१. पठमसिक्खापदं

इमे खो पनाय्यायो छसट्ठिसता पाचित्तिया

धम्मा उद्देसं आगच्छन्ति.

७९३. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन अञ्ञतरेन उपासकेन भिक्खुनिसङ्घो लसुणेन पवारितो होति – ‘‘यासं अय्यानं लसुणेन अत्थो, अहं लसुणेना’’ति. खेत्तपालो च आणत्तो होति – ‘‘सचे भिक्खुनियो आगच्छन्ति, एकमेकाय भिक्खुनिया द्वेतयो भण्डिके देही’’ति. तेन खो पन समयेन सावत्थियं उस्सवो होति. यथाभतं लसुणं परिक्खयं अगमासि. भिक्खुनियो तं उपासकं उपसङ्कमित्वा एतदवोचुं – ‘‘लसुणेन, आवुसो, अत्थो’’ति. ‘‘नत्थाय्ये. यथाभतं लसुणं परिक्खीणं. खेत्तं गच्छथा’’ति. थुल्लनन्दा भिक्खुनी खेत्तं गन्त्वा न मत्तं जानित्वा बहुं लसुणं हरापेसि. खेत्तपालो उज्झायति खिय्यति विपाचेति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनियो न मत्तं जानित्वा बहुं लसुणं हरापेस्सन्ती’’ति! अस्सोसुं खो भिक्खुनियो तस्स खेत्तपालस्स उज्झायन्तस्स खिय्यन्तस्स विपाचेन्तस्स. या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम अय्या थुल्लनन्दा न मत्तं जानित्वा बहुं लसुणं हरापेस्सती’’ति…पे… सच्चं किर, भिक्खवे, थुल्लनन्दा भिक्खुनी न मत्तं जानित्वा बहुं लसुणं हरापेतीति [हरापेसीति (क.)]? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, थुल्लनन्दा भिक्खुनी न मत्तं जानित्वा बहुं लसुणं हरापेस्सति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि –

‘‘भूतपुब्बं, भिक्खवे, थुल्लनन्दा भिक्खुनी अञ्ञतरस्स ब्राह्मणस्स पजापति अहोसि. तिस्सो च धीतरो – नन्दा, नन्दवती, सुन्दरीनन्दा. अथ खो, भिक्खवे, सो ब्राह्मणो कालङ्कत्वा अञ्ञतरं हंसयोनिं उपपज्जि. तस्स सब्बसोवण्णमया पत्ता अहेसुं. सो तासं एकेकं पत्तं देति. अथ खो, भिक्खवे, थुल्लनन्दा भिक्खुनी ‘‘अयं हंसो अम्हाकं एकेकं पत्तं देती’’ति तं हंसराजं गहेत्वा निप्पत्तं अकासि. तस्स पुन जायमाना पत्ता सेता सम्पज्जिंसु. तदापि, भिक्खवे, थुल्लनन्दा भिक्खुनी अतिलोभेन सुवण्णा परिहीना. इदानि लसुणा परिहायिस्सती’’ति.

[जा. १.१.१३६ सुवण्णहंसजातकेपि] ‘‘यं लद्धं तेन तुट्ठब्बं, अतिलोभो हि पापको;

हंसराजं गहेत्वान, सुवण्णा परिहायथा’’ति.

अथ खो भगवा थुल्लनन्दं भिक्खुनिं अनेकपरियायेन विगरहित्वा दुब्भरताय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –

७९४. ‘‘या पन भिक्खुनी लसुणं खादेय्य पाचित्तिय’’न्ति.

७९५. या पनाति या यादिसा…पे… भिक्खुनीति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति.

लसुणं नाम मागधकं वुच्चति.

‘‘खादिस्सामीति पटिग्गण्हा’’ति, आपत्ति दुक्कटस्स. अज्झोहारे अज्झोहारे आपत्ति पाचित्तियस्स.

७९६. लसुणे लसुणसञ्ञा खादति, आपत्ति पाचित्तियस्स. लसुणे वेमतिका खादति, आपत्ति पाचित्तियस्स. लसुणे अलसुणसञ्ञा खादति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

अलसुणे लसुणसञ्ञा खादति, आपत्ति दुक्कटस्स. अलसुणे वेमतिका खादति, आपत्ति दुक्कटस्स. अलसुणे अलसुणसञ्ञा खादति, अनापत्ति.

७९७. अनापत्ति पलण्डुके, भञ्जनके, हरीतके, चापलसुणे, सूपसम्पाके, मंससम्पाके, तेलसम्पाके, साळवे, उत्तरिभङ्गे, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति.

पठमसिक्खापदं निट्ठितं.