७. गब्भिनीवग्गो
१. पठमसिक्खापदं
१०६७. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन भिक्खुनियो गब्भिनिं वुट्ठापेन्ति. सा पिण्डाय चरति. मनुस्सा एवमाहंसु – ‘‘देथाय्याय भिक्खं, गरुभारा [गरुगब्भा (स्या.)] अय्या’’ति. मनुस्सा उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनियो गब्भिनिं वुट्ठापेस्सन्ती’’ति! अस्सोसुं खो भिक्खुनियो तेसं मनुस्सानं उज्झायन्तानं खिय्यन्तानं विपाचेन्तानं. या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनियो गब्भिनिं वुट्ठापेस्सन्ती’’ति…पे… सच्चं किर, भिक्खवे, भिक्खुनियो गब्भिनिं वुट्ठापेन्तीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, भिक्खुनियो गब्भिनिं वुट्ठापेस्सन्ति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –
१०६८. ‘‘या पन भिक्खुनी गब्भिनिं वुट्ठापेय्य, पाचित्तिय’’न्ति.
१०६९. या पनाति या यादिसा…पे… भिक्खुनीति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति.
गब्भिनी नाम आपन्नसत्ता वुच्चति. वुट्ठापेय्याति उपसम्पादेय्य.
‘‘वुट्ठापेस्सामी’’ति गणं वा आचरिनिं वा पत्तं वा चीवरं वा परियेसति, सीमं वा सम्मन्नति, आपत्ति दुक्कटस्स. ञत्तिया दुक्कटं. द्वीहि कम्मवाचाहि दुक्कटा. कम्मवाचापरियोसाने उपज्झायाय आपत्ति पाचित्तियस्स. गणस्स च आचरिनिया च आपत्ति दुक्कटस्स.
१०७०. गब्भिनिया गब्भिनिसञ्ञा वुट्ठापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. गब्भिनिया वेमतिका वुट्ठापेति, आपत्ति दुक्कटस्स. गब्भिनिया अगब्भिनिसञ्ञा वुट्ठापेति, अनापत्ति. अगब्भिनिया गब्भिनिसञ्ञा, आपत्ति दुक्कटस्स. अगब्भिनिया वेमतिका, आपत्ति दुक्कटस्स. अगब्भिनिया अगब्भिनिसञ्ञा, अनापत्ति.
१०७१. अनापत्ति गब्भिनिं अगब्भिनिसञ्ञा वुट्ठापेति, अगब्भिनिं अगब्भिनिसञ्ञा वुट्ठापेति, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति.
पठमसिक्खापदं निट्ठितं.
२. दुतियसिक्खापदं
१०७२. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन भिक्खुनियो पायन्तिं वुट्ठापेन्ति. सा पिण्डाय चरति. मनुस्सा एवमाहंसु – ‘‘देथाय्याय भिक्खं, सदुतियिका अय्या’’ति. मनुस्सा उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनियो पायन्तिं वुट्ठापेस्सन्ती’’ति! अस्सोसुं खो भिक्खुनियो तेसं मनुस्सानं उज्झायन्तानं खिय्यन्तानं विपाचेन्तानं. या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनियो पायन्तिं वुट्ठापेस्सन्ती’’ति…पे… सच्चं किर, भिक्खवे, भिक्खुनियो पायन्तिं वुट्ठापेन्तीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, भिक्खुनियो पायन्तिं वुट्ठापेस्सन्ति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –
१०७३. ‘‘या पन भिक्खुनी पायन्तिं वुट्ठापेय्य, पाचित्तिय’’न्ति.
१०७४. या पनाति या यादिसा…पे… भिक्खुनीति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति.
पायन्ती नाम माता वा होति [होतु (क.)] धाति [धाती (सी. स्या.)] वा.
वुट्ठापेय्याति उपसम्पादेय्य.
‘‘वुट्ठापेस्सामी’’ति गणं वा आचरिनिं वा पत्तं वा चीवरं वा परियेसति, सीमं वा सम्मन्नति, आपत्ति दुक्कटस्स. ञत्तिया दुक्कटं. द्वीहि कम्मवाचाहि दुक्कटा. कम्मवाचापरियोसाने उपज्झायाय आपत्ति पाचित्तियस्स. गणस्स च आचरिनिया च आपत्ति दुक्कटस्स.
१०७५. पायन्तिया पायन्तिसञ्ञा वुट्ठापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. पायन्तिया वेमतिका वुट्ठापेति, आपत्ति दुक्कटस्स. पायन्तिया अपायन्तिसञ्ञा वुट्ठापेति, अनापत्ति. अपायन्तिया पायन्तिसञ्ञा, आपत्ति दुक्कटस्स. अपायन्तिया वेमतिका, आपत्ति दुक्कटस्स. अपायन्तिया अपायन्तिसञ्ञा, अनापत्ति.
१०७६. अनापत्ति पायन्तिं अपायन्तिसञ्ञा वुट्ठापेति, अपायन्तिं अपायन्तिसञ्ञा वुट्ठापेति, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति.
दुतियसिक्खापदं निट्ठितं.
३. ततियसिक्खापदं
१०७७. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन भिक्खुनियो द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु असिक्खितसिक्खं सिक्खमानं वुट्ठापेन्ति. ता बाला होन्ति अब्यत्ता न जानन्ति कप्पियं वा अकप्पियं वा. या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनियो द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु असिक्खितसिक्खं सिक्खमानं वुट्ठापेस्सन्ती’’ति…पे… सच्चं किर, भिक्खवे, भिक्खुनियो द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु असिक्खितसिक्खं सिक्खमानं वुट्ठापेन्ती’’ति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, भिक्खुनियो द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु असिक्खितसिक्खं सिक्खमानं वुट्ठापेस्सन्ति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… विगरहित्वा…पे… धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, सिक्खमानाय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खासम्मुतिं दातुं. एवञ्च पन, भिक्खवे, दातब्बा. ताय सिक्खमानाय सङ्घं उपसङ्कमित्वा एकंसं उत्तरासङ्गं करित्वा भिक्खुनीनं पादे वन्दित्वा उक्कुटिकं निसीदित्वा अञ्जलिं पग्गहेत्वा एवमस्स वचनीयो – अहं, अय्ये, इत्थन्नामा इत्थन्नामाय अय्याय सिक्खमाना. सङ्घं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खासम्मुतिं याचामी’’ति. दुतियम्पि याचितब्बा. ततियम्पि याचितब्बा. ब्यत्ताय भिक्खुनिया पटिबलाय सङ्घो ञापेतब्बो –
१०७८. ‘‘सुणातु मे, अय्ये, सङ्घो. अयं इत्थन्नामा इत्थन्नामाय अय्याय सिक्खमाना सङ्घं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खासम्मुतिं याचति. यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं सङ्घो इत्थन्नामाय सिक्खमानाय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खासम्मुतिं ददेय्य. एसा ञत्ति.
‘‘सुणातु मे, अय्ये, सङ्घो. अयं इत्थन्नामा इत्थन्नामाय अय्याय सिक्खमाना सङ्घं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खासम्मुतिं याचति. सङ्घो इत्थन्नामाय सिक्खमानाय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खासम्मुतिं देति. यस्सा अय्याय खमति इत्थन्नामाय सिक्खमानाय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खासम्मुतिया दानं, सा तुण्हस्स; यस्सा नक्खमति, सा भासेय्य.
‘‘दिन्ना सङ्घेन इत्थन्नामाय सिक्खमानाय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खासम्मुति. खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति.
१०७९. सा सिक्खमाना ‘‘एवं वदेही’’ति वत्तब्बा – ‘‘पाणातिपाता वेरमणिं द्वे वस्सानि अवीतिक्कम्म समादानं समादियामि. अदिन्नादाना वेरमणिं द्वे वस्सानि अवीतिक्कम्म समादानं समादियामि. अब्रह्मचरिया वेरमणिं द्वे वस्सानि अवीतिक्कम्म समादानं समादियामि. मुसावादा वेरमणिं द्वे वस्सानि अवीतिक्कम्म समादानं समादियामि. सुरामेरयमज्जप्पमादट्ठाना वेरमणिं द्वे वस्सानि अवीतिक्कम्म समादानं समादियामि. विकालभोजना वेरमणिं द्वे वस्सानि अवीतिक्कम्म समादानं समादियामी’’ति.
अथ खो भगवा ता भिक्खुनियो अनेकपरियायेन विगरहित्वा दुब्भरताय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –
१०८०. ‘‘या पन भिक्खुनी द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु असिक्खितसिक्खं सिक्खमानं वुट्ठापेय्य, पाचित्तिय’’न्ति.
१०८१. या पनाति या यादिसा…पे… भिक्खुनीति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति.
द्वे वस्सानीति द्वे संवच्छरानि. असिक्खितसिक्खा नाम सिक्खा वा न दिन्ना होति, दिन्ना वा सिक्खा कुपिता. वुट्ठापेय्याति उपसम्पादेय्य.
‘‘वुट्ठापेस्सामी’’ति गणं वा आचरिनिं वा पत्तं वा चीवरं वा परियेसति, सीमं वा सम्मन्नति, आपत्ति दुक्कटस्स. ञत्तिया दुक्कटं. द्वीहि कम्मवाचाहि दुक्कटा. कम्मवाचापरियोसाने उपज्झायाय आपत्ति पाचित्तियस्स. गणस्स च आचरिनिया च आपत्ति दुक्कटस्स.
१०८२. धम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्ञा वुट्ठापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. धम्मकम्मे वेमतिका वुट्ठापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. धम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्ञा वुट्ठापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स.
अधम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्ञा, आपत्ति दुक्कटस्स. अधम्मकम्मे वेमतिका, आपत्ति दुक्कटस्स. अधम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्ञा, आपत्ति दुक्कटस्स.
१०८३. अनापत्ति द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खं सिक्खमानं वुट्ठापेति, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति.
ततियसिक्खापदं निट्ठितं.
४. चतुत्थसिक्खापदं
१०८४. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन भिक्खुनियो द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खं सिक्खमानं सङ्घेन असम्मतं वुट्ठापेन्ति. भिक्खुनियो एवमाहंसु – ‘‘एथ, सिक्खमाना, इमं जानाथ, इमं देथ, इमं आहरथ, इमिना अत्थो, इमं कप्पियं करोथा’’ति. ता एवमाहंसु – ‘‘न मयं, अय्ये, सिक्खमाना. भिक्खुनियो मय’’न्ति. या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनियो द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खं सिक्खमानं सङ्घेन असम्मतं वुट्ठापेस्सन्ती’’ति…पे… सच्चं किर, भिक्खवे, भिक्खुनियो द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खं सिक्खमानं सङ्घेन असम्मतं वुट्ठापेन्तीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, भिक्खुनियो द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खं सिक्खमानं सङ्घेन असम्मतं वुट्ठापेस्सन्ति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… विगरहित्वा…पे… धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खाय सिक्खमानाय वुट्ठानसम्मुतिं दातुं. एवञ्च पन, भिक्खवे, दातब्बा. ताय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खाय सिक्खमानाय सङ्घं उपसङ्कमित्वा एकंसं उत्तरासङ्गं करित्वा भिक्खुनीनं पादे वन्दित्वा उक्कुटिकं निसीदित्वा अञ्जलिं पग्गहेत्वा एवमस्स वचनीयो – ‘‘अहं, अय्ये, इत्थन्नामा इत्थन्नामाय अय्याय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खा सिक्खमाना सङ्घं वुट्ठानसम्मुतिं याचामी’’ति. दुतियम्पि याचितब्बा. ततियम्पि याचितब्बा. ब्यत्ताय भिक्खुनिया पटिबलाय सङ्घो ञापेतब्बो –
१०८५. ‘‘सुणातु मे, अय्ये, सङ्घो. अयं इत्थन्नामा इत्थन्नामाय अय्याय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खा सिक्खमाना सङ्घं वुट्ठानसम्मुतिं याचति. यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं, सङ्घो इत्थन्नामाय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खाय सिक्खमानाय वुट्ठानसम्मुतिं ददेय्य. एसा ञत्ति.
‘‘सुणातु मे, अय्ये, सङ्घो. अयं इत्थन्नामा इत्थन्नामाय अय्याय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खा सिक्खमाना सङ्घं वुट्ठानसम्मुतिं याचति. सङ्घो इत्थन्नामाय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खाय सिक्खमानाय वुट्ठानसम्मुतिं देति. यस्सा अय्याय खमति इत्थन्नामाय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खाय सिक्खमानाय वुट्ठानसम्मुतिया दानं, सा तुण्हस्स; यस्सा नक्खमति, सा भासेय्य.
‘‘दिन्ना सङ्घेन इत्थन्नामाय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खाय सिक्खमानाय वुट्ठानसम्मुति; खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति.
अथ खो भगवा ता भिक्खुनियो अनेकपरियायेन विगरहित्वा दुब्भरताय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –
१०८६. ‘‘या पन भिक्खुनी द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खं सिक्खमानं सङ्घेन असम्मतं वुट्ठापेय्य, पाचित्तिय’’न्ति.
१०८७. या पनाति या यादिसा…पे… भिक्खुनीति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति.
द्वे वस्सानीति द्वे संवच्छरानि. सिक्खितसिक्खा नाम छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खा. असम्मता नाम ञत्तिदुतियेन कम्मेन वुट्ठानसम्मुति न दिन्नाहोति. वुट्ठापेय्याति उपसम्पादेय्य.
‘‘वुट्ठापेस्सामी’’ति गणं वा आचरिनिं वा पत्तं वा चीवरं वा परियेसति, सीमं वा सम्मन्नति, आपत्ति दुक्कटस्स. ञत्तिया दुक्कटं. द्वीहि कम्मवाचाहि दुक्कटा. कम्मवाचापरियोसाने उपज्झायाय आपत्ति पाचित्तियस्स. गणस्स च आचरिनिया च आपत्ति दुक्कटस्स.
१०८८. धम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्ञा वुट्ठापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. धम्मकम्मे वेमतिका वुट्ठापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. धम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्ञा वुट्ठापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स.
अधम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्ञा, आपत्ति दुक्कटस्स. अधम्मकम्मे वेमतिका, आपत्ति दुक्कटस्स. अधम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्ञा, आपत्ति दुक्कटस्स.
१०८९. अनापत्ति द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खं सिक्खमानं सङ्घेन सम्मतं वुट्ठापेति, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति.
चतुत्थसिक्खापदं निट्ठितं.
५. पञ्चमसिक्खापदं
१०९०. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन भिक्खुनियो ऊनद्वादसवस्सं गिहिगतं वुट्ठापेन्ति. ता अक्खमा होन्ति सीतस्स उण्हस्स जिघच्छाय पिपासाय डंसमकसवातातपसरीसपसम्फस्सानं दुरुत्तानं दुरागतानं वचनपथानं. उप्पन्नानं सारीरिकानं वेदनानं दुक्खानं तिब्बानं खरानं कटुकानं असातानं अमनापानं पाणहरानं अनधिवासकजातिका होन्ति. या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनियो ऊनद्वादसवस्सं गिहिगतं वुट्ठापेस्सन्ती’’ति…पे… सच्चं किर, भिक्खवे, भिक्खुनियो ऊनद्वादसवस्सं गिहिगतं वुट्ठापेन्तीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, भिक्खुनियो ऊनद्वादसवस्सं गिहिगतं वुट्ठापेस्सन्ति! ऊनद्वादसवस्सा [ऊनद्वादसवस्साहि (क.)], भिक्खवे, गिहिगता अक्खमा होति सीतस्स उण्हस्स जिघच्छाय पिपासाय डंसमकसवातातपसरीसपसम्फस्सानं दुरुत्तानं दुरागतानं वचनपथानं. उप्पन्नानं सारीरिकानं वेदनानं दुक्खानं तिब्बानं खरानं कटुकानं असातानं अमनापानं पाणहरानं अनधिवासकजातिका होति. द्वादसवस्साव [द्वादसवस्सा च (स्या. क.)] खो, भिक्खवे, गिहिगता खमा होति सीतस्स उण्हस्स जिघच्छाय पिपासाय डंसमकसवातातपसरीसपसम्फस्सानं दुरुत्तानं दुरागतानं वचनपथानं. उप्पन्नानं सारीरिकानं वेदनानं दुक्खानं तिब्बानं खरानं कटुकानं असातानं अमनापानं पाणहरानं अधिवासकजातिका होति. नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –
१०९१. ‘‘या पन भिक्खुनी ऊनद्वादसवस्सं गिहिगतं वुट्ठापेय्य, पाचित्तिय’’न्ति.
१०९२. या पनाति या यादिसा…पे… भिक्खुनीति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति.
ऊनद्वादसवस्सा नाम अप्पत्तद्वादसवस्सा. गिहिगता नाम पुरिसन्तरगता वुच्चति. वुट्ठापेय्याति उपसम्पादेय्य.
‘‘वुट्ठापेस्सामी’’ति गणं वा आचरिनिं वा पत्तं वा चीवरं वा परियेसति, सीमं वा सम्मन्नति, आपत्ति दुक्कटस्स. ञत्तिया दुक्कटं. द्वीहि कम्मवाचाहि दुक्कटा. कम्मवाचापरियोसाने उपज्झायाय आपत्ति पाचित्तियस्स. गणस्स च आचरिनिया च आपत्ति दुक्कटस्स.
१०९३. ऊनद्वादसवस्साय ऊनद्वादसवस्ससञ्ञा वुट्ठापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. ऊनद्वादसवस्साय वेमतिका वुट्ठापेति, आपत्ति दुक्कटस्स. ऊनद्वादसवस्साय परिपुण्णसञ्ञा वुट्ठापेति, अनापत्ति.
परिपुण्णद्वादसवस्साय ऊनद्वादसवस्ससञ्ञा, आपत्ति दुक्कटस्स. परिपुण्णद्वादसवस्साय वेमतिका, आपत्ति दुक्कटस्स. परिपुण्णद्वादसवस्साय परिपुण्णसञ्ञा, अनापत्ति.
१०९४. अनापत्ति ऊनद्वादसवस्सं परिपुण्णसञ्ञा वुट्ठापेति, परिपुण्णद्वादसवस्सं परिपुण्णसञ्ञा वुट्ठापेति, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति.
पञ्चमसिक्खापदं निट्ठितं.
६. छट्ठसिक्खापदं
१०९५. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन भिक्खुनियो परिपुण्णद्वादसवस्सं गिहिगतं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु असिक्खितसिक्खं वुट्ठापेन्ति. ता बाला होन्ति अब्यत्ता न जानन्ति कप्पियं वा अकप्पियं वा. या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनियो परिपुण्णद्वादसवस्सं गिहिगतं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु असिक्खितसिक्खं वुट्ठापेस्सन्ती’’ति…पे… सच्चं किर, भिक्खवे, भिक्खुनियो परिपुण्णद्वादसवस्सं गिहिगतं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु असिक्खितसिक्खं वुट्ठापेन्तीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, भिक्खुनियो परिपुण्णद्वादसवस्सं गिहिगतं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु असिक्खितसिक्खं वुट्ठापेस्सन्ति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… विगरहित्वा धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, परिपुण्णद्वादसवस्साय गिहिगताय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खासम्मुतिं दातुं. एवञ्च पन, भिक्खवे, दातब्बा. ताय परिपुण्णद्वादसवस्साय गिहिगताय सङ्घं उपसङ्कमित्वा एकंसं उत्तरासङ्गं करित्वा भिक्खुनीनं पादे वन्दित्वा उक्कुटिकं निसीदित्वा अञ्जलिं पग्गहेत्वा एवमस्स वचनीयो – अहं, अय्ये, इत्थन्नामा इत्थन्नामाय अय्याय परिपुण्णद्वादसवस्सा गिहिगता सङ्घं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खासम्मुतिं याचामी’’ति. दुतियम्पि याचितब्बा. ततियम्पि याचितब्बा. ब्यत्ताय भिक्खुनिया पटिबलाय सङ्घो ञापेतब्बो –
१०९६. ‘‘सुणातु मे, अय्ये, सङ्घो. अयं इत्थन्नामा इत्थन्नामाय अय्याय परिपुण्णद्वादसवस्सा गिहिगता सङ्घं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खासम्मुतिं याचति. यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं सङ्घो इत्थन्नामाय परिपुण्णद्वादसवस्साय गिहिगताय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खासम्मुतिं ददेय्य. एसा ञत्ति.
‘‘सुणातु मे, अय्ये, सङ्घो. अयं इत्थन्नामा इत्थन्नामाय अय्याय परिपुण्णद्वादसवस्सा गिहिगता सङ्घं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खासम्मुतिं याचति. सङ्घो इत्थन्नामाय परिपुण्णद्वादसवस्साय गिहिगताय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खासम्मुतिं देति. यस्सा अय्याय खमति इत्थन्नामाय परिपुण्णद्वादसवस्साय गिहिगताय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खासम्मुतिया दानं, सा तुण्हस्स; यस्सा नक्खमति, सा भासेय्य.
‘‘दिन्ना सङ्घेन इत्थन्नामाय परिपुण्णद्वादसवस्साय गिहिगताय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खासम्मुति. खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति.
सा परिपुण्णद्वादसवस्सा गिहिगता एवं वदेहीति वत्तब्बा – ‘‘पाणातिपाता वेरमणिं द्वे वस्सानि अवीतिक्कम्म समादानं समादियामि…पे… विकालभोजना वेरमणिं द्वे वस्सानि अवीतिक्कम्म समादानं समादियामी’’ति.
अथ खो भगवा ता भिक्खुनियो अनेकपरियायेन विगरहित्वा दुब्भरताय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –
१०९७. ‘‘या पन भिक्खुनी परिपुण्णद्वादसवस्सं गिहिगतं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु असिक्खितसिक्खं वुट्ठापेय्य, पाचित्तिय’’न्ति.
१०९८. या पनाति या यादिसा…पे… भिक्खुनीति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति.
परिपुण्णद्वादसवस्सा नाम पत्तद्वादसवस्सा. गिहिगता नाम पुरिसन्तरगता वुच्चति. द्वे वस्सानीति द्वे संवच्छरानि. असिक्खितसिक्खा नाम सिक्खा वा न दिन्ना होति, दिन्ना वा सिक्खा कुपिता. वुट्ठापेय्याति उपसम्पादेय्य.
‘‘वुट्ठापेस्सामी’’ति गणं वा आचरिनिं वा पत्तं वा चीवरं वा परियेसति, सीमं वा सम्मन्नति, आपत्ति दुक्कटस्स. ञत्तिया दुक्कटं. द्वीहि कम्मवाचाहि दुक्कटा. कम्मवाचापरियोसाने उपज्झायाय आपत्ति पाचित्तियस्स. गणस्स च आचरिनिया च आपत्ति दुक्कटस्स.
१०९९. धम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्ञा वुट्ठापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. धम्मकम्मे वेमतिका वुट्ठापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. धम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्ञा वुट्ठापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स.
अधम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्ञा वुट्ठापेति, आपत्ति दुक्कटस्स. अधम्मकम्मे वेमतिका वुट्ठापेति, आपत्ति दुक्कटस्स. अधम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्ञा वुट्ठापेति, आपत्ति दुक्कटस्स.
११००. अनापत्ति परिपुण्णद्वादसवस्सं गिहिगतं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खं वुट्ठापेति, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति.
छट्ठसिक्खापदं निट्ठितं.
७. सत्तमसिक्खापदं
११०१. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन भिक्खुनियो परिपुण्णद्वादसवस्सं गिहिगतं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खं सङ्घेन असम्मतं वुट्ठापेन्ति. भिक्खुनियो एवमाहंसु – ‘‘एथ सिक्खमाना, इमं जानाथ, इमं देथ, इमं आहरथ, इमिना अत्थो, इमं कप्पियं करोथा’’ति. ता एवमाहंसु – ‘‘न मयं, अय्ये, सिक्खमाना, भिक्खुनियो मय’’न्ति. या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनियो परिपुण्णद्वादसवस्सं गिहिगतं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खं सङ्घेन असम्मतं वुट्ठापेस्सन्ती’’ति…पे… सच्चं किर, भिक्खवे, भिक्खुनियो परिपुण्णद्वादसवस्सं गिहिगतं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खं सङ्घेन असम्मत्तं वुट्ठापेन्तीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम भिक्खवे भिक्खुनियो परिपुण्णद्वादसवस्सं गिहिगतं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खं सङ्घेन असम्मतं वुट्ठापेस्सन्ति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… विगरहित्वा…पे… धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, परिपुण्णद्वादसवस्साय गिहिगताय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खाय वुट्ठानसम्मुतिं दातुं. एवञ्च पन, भिक्खवे, दातब्बा. ताय परिपुण्णद्वादसवस्साय गिहिगताय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खाय सङ्घं उपसङ्कमित्वा एकंसं उत्तरासङ्गं करित्वा भिक्खुनीनं पादे वन्दित्वा उक्कुटिकं निसीदित्वा अञ्जलिं पग्गहेत्वा एवमस्स वचनीयो – अहं, अय्ये, इत्थन्नामा इत्थन्नामाय अय्याय परिपुण्णद्वादसवस्सा गिहिगता द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खा, सङ्घं वुट्ठानसम्मुतिं याचामी’’ति. दुतियम्पि याचितब्बा. ततियम्पि याचितब्बा. ब्यत्ताय भिक्खुनिया पटिबलाय सङ्घो ञापेतब्बो.
११०२. ‘‘सुणातु मे, अय्ये, सङ्घो. अयं इत्थन्नामा इत्थन्नामाय अय्याय परिपुण्णद्वादसवस्सा गिहिगता द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खा सङ्घं वुट्ठानसम्मुतिं याचति. यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं, सङ्घो इत्थन्नामाय परिपुण्णद्वादसवस्साय गिहिगताय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खाय वुट्ठानसम्मुतिं ददेय्य. एसा ञत्ति.
‘‘सुणातु मे, अय्ये, सङ्घो. अयं इत्थन्नामा इत्थन्नामाय अय्याय परिपुण्णद्वादसवस्सा गिहिगता द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खा सङ्घं वुट्ठानसम्मुतिं याचति. सङ्घो इत्थन्नामाय परिपुण्णद्वादसवस्साय गिहिगताय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खाय वुट्ठानसम्मुतिं देति. यस्सा अय्याय खमति इत्थन्नामाय परिपुण्णद्वादसवस्साय गिहिगताय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खाय वुट्ठानसम्मुतिया दानं, सा तुण्हस्स; यस्सा नक्खमति, सा भासेय्य.
‘‘दिन्ना सङ्घेन इत्थन्नामाय परिपुण्णद्वादसवस्साय गिहिगताय द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खाय वुट्ठानसम्मुति. खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति.
अथ खो भगवा ता भिक्खुनियो अनेकपरियायेन विगरहित्वा दुब्भरताय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –
११०३. ‘‘या पन भिक्खुनी परिपुण्णद्वादसवस्सं गिहिगतं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खं सङ्घेन असम्मतं वुट्ठापेय्य, पाचित्तिय’’न्ति.
११०४. या पनाति या यादिसा…पे… भिक्खुनीति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति.
परिपुण्णद्वादसवस्सा नाम पत्तद्वादसवस्सा. गिहिगता नाम पुरिसन्तरगता वुच्चति. द्वे वस्सानीति द्वे संवच्छरानि. सिक्खितसिक्खा नाम छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खा. असम्मता नाम ञत्तिदुतियेन कम्मेन वुट्ठानसम्मुति न दिन्ना होति. वुट्ठापेय्याति उपसम्पादेय्य.
‘‘वुट्ठापेस्सामी’’ति गणं वा आचरिनिं वा पत्तं वा चीवरं वा परियेसति, सीमं वा सम्मन्नति, आपत्ति दुक्कटस्स. ञत्तिया दुक्कटं. द्वीहि कम्मवाचाहि दुक्कटा. कम्मवाचापरियोसाने उपज्झायाय आपत्ति पाचित्तियस्स. गणस्स च आचरिनिया च आपत्ति दुक्कटस्स.
११०५. धम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्ञा वुट्ठापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. धम्मकम्मे वेमतिका वुट्ठापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. धम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्ञा वुट्ठापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स.
अधम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्ञा, आपत्ति दुक्कटस्स. अधम्मकम्मे वेमतिका, आपत्ति दुक्कटस्स. अधम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्ञा, आपत्ति दुक्कटस्स.
११०६. अनापत्ति परिपुण्णद्वादसवस्सं गिहिगतं द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खं सङ्घेन सम्मतं वुट्ठापेति, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति.
सत्तमसिक्खापदं निट्ठितं.
८. अट्ठमसिक्खापदं
११०७. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन थुल्लनन्दा भिक्खुनी सहजीविनिं वुट्ठापेत्वा द्वे वस्सानि नेव अनुग्गण्हाति न अनुग्गण्हापेति. ता बाला होन्ति अब्यत्ता; न जानन्ति कप्पियं वा अकप्पियं वा. या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम अय्या थुल्लनन्दा सहजीविनिं वुट्ठापेत्वा द्वे वस्सानि नेव अनुग्गण्हिस्सति न अनुग्गण्हापेस्सती’’ति…पे… सच्चं किर, भिक्खवे, थुल्लनन्दा भिक्खुनी सहजीविनिं वुट्ठापेत्वा द्वे वस्सानि नेव अनुग्गण्हाति न अनुग्गण्हापेतीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, थुल्लनन्दा भिक्खुनी सहजीविनिं वुट्ठापेत्वा द्वे वस्सानि नेव अनुग्गण्हिस्सति न अनुग्गण्हापेस्सति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –
११०८. ‘‘या पन भिक्खुनी सहजीविनिं वुट्ठापेत्वा द्वे वस्सानि नेव अनुग्गण्हेय्य न अनुग्गण्हापेय्य, पाचित्तिय’’न्ति.
११०९. या पनाति या यादिसा…पे… भिक्खुनीति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति.
सहजीविनी नाम सद्धिविहारिनी वुच्चति. वुट्ठापेत्वाति उपसम्पादेत्वा. द्वे वस्सानीति द्वे संवच्छरानि.
नेव अनुग्गण्हेय्याति न सयं अनुग्गण्हेय्य उद्देसेन परिपुच्छाय ओवादेन अनुसासनिया.
न अनुग्गण्हापेय्याति न अञ्ञं आणापेय्य ‘‘द्वे वस्सानि नेव अनुग्गण्हिस्सामि न अनुग्गण्हापेस्सामी’’ति धुरं निक्खित्तमत्ते आपत्ति पाचित्तियस्स.
१११०. अनापत्ति सति अन्तराये, परियेसित्वा न लभति, गिलानाय, आपदासु, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति.
अट्ठमसिक्खापदं निट्ठितं.
९. नवमसिक्खापदं
११११. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन भिक्खुनियो वुट्ठापितं पवत्तिनिं द्वे वस्सानि नानुबन्धन्ति. ता बाला होन्ति अब्यत्ता; न जानन्ति कप्पियं वा अकप्पियं वा. या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनियो वुट्ठापितं पवत्तिनिं द्वे वस्सानि नानुबन्धिस्सन्ती’’ति…पे… सच्चं किर, भिक्खवे, भिक्खुनियो वुट्ठापितं पवत्तिनिं द्वे वस्सानि नानुबन्धन्तीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, भिक्खुनियो वुट्ठापितं पवत्तिनिं द्वे वस्सानि नानुबन्धिस्सन्ति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –
१११२. ‘‘या पन भिक्खुनी वुट्ठापितं पवत्तिनिं द्वे वस्सानि नानुबन्धेय्य, पाचित्तिय’’न्ति.
१११३. या पनाति या यादिसा…पे… भिक्खुनीति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति.
वुट्ठापितन्ति उपसम्पादितं. पवत्तिनी नाम उपज्झाया वुच्चति. द्वे वस्सानीति द्वे संवच्छरानि. नानुबन्धेय्याति न सयं उपट्ठहेय्य. द्वे वस्सानि नानुबन्धिस्सामीति धुरं निक्खित्तमत्ते आपत्ति पाचित्तियस्स.
१११४. अनापत्ति उपज्झाया बाला वा होति अलज्जिनी वा, गिलानाय, आपदासु, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति.
नवमसिक्खापदं निट्ठितं.
१०. दसमसिक्खापदं
१११५. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन थुल्लनन्दा भिक्खुनी सहजीविनिं वुट्ठापेत्वा नेव वूपकासेति न वूपकासापेति. सामिको अग्गहेसि. या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम अय्या थुल्लनन्दा सहजीविनिं वुट्ठापेत्वा नेव वूपकासेस्सति न वूपकासापेस्सति, सामिको अग्गहेसि! सचायं भिक्खुनी पक्कन्ता अस्स, न च सामिको गण्हेय्या’’ति…पे… सच्चं किर, भिक्खवे, थुल्लनन्दा भिक्खुनी सहजीविनिं वुट्ठापेत्वा नेव वूपकासेति न वूपकासापेति […सि (क.)], सामिको अग्गहेसीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, थुल्लनन्दा भिक्खुनी सहजीविनिं वुट्ठापेत्वा नेव वूपकासेस्सति न वूपकासापेस्सति, सामिको अग्गहेसि! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –
१११६. ‘‘या पन भिक्खुनी सहजीविनिं वुट्ठापेत्वा नेव वूपकासेय्य न वूपकासापेय्य अन्तमसो छप्पञ्चयोजनानिपि, पाचित्तिय’’न्ति.
१११७. या पनाति या यादिसा…पे… भिक्खुनीति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति.
सहजीविनी नाम सद्धिविहारिनी वुच्चति. वुट्ठापेत्वाति उपसम्पादेत्वा. नेव वूपकासेय्याति न सयं वूपकासेय्य. न वूपकासापेय्याति न अञ्ञं आणापेय्य. ‘‘नेव वूपकासेस्सामि न वूपकासापेस्सामि अन्तमसो छप्पञ्चयोजनानिपी’’ति धुरं निक्खित्तमत्ते आपत्ति पाचित्तियस्स.
१११८. अनापत्ति सति अन्तराये, परियेसित्वा दुतियिकं भिक्खुनिं न लभति, गिलानाय, आपदासु, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति.
दसमसिक्खापदं निट्ठितं.
गब्भिनिवग्गो सत्तमो.