६. छक्कवारो

३२६. [दी. नि. ३.३२४] छ अगारवा. छ गारवा. छ विनीतवत्थूनि. छ सामीचियो. छ आपत्तिसमुट्ठाना. छच्छेदनका आपत्तियो. छहाकारेहि आपत्तिं आपज्जति. छानिसंसा विनयधरे. छ परमानि. छारत्तं तिचीवरेन विप्पवसितब्बं. छ चीवरानि. छ रजनानि. छ आपत्तियो कायतो च चित्ततो च समुट्ठन्ति न वाचतो. छ आपत्तियो वाचतो च चित्ततो च समुट्ठन्ति न कायतो. छ आपत्तियो कायतो च वाचतो च चित्ततो च समुट्ठन्ति. छ कम्मानि. छ विवादमूलानि. छ अनुवादमूलानि. छ सारणीया धम्मा दीघसो. छ विदत्थियो, सुगतविदत्थिया, तिरियं छ विदत्थियो. छ निस्सयपटिप्पस्सद्धियो आचरियम्हा. छ नहाने अनुपञ्ञत्तियो – विप्पकतचीवरं आदाय पक्कमति, विप्पकतचीवरं समादाय पक्कमति.

[महाव. ८५ आदयो] छहङ्गेहि समन्नागतेन भिक्खुना उपसम्पादेतब्बं निस्सयो दातब्बो सामणेरो उपट्ठापेतब्बो – असेक्खेन सीलक्खन्धेन समन्नागतो होति, असेक्खेन समाधिक्खन्धेन समन्नागतो होति, असेक्खेन पञ्ञक्खन्धेन समन्नागतो होति, असेक्खेन विमुत्तिक्खन्धेन समन्नागतो होति, असेक्खेन विमुत्तिञाणदस्सनक्खन्धेन समन्नागतो होति, दसवस्सो वा होति अतिरेकदसवस्सो वा.

अपरेहिपि छहङ्गेहि समन्नागतेन भिक्खुना उपसम्पादेतब्बं निस्सयो दातब्बो सामणेरो उपट्ठापेतब्बो – अत्तना असेक्खेन सीलक्खन्धे समन्नागतो होति, परं असेक्खे सीलक्खन्धे समादपेता; अत्तना असेक्खेन समाधिक्खन्धेन समन्नागतो होति, परं असेक्खे समाधिक्खन्धे समादपेता; अत्तना असेक्खेन पञ्ञक्खन्धेन समन्नागतो होति, परं असेक्खे पञ्ञक्खन्धे समादपेता; अत्तना असेक्खेन विमुत्तिक्खन्धेन समन्नागतो होति, परं असेक्खे विमुत्तिक्खन्धे समादपेता; अत्तना असेक्खेन विमुत्तिञाणदस्सनक्खन्धेन समन्नागतो होति, परं असेक्खे विमुत्तिञाणदस्सनक्खन्धे समादपेता; दसवस्सो वा होति अतिरेकदसवस्सो वा.

अपरेहिपि छहङ्गेहि समन्नागतेन भिक्खुना उपसम्पादेतब्बं निस्सयो दातब्बो सामणेरो उपट्ठापेतब्बो – सद्धो होति, हिरिमा होति, ओत्तप्पी होति, आरद्धवीरियो होति, उपट्ठितस्सति होति, दसवस्सो वा होति अतिरेकदसवस्सो वा.

अपरेहिपि छहङ्गेहि समन्नागतेन भिक्खुना उपसम्पादेतब्बं निस्सयो दातब्बो सामणेरो उपट्ठापेतब्बो – न अधिसीले सीलविपन्नो होति, न अज्झाचारे आचारविपन्नो होति, न अतिदिट्ठिया दिट्ठिविपन्नो होति, बहुस्सुतो होति, पञ्ञवा होति, दसवस्सो वा होति अतिरेकदसवस्सो वा.

अपरेहिपि छहङ्गेहि समन्नागतेन भिक्खुना उपसम्पादेतब्बं निस्सयो दातब्बो सामणेरो उपट्ठापेतब्बो – पटिबलो होति अन्तेवासिं वा सद्धिविहारिं वा गिलानं उपट्ठातुं वा उपट्ठापेतुं वा, अनभिरतं वूपकासेतुं वा वूपकासापेतुं वा [अनभिरतिं (क.)], उप्पन्नं कुक्कुच्चं धम्मतो विनोदेतुं [विनोदेतुं वा विनोदापेतुं वा (स्या.) महाव. ८५], आपत्तिं जानाति, आपत्तिवुट्ठानं जानाति, दसवस्सो वा होति अतिरेकदसवस्सो वा.

अपरेहिपि छहङ्गेहि समन्नागतेन भिक्खुना उपसम्पादेतब्बं निस्सयो दातब्बो सामणेरो उपट्ठापेतब्बो – पटिबलो होति अन्तेवासिं वा सद्धिविहारिं वा आभिसमाचारिकाय सिक्खाय सिक्खापेतुं, आदिब्रह्मचारियकाय सिक्खाय विनेतुं, अभिधम्मे विनेतुं, अभिविनये विनेतुं, उप्पन्नं दिट्ठिगतं धम्मतो विवेचेतुं, दसवस्सो वा होति अतिरेकदसवस्सो वा.

अपरेहिपि छहङ्गेहि समन्नागतेन भिक्खुना उपसम्पादेतब्बं निस्सयो दातब्बो सामणेरो उपट्ठापेतब्बो – आपत्तिं जानाति, अनापत्तिं जानाति, लहुकं आपत्तिं जानाति, गरुकं आपत्तिं जानाति, उभयानि खो पनस्स पातिमोक्खानि वित्थारेन स्वागतानि होन्ति सुविभत्तानि सुप्पवत्तीनि सुविनिच्छितानि सुत्तसो अनुब्यञ्जनसो, दसवस्सो वा होति अतिरेकदसवस्सो वा.

छ अधम्मिकानि पातिमोक्खट्ठपनानि, छ धम्मिकानि पातिमोक्खट्ठपनानीति.

छक्कं निट्ठितं.

तस्सुद्दानं –

अगारवा गारवा च, विनीता सामीचिपि च;

समुट्ठाना छेदना चेव, आकारानिसंसेन च.

परमानि च छारत्तं, चीवरं रजनानि च;

कायतो चित्ततो चापि, वाचतो चित्ततोपि च.

कायवाचाचित्ततो च, कम्मविवादमेव च;

अनुवादा दीघसो च, तिरियं निस्सयेन च.

अनुपञ्ञत्ति आदाय, समादाय तथेव च;

असेक्खे समादपेता, सद्धो अधिसीलेन च;

गिलानाभिसमाचारी, आपत्ताधम्मधम्मिकाति.