વા ‘‘એસો મે ભન્તે કુમારો મહાસઙ્ઘસ્સ ચ મહા બોધિપાદસ્સ ચ સરણં ગચ્છતિ તં સબ્બેપિ ભદન્તા રક્ખન્તુ સઙ્ઘબોધિ નામકો ચાયં હોતુ’’તિ મહાસઙ્ઘસ્સ ચ બોધિ દેવતાય ચ નિય્યાદેત્વા પટિજગ્ગન્તો કુમારસ્સ સત્તવસ્સિક કાલે કાલમકાસિ.

૧૧. અથ માતુલો નણ્દમહાથેરો કુમારકં વિહારમાનેત્વા પટિજગ્ગન્તો તેપિટકં બુદ્ધવચનં ઉગ્ગણ્હાપેત્વા બાહિરસત્થેસુ ચ પરમકોચિદં કારેસિ. સઙ્ઘબોધિકુમારોપિ કતાધિકારત્તા તિક્ખપઞ્ઞત્તા ચ ઞાણવિઞ્ઞાણસમ્પન્નો હુત્વા વયપ્પત્તો લોકસ્સ લોચનેહિનિપિયમાનાય રૂપસમ્પત્તિયા સવઞ્જલિપુટેહિ અસ્સાદિયમાનસદાચારગુણ સમ્પત્તિયા ચ પત્થ ટ યસોઘોસો અહોસિ.

૧૨. કિમિહ બહુના?- કાદમ્બિની કદમ્બતો સિનિદ્ધનીલાયતગુણંધમ્મિલ્લકલાપે, પરિપુણ્ણહરિણઙ્કમણ્ડલતો હિલાદકરપસાદસોમ્મગુણં મુખમણ્ડલે ચામીકરપિંજરકમ્બુવરતો મેદુરોદારબણ્ધુરભાવં ગીવાવયવે, કલ્યાણસિલુચ્ચયતો સંહત વિલાસં ઉરત્થલે, સુરસાધિસાખતો |ઓ૦.૦૦૦૩| પીવરાયતલલિતરૂપં કામદાનપદાનદ્વ બાહુયુગળે, સમદગન્ધસિન્ધુરતો ગમનલીળ્હં કરાકારદ્વ હત્થિયુગળે, ચારુતરથરુચિરોચમાનચામીકરમુકુરતો તદાકારં સજાણુમણ્ડલે જઙ્ઘયુગળે, નિચ્ચા સીનકમલા કમલતો રત્તકોમળદલસિરં ચરણયુગળે આદાય યોજયતા પારમિતાધમ્મસિપ્પિતા નિમ્મિતસ્સ પરમદસ્સનીયગરૂપવિલાસસ્સ તસ્સ અત્તભાવસ્સ સંવણ્ણનાગન્થગારવમાવહતિ.

૧૩. દેહે સુલક્ખણયુતે નવયોબ્બનડ્ઢે,

તસ્સુજ્જલે ચ પસમાહરણોદયેન;

કા વણ્ણના કમલરૂપિનિ જાતરૂપે,

લોકુત્તરં પરિમલં પરિતો વહન્તે.

૧૪. દોસારયો હદયદુગ્ગપુરે વિજિત્વા,

તત્થાભિસિચ્ચ સુહદં વિય ધમ્મભૂપં;

અત્થાનુસાસનિમિમસ્સ વદં ગિરાય,

તત્થપ્પવત્તયિ સુધી નિજકાયકમ્મં.

ઇતિ રાજકુમારુપ્પત્તિ પરિચ્છેદો પઠમો.

૧૫. અથેકદા માતુલમહાથેરા વયપ્પત્તં સિરિસઙ્ઘબોધિ કુમારં ધમ્મસવનાવસાને આમન્તેત્વા એવમાહ, ‘‘કુમાર! મહાભાગધેય્ય! ઇદાનિ ત્વમસિ અધીતસુગતાગમો, વિદિતસકલ બાહિરસત્થો. ચતુબ્બિધપણ્ડિચ્ચકોટિપ્પત્તો, તથાપિ અભિમાનધને ખત્તિયકુલે જાતિ, સબ્બપત્થવ્યાપિતા યોબ્બનવિલાસેન સમલઙ્કતં સરીરં, અપ્પટિમા રૂપસિરિ, અમાનુસં બલઞ્ચેતિ મહતીય બલવનણ્થ પરમ્પરા’સબ્બાઅવિનયાન મેકેકમ્પિ તેસમાયતનં કિમુત સમવાયો?‘‘યેભુય્યેન સત્થસલિલ વિક્ખાલનાતિ નિમ્મલાપિ કાલુસિયમુપયાનિ બુદ્ધી, અનુજ્ઝિતધવલતાપિ સરાગાએવ ભવતિ નવયોબ્બનગબ્બિતાનં દિટ્ઠિ, અપહરતિ ચ વાતમણ્ડલિ કેવ સુક્ખપણ્ણં ઉબભુતરજો ભન્તિ અતિદૂરમત્તનો ઇચ્છાય યોબ્બનસમયે પુરિસં પકતિ. ઇણ્દ્રિયભરિણભારિની સત્તમતિદુરન્તાય મુપભોગમિગતણહિકા તસ્મા અયમેવાનસ્સાદિત વિસય રસસ્સ તે કાલો ગુરુપદેસસ્સ. મદનસરપ્પભારજજ્જરિતે હદયે જલમિવ ગલતિ ગુરૂનમનુસ્સાનં અકારણંછવતિ દુપ્પકતિ નો કુલંવા સુતં વા મનયસ્સ વણ્દનપ્પભવોનદહતિ કિં દહનો? કિંવાપસમહેતુનાપિ નાતિવણ્ડતરો ભવતિ વડબાનળો સલિલેન, તસ્મા ગાળ્હતર મનુસાસીતબ્બોસિ.

૧૬. અપગતમલે હિ મનસિ એલિકમણિમ્હિ વિય રજનિકરમયુખાપવિસન્તિ, સુખમુપદેસગુણા, ગુરુવચનમમલમ્પિ સલિલમિવ મહન્તં જાનિમુપજનયતિ સવનહતં સૂલમિવ અભબ્બસ્સ, ભબ્બસ્સતુ |ઓ૦.૦૦૦૪| કરિનો વિય સબ્બાભરણમાનનસોભાસમુદયમધિકતર મુપવહતિ, અનાદિસિદ્ધ તણ્હાકસાયિતિણ્દ્રિયાનુચરઞ્હિ ચિત્તં નાવહતિ કન્નામાનત્થં, તસ્મા રાજ કુમારાનઞ્ચ યતીનઞ્ચ સતિબલેન ઇણ્દ્રિયવિજયો દિટ્ઠધમ્મિકસમ્પરાયિકમ્બિલં કલ્યાણજાતમુપજનયતિ, ઇણ્દ્રિયવિજયો ચ સમ્ભવતિ ગુરુવુદ્ધોપસેવાય તબ્બવનમવિરાધેત્વા પટિપજ્જતો, તસ્મા તયા આપાણપરિયન્તં વત્થુત્તયસરણપરાયણતા ન પહાતબ્બા.

ન રાગાપસ્મારવિબોધનં વિસયદહનસલિલ સંસેવનં કાતબ્બં, પસ્સતૂ હિ કલ્યાણાભિનિવેસિ ચક્ખૂણ્દ્રિયલાળન પરવસસ્સ સલભસ્સ સમુજ્જલિત દીપસિખાપતનં સોતિણ્દ્રિય સુખાનુયુત્તસ્સ તરુણ હરીણસ્સ ઉસુ પાતસમ્મુખીભવનં ઘાણિણ્દ્રિય પરવસસ્સ મધુકરસ્સ મદવારણકણ્ણતાલભન્નં રસનિણ્દ્રિયતપ્પણવ્યસનિનો પુથુલોમસ્સ બલિસાઘાસવ્યસનં ફસ્સીણ્દ્રિયાનુભવનલાલસસ્સમતઙ્ગજસ્સવારિણિ બણ્ધનાપાયં ઇમેહિ ઇણ્દ્રિયેહિ મિલિતેહિ એકસ્સ કામિનો સદિદેવ પઞ્ચન્નં, વિસયરસાનમુપસેવાય પત્તબ્બં મહન્તં દુક્ખજાલં કથમુપવણ્ણયામ? ઇમાનિ ચ સુભાસિતાનિ પચ્ચવેક્ખતુ અનુક્ખણં વિચક્ખણો.

૧૭. નાગારિકં સુખમુદિક્ખતિ કિઞ્ચિ ધીરો,

જાનાતિ દેહપટિજગ્ગનમત્થતોવે;

સંસેવતોપિ યુવતિં રતિમોહિતસ્સ,

કણ્ડુયને વિય બનસ્સ સુખાભિમાનો.

૧૮. કો સેવેય્ય પરં પોસો અવમાનં સહેય્યવવ,

ન વે કલત્તનિગળં યદિ દુક્ખનિબણ્ધનં.

૧૯. આકડ્ઢમાના ચિસિખા સ્મિપં,

પરમ્મુખાયેવ સદા પવત્તા;

દૂરમ્પિ ગચ્છન્તિ ગુણં વિહાય,

પવત્તનં તાદિસમેવ થીન.

૨૦. અસન્થુતં તા પુરિસમ્પિ અન્તો,

કરોન્તિ આદાયકતાવ ભિત્તિ;

નેત્તિં સવલ્લી વિય હણ્થગાપિ,

દસાસુ સબ્બાસુ ચ સઙ્કનીયા.

૨૧. અન્તોરુદ્ધા બહિદ્ધાપિ નિસ્સાસા વિય નારિયો,

કરોન્તિ નાસમેવસ્સ કોધીમાતાસુ વિસ્સસે.

૨૨. માનસ પાપસંનિન્નં અપાયા વિવટા નના,

સમન્તા પાપમિત્તાવ મોક્ખો સબ્બભયાકથં.

૨૩. |ઓ૦.૦૦૦૫| અપિ ચ હદયતરુકોટર કુટીરો કોધ કુણ્ડલીન કદાચિ બહિ કાતબ્બો. અપિ તુ’તિતિક્ખામન્તેન અચિપ્ફણ્દન્તં ઉપનેતબ્બો.

૨૪. સતં તિતિક્ખાકવચે વિગુણ્ઠિતા,

સિયું દુરાલાપખગા ખલાનં;

સભાપસંસાકુસુમત્ત મેતા,

નિબજ્ઝરે તા ગુણ માલિકાય.

૨૫. લોકાધિપચ્ચં વિપુલેધને ચ,

મનોનુકૂલે તનયે ચ દારે;

લદ્ધાપિ યાયેતિ ન જાતુ તિતતિં,

બાધેતુ સાતં ન પપઞ્ચ તણ્હા.

૨૬. વણ્ણપ્પસાદા યસ્સા સુખાવ,

ધના ચ હાયન્તુપ જીવિકાચ;

યેનાભિભૂતારિપુનેવ સત્તા,

દોસગ્ગિ સો તે હદયં જહાતુ.

૨૭. ખેદો વિપત્તીસુ પટિકિરયા ન,

તસ્મા ન દીનપ્પ કતિં ભજેય્ય;

પઞ્ઞાનુયાતં વીરિયં વદન્તિ,

સબ્બત્થ સિદ્ધિગ્ગહણગ્ગહણ્થં.

૨૮. વ્યાપારા સબ્બભૂતાનં સુખત્થાય વિધીયરે;

સુખઞ્ચ ન વિના ધમ્મં તસ્મા ધમ્મપરો ભવા’તિ.

૨૯. એવમાદિકં સપ્પુરિસનીતિપથં આદિસન્તે મહાથેરે તેન કલ્યાણધમ્મેન અસોતબ્બતાનાદરિયરચિતભુકૂટિક મુખેન વા દિસાચિક્ખિત્તચક્ખુના ચ અહઙ્કારપરવસેન ગજનિમિલિતમુબ્ભાવયતા વા અત્તનો પઞ્ઞાધિક્ખેપમિવચ અચિન્તયતા ચુળાવિનિહિતકોમળઞ્જલિપુટેન તન્નિન્નેન, તપ્પોણેન સિરસા ચ પીતિ સમુદિત સાધુવાદવિકસિતકપોલેનમુખેન ચ. સકલાવયવચિત્થટરોમઞ્ચ કઞ્ચુકિતેન દેહેન ચ ભૂમિયં નિપજ્જિત્વા દીઘપ્પમાણ પમાણ માવરત્તામગ્ગફલલાભતોવિય વિસિટ્ઠતરં પમુદિતમાવિકતમાસિ.

ઇતિ અનુસાસન પરિચ્છેદો દુતિયો.

૩૦. તતો પટ્ઠાય યથાવુત્તપટિપદં અવિરાધેત્વા સમાવરણેન સન્તુટ્ઠો તસ્સ સઙ્ઘબોધિ સમઞ્ઞં ગોપેતુકામો માતુલમહાથેરો ધમ્મિકોતિ વોહારં પટ્ઠપેસિ.

૩૧. લક્ખણપાઠકાનં વચનં સદ્દહન્તો ભાગિનેય્યં પબ્બજિતુકામમ્પિ |ઓ૦.૦૦૦૬| અપબ્બાજેત્વા ‘‘ઇધ વાસતો અનુરાધપુરે વાસોયેવ કુમારસ્સ યોગક્ખેમાવહો, પુઞ્ઞાનુરૂપેન જાયમાનસ્સ વિપાકસ્સ ચ ઠાનં હોતિ, મહાચેતિયસ્સ વત્તપટિવત્તસમાચરણેનચ મહન્તો પુઞ્ઞક્ખણ્ધો સમ્પજિસ્સતિ’’તિ મઞ્ઞમાનો તં કુમારમાદાય ગચ્છન્તો અનુરાધપુરં ગન્તુકામો નિક્ખમિ. સઙ્ઘતિસ્સોગોઠાભયોતિ ચ લમ્બકણ્ણા રાજ કુમારા અપરેપિ દુચે તસ્સ પંસુકીળનતો પટ્ઠાય સહાયાતેન કુમારેન સદ્ધિં નિક્ખમિંસુ તે તયો કુમારે આદાય ગચ્છન્તો મહાથેરો પુરેતરમેવ અનુરાધપુરં પાવિસિ. મહાથેરમનુગચ્છન્તેસુ તેસુ કુમારેસુ જેટ્ઠો સઙ્ઘતિસ્સો મજ્ઝિમો સઙ્ઘબોધિ કનિટ્ઠો ગોઠાભયોતિ તે થેરં પચ્છતો અનુગચ્છન્તા તયોપિ પટિપાટિ યા તિસ્સવાપિયા સેતુમત્થકેન ગચ્છન્તિ.

૩૨. તત્થ સેતુસાલાય નિસિન્નો કોચિ અણ્ધોવિચક્ખણો તેસં તિણ્ણન્તં કુમારાનં પદવિઞ્ઞાસદ્દં સુત્વા લક્ખણાનુસારેન ઉપપરિક્ખિપિત્વા ‘‘એતે તયોપિ સીહળદીપે પથવિસ્સરા ભવિસ્સન્તી’’તિ તત્થ નિસિન્નાનં વ્યાકાસિ. તંવચનં પચ્છા ગચ્છન્તો ગોઠાભયો સુત્વા ઇતરેસં ગચ્છન્તાનં અનિવેદયિત્વા પચ્ચાગમ્મ ‘‘કતમો ચિરં રજ્જં કારેસ્સતિ? ચંસટ્ઠિતિઞ્ચ કરોતિ’’તિ? પુચ્છિત્વા પચ્છિમોતિ વુત્તે હટ્ઠપહટ્ઠો ઉદગ્ગુદગ્ગો સીઘતરં આગમ્મ તેહિ સદ્ધિં ગચ્છન્તો તિખિણ મન્તિતાય ગમ્ભીરભાવતો ચ કઞ્ચિ અજાનાપેત્વા અન્તોપુરં પાવિસિ. તે તયોપિ પતિરૂપે નિવાસે વાસં ગણ્હિંસુ.

૩૩. અથ કનિટ્ઠો ‘‘એતે દ્વેપિ અપ્પાયુકત્તા રજ્જે પતિટ્ઠિતાપિ ન ચિરં જીવન્તિ કિર અહમેવ તેસં રજ્જં દુપેસ્સામિ’’તિ તદનુરૂપેન ઉપાયેનપટિજ્જન્તો તેસં રજ્જલાભાય ઉપાયં દસ્સેન્તો અભિણ્હં મત્તેતિ. જેટ્ઠોપિ તસ્મિં અતિપિયાસમાનો તેનોપદિટ્ઠમેવ સમાચરન્તોરાજાનં દિસ્વા લદ્ધ સમ્માનો સબ્બેસુ રાજકિચ્ચેસુ પુબ્બઙ્ગમો હુત્વા ન ચિરસ્સેવ રાજવલ્લભો અહોસિ? તસ્મિં કાલે રજ્જં કારેન્તો વિજય રાજા નામ ખત્તિયો તસ્મિં પસન્નો સબ્બેસુ રાજકિચ્ચેસુ તમમેવ પધાનભૂતં કત્વા સેનાપતિં અકાસિ.

૩૪. ધમ્મિકો પન રજ્જેન અનત્થિકતાય રજ્જલાભાય ચિત્તમ્પિ અનુપ્પાદેત્વા કેવલં મહાથેરસ્સ અનુસાસનમત્તેનેવ રાજુપટ્ઠાનવેલાયં અનુચરણમત્તમાચરન્તો રાજગેહં પવિસિત્વા તતો તેહિ સદ્ધિં નિક્ખમ્મ સાયં મહા થેરસ્સ વિહારેયેવ વસન્તો અત્તનો ધમ્મિકાનુટ્ઠાનં અહાપેત્વા મહાચેતિયો પટ્ઠાનગિલાનુપટ્ઠાનાદિકં |ઓ૦.૦૦૦૭| અનવજ્જ ધમ્મંચરન્તો કાલં વીતિનામેતિ.

તદા સઙ્ઘતિસ્સો સકલરજ્જઞ્ચ પુરઞ્ચ અત્તનોહત્થગતં કત્વા એકસ્મિં દિને લદ્ધોકાસો રાજાનં અન્તોભવનેયેવ ગોઠાભયેન મારાપેત્વા સયં રજ્જે પતિટ્ઠતિ.

ઇતિ અનુરાધપુરપ્પવેસપરિચ્છેદો તતિયો.

૩૫. અથ ગોઠાભયો ધમ્મિકં અનિચ્છામાનમ્પિ સેનાપતિટ્ઠાને ઠપેત્વા આયતિં અપેક્ખમાનો સયં ભણ્ડાગારિકો અહોસિ. અથ સઙ્ઘતિસ્સો રાજા બહું પુઞ્ઞ્ચ અપુઞ્ઞ્ચ પસવન્તો જમ્બુફલપાકકાલે સસેનો સામચ્ચો સભોરોધો અભિણ્હં પાચીન દેસં ગન્ત્વા જમ્બુફલાનિ ખાદતિ. રઞ્ઞો યેભુય્યેન ગમના ગમનેન ઉપદ્દુતા રટ્ઠવાસિનો રાજુપભોગારહેસુ જમ્બુફલેસુ વિસં યોજેસું. અથ સો સઙ્ઘતિસ્સો રાજા તેન વિસેન તત્થેવ કાલમકાસિ.

૩૬. અથ ગોઠાભયો અણ્ધવિચક્ખણસ્સ વચનં અનુસ્સરન્તો અનુક્કમેન રજ્જં દાપેત્વા પચ્છા અહં સુપ્પતિટ્ઠો ભવિસ્સામિ’તિ મઞ્ઞમાનો સામચ્ચો સસેનો સઙ્ઘબોધિકુમારં રજ્જેન નિમન્તેસિ. સો તેમિય મહાબોધિસત્તેન દિટ્ઠાદીનવત્તા રજ્જસુખાપરિચ્ચાગાનુભૂતં મહન્તં દુક્ખજાલં અનુસ્સરિત્વા પુનપ્પુનં યાચિયમાનોપિ પટિક્ખિપિયેવ અભયો ગામનિગમરાજધાનીસુ સબ્બેપિ મનુસ્સે સન્નિપાતેત્વા તેહિ સદ્ધિં નાનાપ્પકારં યાચમાનોપિ સમ્પટિચ્છાપેતું નાસક્ખિ. અથ સબ્બેપિ રટ્ઠવાસિનો સામચ્ચામહાવિહારં ગન્ત્વા મહા સઙ્ઘં સન્નિપાતેત્વા સઙ્ઘ મજ્ઝે સઙ્ઘબોધિકુમારો મહા સઙ્ઘં ભૂમિયં નિપજ્જ નમસ્સિત્વા લદ્ધોકાસો એકમન્તં નિસીદિત્વા એવં વત્તુમારભી.

૩૭. અયઞ્હિ રાજલક્ખીનામ યથા યથા દિપ્પતે, તથા તથા કપ્પુરદીપસિખેવ કજ્જિલંમલિનમેવ કમ્મજાતં કેવલમુબ્બમતિ. તથાહિ અયં સંવધનવારિધારા તણ્હાવિસવલ્લીનં, નેનાદ મધુરભીતિકા અયં ઇણ્દ્રિયમિગાનં, પરામાસધુમલેખા સુચરિત ચિત્તકમ્મસ્સ વિબ્ભમસેય્યા મોહનિદ્દાનં તિમિરુગ્ગતિ પઞ્ઞાદિટ્ઠીનં, પુરસ્સરપતાકા અવિનયમહાસેનાય, ઉપ્પત્તિનિન્નના કોધવેગ કુમ્ભિલાનં, આપાનભૂમિ મિચ્છાદિટ્ઠિવદનં. સંગીતિ સાલા ઇસ્સરિય વિકારનાટકાનં આવાસદરીદોસાસિવિસાનં, ઉસ્સારણવેત્તલતા સપ્પુરિસવોહારાનં, અકાલજદાગમો સુચરિત હંસાનં, પત્થાવના કપટનાટકાનં, કદલિકા કામકરિનો વજ્ઝવાલા સાધુભાવસ્સ, રાહુમુખં ધમ્મચણ્દ |ઓ૦.૦૦૦૮| મણ્ડલસ્સ, નહિ તં પસ્સામિ યોહિ અપરિચિતાયાપિ એતાય નિબ્ભરમુપગુલ્હો ન વિપ્પલદ્ધો, અપિચ, અભિસેકસમયે રાજઞ્ઞાનં મઙ્ગલકલસજલેહિ વિય વિક્ખાલનમુપયાતિ દક્ખિઞ્ઞં અગ્ગિહુતતધુમેનેવ મલિનીભવતિ હદયં પુરોહિત કુસગ્ગ સમજ્જતેન વિય અપનિયતે તિતિક્ખા, ઉણ્હીસ પટ્ટ બણ્ધનેન વિય છાદીયતી જરાગમદસ્સનં, આતપત્ત મણ્ડલેન વિય તિરોકરીયતિ પરલોકાપેક્ખણં, ચામરપવનેન વિય દુરમુદ્ધુયતે સચ્ચાદિતા વેત્તલતાપ્પહારેન વિય દુરમપયન્તિ સગ્ગુણા એકે રજ્જસિરિ મદિરા મદમત્તા સકત્થનિપ્ફાદનપરેહિ ધનપિસિતાઘાસગિજ્ઝેહિ સહાનલીનીબકેહિ દૂતં વિનોદનન્તિ, પરદારાભિગમનં વિદ્ધતાતિ, મીગવન પરિસ્સમોતિ, સુરાપાનં વિલાસોતિ, નિચ્ચપ્પમત્તતા, સુરભાવોતિ સદારપ્પિચ્ચાગં અવ્યસનિતાનિ, ગુરુવચનાવધીરણં અપરપ્પનેયત્તમિતિ અજિતહચ્ચતં સુખોપસેવત્તમીતિ, નચ્ચગીત ગણાકાનુસત્તિ રસિકતેહિ પરિભવસહત્તં ખમેતિ, સેરીભાવં પણ્ડિચ્ચામિતિ વણ્દિજન નવચનં યસેંઘોસોતિ તરલતા ઉસ્સાહોતિ. અવિસેસઞ્ઞુત્તં અપક્ખપાતિત્તમિતિ? એવ દોસગણમ્પિ ગુણપક્ખે અજ્ઝારોપયન્તેહિ સયમ્પિ અન્તો હ સન્તેહિ પતારણકુસલેહિ ધુત્તેહિ અમાનુસોચિતાહિ થોમાનાહિ પતારિયમાના, ચિત્તમદમત્ત ચિત્તા નિચ્ચેત ન તાય તથેતિ અત્તનિ અજ્ઝારોપયન્તા અલિકાભિમાનં મચ્ચધમ્મસમાનાપિ દિબ્બં સાવતિણ્ણમિવ અમાનુસમિવ અત્તાન મઞ્ઞમાના આરધદિબ્બોચિતકિરયાનુ ભાવા સબ્બજનો પભસનીય ભાવમુપયન્તિ. અત્ત મિલમ્બનઞ્ચ અનુ જીવિજનેન કરીયમાનં અભિનણ્દન્તિ.

૩૮. માનસા દેવતાજ્ઝારોપણપ્પતારણ સમ્ભૂત સમ્ભાવનો પહતઞ્ચ અન્તો પવિટ્ઠ અપરભુજયુગં વિય અત્તનો બાહુયુગં સમ્ભાવયન્તિ. તચન્તરિત લોચનંસકલલાટ માસંકન્તિ, અલિકસમ્ભાવનાભિમાનભરિતા ન નમસ્સન્તિ દેવતાયો ન પૂજયન્તિ સમણ બ્રાહ્મણે ન માનયન્તી માનનીયે, ન ઉપતિટ્ઠન્તિ ગુરુદસ્સનેપિ અનત્થકાયા સાન્તરીત, વિસયો પભોગસુખાતિ અપહસન્તિ યતિનો? જરાભિ ભવપલપિમિતિ ન સુણન્તિ વુદ્ધજનુપદેસં, અત્તનો પઞ્ઞા પરિભવોતિ ઉસુસન્તિ સચિવો પહેસસ્સ,કુઞ્જન્તિ એકન્ત હિતવાદિનં એવમાદિના કાકણેન બહુન્નં દોસાનં માકર ભૂતંરજ્જીવિભવં અયં ન ઇચ્છામી’તિ અવોચ.

૩૯. અથ મહાજનેન સાદર મજ્ઝેસિતો મહાસઙ્ઘો કુમારભિમુખો હુત્વા ‘‘મહાભાગધેય્ય! થનચુચુકે લગ્ગિતાજલુક તિક્ખડસનેનતત્થ વેદનુપ્પાદયન્તિ લોહિતમેવ આકડ્ઢતિ, દારકો પન કોમલેન મુખપુટેનમાતુ સુખસઞ્ઞં ઉપ્પાદયન્તો ખીરમેવ અવ્હેતિ.

૪૦. |ઓ૦.૦૦૦૯| એવમેવ રજ્જવિભવં પત્તો અધીરો બાલો બહું અપુઞ્ઞમેવ સઞ્ચિણાનિ, મેધાવિ ધિરપુરિસો પન આયુસઙ્ખારસ્સ દુબ્બલત્તઞ્ચ ધનસઞ્ચયસ્સ નિસ્સારત્તઞ્ચ પઞ્ઞાય ઉપ પરિક્ખિત્વા દસ કુસલકમ્માનિ પૂરેન્તો તાદિસેન મહતા ભોગક્ખણ્ધેન મહન્તં કુસલરાસિં ઉપચિણાતિ, ત્વમસિકતાધિ કારો મહાસત્તધુરણ્ધરો, એતાદિસં પુઞ્ઞાયતનટ્ઠાનં લદ્ધા ધમ્મેન સમેન લોકં પરિપાલેન્તો સુગતસાસનં પગ્ગણ્હન્તો દાનપારમિકોટિપ્પત્તં કત્વા પચ્છા અભિનિક્ખમણઞ્ચ કરોન્તો બોધિપક્ખિયધમ્મે પરિપાચેહી’’તિ અનુસાસિ.

૪૧. અથ સો મહજ્ઝાસયો પુરિસવરો મહાસઙ્ઘસ્સ અનુસાસનિં મદ્દિતુ મસમણ્થો અધિવાસેસી. અનન્તરઞ્ચ મહાજનકાયો સઙ્ઘસ્સ અનુઞ્ઞાય સકલં સીલદીપં એકચ્છત્તં કત્વા અભિસિઞ્ચિય ધમ્મિક સિરિસઙ્ઘબોધિરાજાતિ વોહારં પટ્ઠપેસિ ગોઠાભયઞ્ચ સેનાપતિટ્ઠાને ઠપેસિ.

૪૨. દાનં અદા ધારયિ નિચ્ચસીલં,

વહી તિતિક્ખં ભજિ અપ્પમાદં;

પજા હિતજ્ઝાસય સોમ્મરૂપો,

ધમ્મો ચ સો વિગ્ગભવા વિરોચી.

૪૩. વિઞ્ઞાય લોકસ્સ હિ સો સભાવં,

પધાનવત્તાનુ ગતિપ્પધાનં;

નિધાતુકામો જન્તાસુ ધમ્મં,

સયમ્પિ ધમ્મા વરણમ્હિ સત્તો.

ઇતિ રજ્જાભિસેક પરિચ્છેદો ચતુત્થો.

૪૪. સો રાજા મહા વિહારે મહગ્ઘ મહાવિસાલં સલાકગ્ગં કારાપેત્વા અનેકસહસ્સાનં ભિક્ખૂનં નિચ્ચં સલાક ભત્તં પટ્ઠપેસિ. માતુલમહાથેરસ્સંચ સકનામ ધેય્યેન મહન્તં પરિવેણ વિહારં કારાપેત્વા અનેકેહિ કપ્પિયભણ્ડેહિ સદ્ધિં સપરિવાર વેણા કાનિ ગામક્ખેત્તાનિ સઙસપરિભોગારહાનિ કત્વા દાપેસિ સત્તમેવ નિસીથકાલે રહોગતો મહાબોધિસત્તસ્સ દુક્કરચરિતાનિ સલ્લક્ખેન્તો તાદિસાપદાનં અત્તનિ સમ્પાદેતુમાસિંસિ. તથા હિ

૪૫. દેહીતિ વત્થુમસુકં ગદિતોત્થિકેહિ,

નાલં કથેતુમ્હ નત્થિ ન દેમિચાતિ;

ચિત્તે મહાકરુણાય પહટાવકાસાવ,

દુરંજગામ વિય તસ્સ ભવત્થુ તણ્હા.

એવમમ્હાકં |ઓ૦.૦૦૧૦| બોધિસત્તસ્સ વિય બાહિર વત્થુપરિચ્ચાગમહુસ્સવો કદા મે ભવિસ્સતિતિ ચ,

૪૬. આનીયતે નિસિત સત્થનિપાતનેન,

નિક્કડ્ઢતે ચ મુહુ દાન્હવાયરત્યા;

એવં પુનપ્પુન ગતાગતવેગખિન્નં,

દુક્ખં ન તસ્સ હદયં વત પીળયિત્થ.

એવં કિરસ્સ મહાસત્તસ્સ મંસ લોહિતાદિ અજ્ઝત્તિકવત્થુદાનસમયે દુક્ખવેદના મનં ન સમ્બાધેસિ. મમાપિ ઈદિસં અજ્ઝત્તિક દાનમહામઙ્ગલં કદા ભવિસ્સતીતિ ચ.

૪૭. સો સંખપાલભૂજગો વિસવેગવાપિ,

સીલસ્સ ભેદનભયેન અકુપ્પમાનો;

ઇચ્છં સદેહહરવાભિજને દયાય,

ગન્તું સયં અપદતાય સુસોચનૂનં.

એવં સીલ રક્ખનાપદાનસિરિં કદા વિન્દામીતિ ચ,

૪૮. પિવેય્ય થઞ્ઞં અમતઞ્ચ બાલો,

વુદ્ધિં ગતો સોવ જિગુચ્છિતે તં;

સ જાતુ એવં અનુભૂય રજ્જં,

ઞાણસ્સ પાકે સતતં જહાતિ.

એવં મયાપિ અચિરસ્સેવ અવસ્સં અભિનિક્ખમનં કાતબ્બન્તિ ચ,

૪૯. સો સેનકો દ્વિજપસિબ્બકસાયિસપ્પં,

અઞ્ઞાસિ દોસકલુસાય ધિયાબ્ભુતંતં;

કા વણ્ણનાસ્સ ખલુ દોસવિનિગ્ગતાય,

સબ્બઞ્ઞુતાય દસપારમિસાધિતાય.

એવંવિધા કલ્યાનઞાણસમ્પત્તિ કદા મે સમિજ્ઝિસ્સતીતિ ચ,

૫૦. વાલેન સો કિસકલણ્દકજાતિયમ્પિ,

ઉસ્સિઞ્ચિતું સલિલમુસ્સહિ સાગરસ્સ;

તં મુદ્ધતાય ન ભવે મતિયા મહન્યા,

સમ્પાદનાય ભિમતસ્સ સમત્થતાય.

એવં વિધાય વીરિયપારમિયા કદા ભાજનં ભવિસ્સામિતિ ચ

૫૧. કલાબુરાજેન હિ ખન્તિવાદિ,

વધં વિધાયાપિ અતિત્તકેન;

હતે પદેનોરસિ ખન્તિસોધે,

સો કૂટસણ્ધિગ્ગહણં બુબોધ.

એવં વિધાય ખત્તિપારમિયા અત્તાનં કદા અલંકરિસ્સામિતિ ચ

૫૨. |ઓ૦.૦૦૧૧|

મિચ્છાભિયોગં ન સહિંસુ તસ્સ,

રામાભિધાનસ્સપિ પાદુકાયો;

સચ્ચઞ્ચયા નાઞ્ઞમભાસિધીરો,