५. पञ्चमसिक्खापदं

९५०. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन भद्दा कापिलानी साकेते वस्सं उपगता होति. सा केनचिदेव करणीयेन उब्बाळ्हा थुल्लनन्दाय भिक्खुनिया सन्तिके दूतं पाहेसि – ‘‘सचे मे अय्या थुल्लनन्दा उपस्सयं ददेय्य आगच्छेय्यामहं सावत्थि’’न्ति. थुल्लनन्दा भिक्खुनी एवमाह – ‘‘आगच्छतु, दस्सामी’’ति. अथ खो भद्दा कापिलानी साकेता सावत्थिं अगमासि. थुल्लनन्दा भिक्खुनी भद्दाय कापिलानिया उपस्सयं अदासि. तेन खो पन समयेन थुल्लनन्दा भिक्खुनी बहुस्सुता होति भाणिका विसारदा पट्टा धम्मिं कथं कातुं. भद्दापि कापिलानी बहुस्सुता [बहुस्सुतायेव (क.)] होति भाणिका विसारदा पट्टा धम्मिं कथं कातुं उळारसम्भाविता. मनुस्सा – ‘‘अय्या भद्दा कापिलानी बहुस्सुता भाणिका विसारदा पट्टा धम्मिं कथं कातुं उळारसम्भाविता’’ति भद्दं कापिलानिं पठमं पयिरुपासित्वा पच्छा थुल्लनन्दं भिक्खुनिं पयिरुपासन्ति. थुल्लनन्दा भिक्खुनी इस्सापकता – ‘‘इमा किर अप्पिच्छा सन्तुट्ठा पविवित्ता असंसट्ठा या इमा सञ्ञत्तिबहुला विञ्ञत्तिबहुला विहरन्ती’’ति कुपिता अनत्तमना भद्दं कापिलानिं उपस्सया निक्कड्ढि. या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम अय्या थुल्लनन्दा अय्याय भद्दाय कापिलानिया उपस्सयं दत्वा कुपिता अनत्तमना निक्कड्ढिस्सती’’ति…पे… सच्चं किर, भिक्खवे, थुल्लनन्दा भिक्खुनी भद्दाय कापिलानिया उपस्सयं दत्वा कुपिता अनत्तमना निक्कड्ढतीति [निक्कड्ढीति (क.)]? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, थुल्लनन्दा भिक्खुनी भद्दाय कापिलानिया उपस्सयं दत्वा कुपिता अनत्तमना निक्कड्ढिस्सति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –

९५१. ‘‘या पन भिक्खुनी भिक्खुनिया उपस्सयं दत्वा कुपिता अनत्तमना निक्कड्ढेय्य वा निक्कड्ढापेय्य वा, पाचित्तिय’’न्ति.

९५२. या पनाति या यादिसा…पे… भिक्खुनीति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति.

भिक्खुनियाति अञ्ञाय भिक्खुनिया. उपस्सयो नाम कवाटबद्धो वुच्चति. दत्वाति सयं दत्वा. कुपिता अनत्तमनाति अनभिरद्धा आहतचित्ता खिलजाता.

निक्कड्ढेय्याति गब्भे गहेत्वा पमुखं निक्कड्ढति, आपत्ति पाचित्तियस्स. पमुखे गहेत्वा बहि निक्कड्ढति, आपत्ति पाचित्तियस्स. एकेन पयोगेन बहुकेपि द्वारे अतिक्कामेति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

निक्कड्ढापेय्याति अञ्ञं आणापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स [एत्थ ‘‘आपत्ति दुक्कटस्सा’’ति सब्बत्थ दिस्सति, भिक्खुविभङ्गे पन इदिसेसु आणत्तिसहगतसिक्खापदेसु ‘‘अञ्ञं आणापेति आपत्ति पाचित्तियस्सा’’ति आगतत्ता तमनुवत्तित्वा विसोधितमिदं]. सकिं आणत्ता बहुकेपि द्वारे अतिक्कामेति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

९५३. उपसम्पन्नाय उपसम्पन्नसञ्ञा उपस्सयं दत्वा कुपिता अनत्तमना निक्कड्ढति वा निक्कड्ढापेति वा, आपत्ति पाचित्तियस्स. उपसम्पन्नाय वेमतिका उपस्सयं दत्वा कुपिता अनत्तमना निक्कड्ढति वा निक्कड्ढापेति वा, आपत्ति पाचित्तियस्स. उपसम्पन्नाय अनुपसम्पन्नसञ्ञा उपस्सयं दत्वा कुपिता अनत्तमना निक्कड्ढति वा निक्कड्ढापेति वा, आपत्ति पाचित्तियस्स.

तस्सा परिक्खारं निक्कड्ढति वा निक्कड्ढापेति वा, आपत्ति दुक्कटस्स. अकवाटबद्धा निक्कड्ढति वा निक्कड्ढापेति वा, आपत्ति दुक्कटस्स. तस्सा परिक्खारं निक्कड्ढति वा निक्कड्ढापेति वा, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्नं कवाटबद्धा वा अकवाटबद्धा वा निक्कड्ढति वा निक्कड्ढापेति वा, आपत्ति दुक्कटस्स. तस्सा परिक्खारं निक्कड्ढति वा निक्कड्ढापेति वा, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्नाय उपसम्पन्नसञ्ञा, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्नाय वेमतिका, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्नाय अनुपसम्पन्नसञ्ञा, आपत्ति दुक्कटस्स.

९५४. अनापत्ति अलज्जिनिं निक्कड्ढति वा निक्कड्ढापेति वा, तस्सा परिक्खारं निक्कड्ढति वा निक्कड्ढापेति वा, उम्मत्तिकं निक्कड्ढति वा निक्कड्ढापेति वा, तस्सा परिक्खारं निक्कड्ढति वा निक्कड्ढापेति वा, भण्डनकारिकं कलहकारिकं विवादकारिकं भस्सकारिकं सङ्घे अधिकरणकारिकं निक्कड्ढति वा निक्कड्ढापेति वा, तस्सा परिक्खारं निक्कड्ढति वा निक्कड्ढापेति वा, अन्तेवासिनिं वा सद्धिविहारिनिं वा न सम्मा वत्तन्तिं निक्कड्ढति वा निक्कड्ढापेति वा, तस्सा परिक्खारं निक्कड्ढति वा निक्कड्ढापेति वा, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति.

पञ्चमसिक्खापदं निट्ठितं.