५. अधिकरणाधिप्पायो

३४८. विवादाधिकरणं होति अनुवादाधिकरणं, होति आपत्ताधिकरणं, होति किच्चाधिकरणं. विवादाधिकरणं न होति अनुवादाधिकरणं, न होति आपत्ताधिकरणं, न होति किच्चाधिकरणं; अपि च, विवादाधिकरणपच्चया होति अनुवादाधिकरणं, होति आपत्ताधिकरणं, होति किच्चाधिकरणं. यथा कथं विय? [चूळव. २१५; परि. ३१४] इध भिक्खू विवदन्ति – धम्मोति वा अधम्मोति वा दुट्ठुल्लापत्तीति वा अदुट्ठुल्लापत्तीति वा. यं तत्थ भण्डनं कलहो विग्गहो विवादो नानावादो अञ्ञथावादो विपच्चताय वोहारो मेधकं, इदं वुच्चति विवादाधिकरणं. विवादाधिकरणे सङ्घो विवदति विवादाधिकरणं. विवदमानो अनुवदति अनुवादाधिकरणं. अनुवदमानो आपत्तिं आपज्जति आपत्ताधिकरणं. ताय आपत्तिया सङ्घो कम्मं करोति किच्चाधिकरणं. एवं विवादाधिकरणपच्चया होति अनुवादाधिकरणं, होति आपत्ताधिकरणं, होति किच्चाधिकरणं.

अनुवादाधिकरणं होति आपत्ताधिकरणं, होति किच्चाधिकरणं, होति विवादाधिकरणं. अनुवादाधिकरणं न होति आपत्ताधिकरणं, न होति किच्चाधिकरणं, न होति विवादाधिकरणं; अपि च, अनुवादाधिकरणपच्चया होति आपत्ताधिकरणं, होति किच्चाधिकरणं, होति विवादाधिकरणं. यथा कथं विय? इध भिक्खू भिक्खुं अनुवदन्ति सीलविपत्तिया वा आचारविपत्तिया वा दिट्ठिविपत्तिया वा आजीवविपत्तिया वा. यो तत्थ अनुवादो अनुवदना अनुल्लपना अनुभणना अनुसम्पवङ्कता अब्भुस्सहनता अनुबलप्पदानं, इदं वुच्चति अनुवादाधिकरणं. अनुवादाधिकरणे सङ्घो विवदति, विवादाधिकरणं. विवदमानो अनुवदति, अनुवादाधिकरणं. अनुवदमानो आपत्तिं आपज्जति, आपत्ताधिकरणं. ताय आपत्तिया सङ्घो कम्मं करोति, किच्चाधिकरणं. एवं अनुवादाधिकरणपच्चया होति आपत्ताधिकरणं, होति किच्चाधिकरणं, होति विवादाधिकरणं.

आपत्ताधिकरणं होति किच्चाधिकरणं, होति विवादाधिकरणं, होति अनुवादाधिकरणं. आपत्ताधिकरणं न होति किच्चाधिकरणं, न होति विवादाधिकरणं, न होति अनुवादाधिकरणं; अपि च, आपत्ताधिकरणपच्चया होति किच्चाधिकरणं, होति विवादाधिकरणं, होति अनुवादाधिकरणं. यथा कथं विय? [चूळव. २१५; परि. ३४८] पञ्चपि आपत्तिक्खन्धा आपत्ताधिकरणं, सत्तपि आपत्तिक्खन्धा आपत्ताधिकरणं, इदं वुच्चति आपत्ताधिकरणं. आपत्ताधिकरणे सङ्घो विवदति विवादाधिकरणं. विवदमानो अनुवदति अनुवादाधिकरणं. अनुवदमानो आपत्तिं आपज्जति आपत्ताधिकरणं. ताय आपत्तिया सङ्घो कम्मं करोति किच्चाधिकरणं. एवं आपत्ताधिकरणपच्चया होति किच्चाधिकरणं, होति विवादाधिकरणं, होति अनुवादाधिकरणं.

किच्चाधिकरणं होति विवादाधिकरणं, होति अनुवादाधिकरणं, होति आपत्ताधिकरणं. किच्चाधिकरणं न होति विवादाधिकरणं, न होति अनुवादाधिकरणं, न होति आपत्ताधिकरणं; अपि च, किच्चाधिकरणपच्चया होति विवादाधिकरणं, होति अनुवादाधिकरणं, होति आपत्ताधिकरणं. यथा कथं विय? या सङ्घस्स किच्चयता करणीयता अपलोकनकम्मं ञत्तिकम्मं ञत्तिदुतियकम्मं ञत्तिचतुत्थकम्मं, इदं वुच्चति किच्चाधिकरणं. किच्चाधिकरणे सङ्घो विवदति विवादाधिकरणं. विवदमानो अनुवदति अनुवादाधिकरणं. अनुवदमानो आपत्तिं आपज्जति आपत्ताधिकरणं. ताय आपत्तिया सङ्घो कम्मं करोति किच्चाधिकरणं. एवं किच्चाधिकरणपच्चया होति विवादाधिकरणं, होति अनुवादाधिकरणं, होति आपत्ताधिकरणं.