૬. કાળીસુત્તં

૨૬. એકં સમયં આયસ્મા મહાકચ્ચાનો અવન્તીસુ વિહરતિ કુરરઘરે [ગુલઘરે (ક.) કુરુરઘરે મહાવ. ૨૫૭] પવત્તે પબ્બતે. અથ ખો કાળી ઉપાસિકા કુરરઘરિકા યેનાયસ્મા મહાકચ્ચાનો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મન્તં મહાકચ્ચાનં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્ના ખો કાળી ઉપાસિકા કુરરઘરિકા આયસ્મન્તં મહાકચ્ચાનં એતદવોચ – ‘‘વુત્તમિદં, ભન્તે, ભગવતા કુમારિપઞ્હેસુ –

‘અત્થસ્સ પત્તિં હદયસ્સ સન્તિં,

જેત્વાન સેનં પિયસાતરૂપં;

એકોહં [એકાહં (ક.)] ઝાયં સુખમનુબોધિં,

તસ્મા જનેન ન કરોમિ સક્ખિં [સખિં (ક.) સં. નિ. ૧.૧૬૧ પસ્સિતબ્બં];

સક્ખી [સખી (ક.)] ન સમ્પજ્જતિ કેનચિ મે’તિ.

‘‘ઇમસ્સ ખો, ભન્તે, ભગવતા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ કથં વિત્થારેન અત્થો દટ્ઠબ્બો’’તિ?

‘‘પથવીકસિણસમાપત્તિપરમા ખો, ભગિનિ, એકે સમણબ્રાહ્મણા ‘અત્થો’તિ અભિનિબ્બત્તેસું [અત્થાભિનિબ્બત્તેસું (સી. સ્યા.)]. યાવતા ખો, ભગિનિ, પથવીકસિણસમાપત્તિપરમતા, તદભિઞ્ઞાસિ ભગવા. તદભિઞ્ઞાય ભગવા અસ્સાદમદ્દસ [આદિમદ્દસ (સી. સ્યા.)] આદીનવમદ્દસ નિસ્સરણમદ્દસ મગ્ગામગ્ગઞાણદસ્સનમદ્દસ. તસ્સ અસ્સાદદસ્સનહેતુ આદીનવદસ્સનહેતુ નિસ્સરણદસ્સનહેતુ મગ્ગામગ્ગઞાણદસ્સનહેતુ અત્થસ્સ પત્તિ હદયસ્સ સન્તિ વિદિતા હોતિ.

‘‘આપોકસિણસમાપત્તિપરમા ખો, ભગિનિ…પે… તેજોકસિણસમાપત્તિપરમા ખો, ભગિનિ… વાયોકસિણસમાપત્તિપરમા ખો, ભગિનિ… નીલકસિણસમાપત્તિપરમા ખો, ભગિનિ… પીતકસિણસમાપત્તિપરમા ખો, ભગિનિ… લોહિતકસિણસમાપત્તિપરમા ખો, ભગિનિ… ઓદાતકસિણસમાપત્તિપરમા ખો, ભગિનિ… આકાસકસિણસમાપત્તિપરમા ખો, ભગિનિ… વિઞ્ઞાણકસિણસમાપત્તિપરમા ખો, ભગિનિ, એકે સમણબ્રાહ્મણા ‘અત્થો’તિ અભિનિબ્બત્તેસું. યાવતા ખો, ભગિનિ, વિઞ્ઞાણકસિણસમાપત્તિપરમતા, તદભિઞ્ઞાસિ ભગવા. તદભિઞ્ઞાય ભગવા અસ્સાદમદ્દસ આદીનવમદ્દસ નિસ્સરણમદ્દસ મગ્ગામગ્ગઞાણદસ્સનમદ્દસ. તસ્સ અસ્સાદદસ્સનહેતુ આદીનવદસ્સનહેતુ નિસ્સરણદસ્સનહેતુ મગ્ગામગ્ગઞાણદસ્સનહેતુ અત્થસ્સ પત્તિ હદયસ્સ સન્તિ વિદિતા હોતિ. ઇતિ ખો, ભગિનિ, યં તં વુત્તં ભગવતા કુમારિપઞ્હેસુ –

‘અત્થસ્સ પત્તિં હદયસ્સ સન્તિં,

જેત્વાન સેનં પિયસાતરૂપં;

એકોહં ઝાયં સુખમનુબોધિં,

તસ્મા જનેન ન કરોમિ સક્ખિં;

સક્ખી ન સમ્પજ્જતિ કેનચિ મે’તિ.

‘‘ઇમસ્સ ખો, ભગિનિ, ભગવતા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ એવં વિત્થારેન અત્થો દટ્ઠબ્બો’’તિ. છટ્ઠં.