२. नप्पटिप्पस्सम्भनवग्गो

४२०. ‘‘कतिहि नु खो, भन्ते, अङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो कम्मं नप्पटिप्पस्सम्भेतब्ब’’न्ति?

‘‘पञ्चहुपालि, अङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो कम्मं नप्पटिप्पस्सम्भेतब्बं. कतमेहि पञ्चहि? आपत्तिं आपन्नो कम्मकतो उपसम्पादेति, निस्सयं देति, सामणेरं उपट्ठापेति, भिक्खुनोवादकसम्मुतिं सादियति, सम्मतोपि भिक्खुनियो ओवदति – इमेहि खो, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो कम्मं नप्पटिप्पस्सम्भेतब्बं.

[चूळव. ८-९, १८, ३०-३१, ४३, ५३, ६२, ७२] ‘‘अपरेहिपि, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो कम्मं नप्पटिप्पस्सम्भेतब्बं. कतमेहि पञ्चहि? याय आपत्तिया सङ्घेन कम्मं कतं होति तं आपत्तिं आपज्जति, अञ्ञं वा तादिसिकं, ततो वा पापिट्ठतरं, कम्मं गरहति, कम्मिके गरहति – इमेहि खो, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो कम्मं नप्पटिप्पस्सम्भेतब्बं.

‘‘अपरेहिपि, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो कम्मं नप्पटिप्पस्सम्भेतब्बं. कतमेहि पञ्चहि? बुद्धस्स अवण्णं भासति, धम्मस्स अवण्णं भासति, सङ्घस्स अवण्णं भासति, मिच्छादिट्ठिको च होति, आजीवविपन्नो च – इमेहि खो, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो कम्मं नप्पटिप्पस्सम्भेतब्बं.

‘‘अपरेहिपि, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो कम्मं नप्पटिप्पस्सम्भेतब्बं. कतमेहि पञ्चहि? अलज्जी च होति, बालो च, अपकतत्तो च, ओमद्दकारको च होति, वत्तेसु सिक्खाय च न परिपूरकारी – इमेहि खो, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो कम्मं नप्पटिप्पस्सम्भेतब्ब’’न्ति.

४२१. ‘‘सङ्गामावचरेन, भन्ते, भिक्खुना सङ्घं उपसङ्कमन्तेन कति धम्मे अज्झत्तं उपट्ठापेत्वा सङ्घो उपसङ्कमितब्बो’’ति?

[परि. ३६५] ‘‘सङ्गामावचरेन, उपालि, भिक्खुना सङ्घं उपसङ्कमन्तेन पञ्च धम्मे अज्झत्तं उपट्ठापेत्वा सङ्घो उपसङ्कमितब्बो. कतमे पञ्च? सङ्गामावचरेन, उपालि, भिक्खुना सङ्घं उपसङ्कमन्तेन नीचचित्तेन सङ्घो उपसङ्कमितब्बो, रजोहरणसमेन चित्तेन, आसनकुसलेन भवितब्बं निस्सज्जकुसलेन, थेरे भिक्खू अनुपखज्जन्तेन, नवे भिक्खू आसनेन अप्पटिबाहन्तेन यथापतिरूपे आसने निसीदितब्बं, अनानाकथिकेन भवितब्बं अतिरच्छानकथिकेन, सामं वा धम्मो भासितब्बो, परो वा अज्झेसितब्बो, अरियो वा तुण्हिभावो नातिमञ्ञितब्बो, सचे, उपालि, सङ्घो समग्गकरणीयानि कम्मानि करोति तत्र चे, उपालि, भिक्खुनो नक्खमति, अपि दिट्ठाविकम्मं कत्वा ञापेतब्बा सामग्गी. तं किस्सहेतु? माहं सङ्घेन नानत्तो अस्सन्ति. सङ्गामावचरेनुपालि, भिक्खुना सङ्घं उपसङ्कमन्तेन इमे पञ्च धम्मे अज्झत्तं उपट्ठापेत्वा सङ्घो उपसङ्कमितब्बो’’ति.

४२२. ‘‘कतिहि नु खो, भन्ते, अङ्गेहि समन्नागतो भिक्खु सङ्घे वोहरन्तो बहुजनअकन्तो च होति बहुजनअमनापो च बहुजनअरुचितो चा’’ति?

‘‘पञ्चहुपालि, अङ्गेहि समन्नागतो भिक्खु सङ्घे वोहरन्तो बहुजनअकन्तो च होति बहुजनअमनापो च बहुजनअरुचितो च. कतमेहि पञ्चहि? उस्सितमन्ती च होति, निस्सितजप्पी च, न च भासानुसन्धिकुसलो होति, न यथाधम्मे यथाविनये यथापत्तिया चोदेता होति, न यथाधम्मे यथाविनये यथापत्तिया कारेता होति – इमेहि खो, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतो भिक्खु सङ्घे वोहरन्तो बहुजनअकन्तो च होति बहुजनअमनापो च बहुजनअरुचितो च. पञ्चहुपालि, अङ्गेहि समन्नागतो भिक्खु सङ्घे वोहरन्तो बहुजनकन्तो च होति बहुजनमनापो च बहुजनअरुचितो च. कतमेहि पञ्चहि? न उस्सितमन्ती च होति, न निस्सितजप्पी च, भासानुसन्धिकुसलो च होति, यथाधम्मे यथाविनये यथापत्तिया चोदेता होति, यथाधम्मे यथाविनये यथापत्तिया कारेता होति – इमेहि खो, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतो भिक्खु सङ्घे वोहरन्तो बहुजनकन्तो च होति बहुजनमनापो च बहुजनरुचितो च.

‘‘अपरेहिपि, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतो भिक्खु सङ्घे वोहरन्तो बहुजनअकन्तो च होति बहुजनअमनापो च बहुजनअरुचितो च. कतमेहि पञ्चहि? उस्सादेता च होति, अपसादेता च, अधम्मं गण्हाति, धम्मं पटिबाहति, सम्फञ्च बहुं भासति – इमेहि खो, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतो भिक्खु सङ्घे वोहरन्तो बहुजनअकन्तो च होति बहुजनअमनापो च बहुजनअरुचितो च. पञ्चहुपालि, अङ्गेहि समन्नागतो भिक्खु सङ्घे वोहरन्तो बहुजनकन्तो च होति बहुजनमनापो च बहुजनरुचितो च. कतमेहि पञ्चहि? न उस्सादेता च होति, न अपसादेता च, धम्मं गण्हाति, अधम्मं पटिबाहति, सम्फञ्च न बहुं भासति – इमेहि खो, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतो भिक्खु सङ्घे वोहरन्तो बहुजनकन्तो च होति बहुजनमनापो च बहुजनरुचितो च.

‘‘अपरेहिपि, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतो भिक्खु सङ्घे वोहरन्तो बहुजनअकन्तो च होति बहुजनअमनापो च बहुजनअरुचितो च. कतमेहि पञ्चहि? पसय्हपवत्ता होति, अनोकासकम्मं कारेत्वा पवत्ता होति, न यथाधम्मे यथाविनये यथापत्तिया चोदेता होति, न यथाधम्मे यथाविनये यथापत्तिया कारेता होति, न यथादिट्ठिया ब्याकता होति – इमेहि खो, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतो भिक्खु सङ्घे वोहरन्तो बहुजनअकन्तो च होति बहुजनअमनापो च बहुजनअरुचितो च. पञ्चहुपालि, अङ्गेहि समन्नागतो भिक्खु सङ्घे वोहरन्तो बहुजनकन्तो च होति बहुजनमनापो च बहुजनरुचितो च. कतमेहि पञ्चहि? न पसय्हपवत्ता होति, ओकासकम्मं कारेत्वा पवत्ता होति, यथाधम्मे यथाविनये यथापत्तिया चोदेता होति, यथाधम्मे यथाविनये यथापत्तिया कारेता होति, यथादिट्ठिया ब्याकता होति – इमेहि खो, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतो भिक्खु सङ्घे वोहरन्तो बहुजनकन्तो च होति बहुजनमनापो च बहुजनरुचितो चा’’ति.

४२३. ‘‘कति नु खो, भन्ते, आनिसंसा विनयपरियत्तिया’’ति?

‘‘पञ्चिमे, उपालि, आनिसंसा विनयपरियत्तिया. कतमे पञ्च? अत्तनो सीलक्खन्धो सुगुत्तो होति सुरक्खितो, कुक्कुच्चपकतानं पटिसरणं होति, विसारदो सङ्घमज्झे वोहरति, पच्चत्थिके सहधम्मेन सुनिग्गहितं निग्गण्हाति, सद्धम्मट्ठितिया पटिपन्नो होति – इमेहि खो, उपालि, पञ्चानिसंसा विनयपरियत्तिया’’.

नप्पटिप्पस्सम्भनवग्गो निट्ठितो दुतियो.

तस्सुद्दानं –

आपन्नो यायवण्णञ्च, अलज्जी सङ्गामेन च;

उस्सिता उस्सादेता च, पसय्ह परियत्तियाति.

पठमयमकपञ्ञत्ति.