६. सुरुसुरुवग्गो

६२७. तेन समयेन बुद्धो भगवा कोसम्बियं विहरति घोसितारामे. तेन खो पन समयेन अञ्ञतरेन ब्राह्मणेन सङ्घस्स पयोपानं पटियत्तं होति. भिक्खू सुरुसुरुकारकं खीरं पिवन्ति. अञ्ञतरो नटपुब्बको भिक्खु एवमाह – ‘‘सब्बोयं मञ्ञे सङ्घो सीतीकतो’’ति. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खु सङ्घं आरब्भ दवं करिस्सती’’ति…पे… सच्चं किर त्वं, भिक्खु, सङ्घं आरब्भ दवं अकासीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम त्वं, मोघपुरिस, सङ्घं आरब्भ दवं करिस्ससि! नेतं, मोघपुरिस, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… विगरहित्वा…पे… धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘न, भिक्खवे, बुद्धं वा धम्मं वा सङ्घं वा आरब्भ दवो कातब्बो. यो करेय्य, आपत्ति दुक्कटस्सा’’ति. अथ खो भगवा तं भिक्खुं अनेकपरियायेन विगरहित्वा दुब्भरताय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

‘‘न सुरुसुरुकारकं भुञ्जिस्सामीति सिक्खा करणीया’’ति.

न सुरुसुरुकारकं भुञ्जितब्बं. यो अनादरियं पटिच्च सुरुसुरुकारकं भुञ्जति, आपत्ति दुक्कटस्स.

अनापत्ति असञ्चिच्च…पे… आदिकम्मिकस्साति.

पठमसिक्खापदं निट्ठितं.

६२८. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन छब्बग्गिया भिक्खू हत्थनिल्लेहकं भुञ्जन्ति…पे….

‘‘न हत्थनिल्लेहकं भुञ्जिस्सामीति सिक्खा करणीया’’ति.

न हत्थनिल्लेहकं भुञ्जितब्बं. यो अनादरियं पटिच्च हत्थनिल्लेहकं भुञ्जति, आपत्ति दुक्कटस्स.

अनापत्ति असञ्चिच्च…पे… आदिकम्मिकस्साति.

दुतियसिक्खापदं निट्ठितं.

६२९. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन छब्बग्गिया भिक्खू पत्तनिल्लेहकं भुञ्जन्ति…पे….

‘‘न पत्तनिल्लेहकं भुञ्जिस्सामीति सिक्खा करणीया’’ति.

न पत्तनिल्लेहकं भुञ्जितब्बं. यो अनादरियं पटिच्च पत्तनिल्लेहकं भुञ्जति, आपत्ति दुक्कटस्स.

अनापत्ति असञ्चिच्च, अस्सतिया, अजानन्तस्स, गिलानस्स, परित्तके सेसे एकतो सङ्कड्ढित्वा निल्लेहित्वा भुञ्जति, आपदासु, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

ततियसिक्खापदं निट्ठितं.

६३०. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन छब्बग्गिया भिक्खू ओट्ठनिल्लेहकं भुञ्जन्ति…पे….

‘‘न ओट्ठनिल्लेहकं भुञ्जिस्सामीति सिक्खा करणीया’’ति.

न ओट्ठनिल्लेहकं भुञ्जितब्बं. यो अनादरियं पटिच्च ओट्ठनिल्लेहकं भुञ्जति, आपत्ति दुक्कटस्स.

अनापत्ति असञ्चिच्च…पे… आदिकम्मिकस्साति.

चतुत्थसिक्खापदं निट्ठितं.

६३१. तेन समयेन बुद्धो भगवा भग्गेसु विहरति सुसुमारगिरे [सुंसुमारगिरे (सी. स्या.), संसुमारगिरे (क.)] भेसकळावने मिगदाये. तेन खो पन समयेन भिक्खू कोकनदे [कोकनुदे (क.)] पासादे सामिसेन हत्थेन पानीयथालकं पटिग्गण्हन्ति. मनुस्सा उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम समणा सक्यपुत्तिया सामिसेन हत्थेन पानीयथालकं पटिग्गहेस्सन्ति, सेय्यथापि गिही कामभोगिनो’’ति! अस्सोसुं खो भिक्खू तेसं मनुस्सानं उज्झायन्तानं खिय्यन्तानं विपाचेन्तानं. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खू सामिसेन हत्थेन पानीयथालकं पटिग्गहेस्सन्ती’’ति…पे… सच्चं किर, भिक्खवे, भिक्खू सामिसेन हत्थेन पानीयथालकं पटिग्गण्हन्तीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम ते, भिक्खवे, मोघपुरिसा सामिसेन हत्थेन पानीयथालकं पटिग्गहेस्सन्ति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

‘‘न सामिसेन हत्थेन पानीयथालकं पटिग्गहेस्सामीति सिक्खा करणीया’’ति.

न सामिसेन हत्थेन पानीयथालको पटिग्गहेतब्बो. यो अनादरियं पटिच्च सामिसेन हत्थेन पानीयथालकं पटिग्गण्हाति, आपत्ति दुक्कटस्स.

अनापत्ति असञ्चिच्च, अस्सतिया, अजानन्तस्स, गिलानस्स, ‘‘धोविस्सामी’’ति वा ‘‘धोवापेस्सामी’’ति वा पटिग्गण्हाति, आपदासु, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

पञ्चमसिक्खापदं निट्ठितं.

६३२. तेन समयेन बुद्धो भगवा भग्गेसु विहरति सुसुमारगिरे भेसकळावने मिगदाये. तेन खो पन समयेन भिक्खू कोकनदे पासादे ससित्थकं पत्तधोवनं अन्तरघरे छड्डेन्ति. मनुस्सा उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम समणा सक्यपुत्तिया ससित्थकं पत्तधोवनं अन्तरघरे छड्डेस्सन्ति, सेय्यथापि गिही कामभोगिनो’’ति! अस्सोसुं खो भिक्खू तेसं मनुस्सानं उज्झायन्तानं खिय्यन्तानं विपाचेन्तानं. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खू ससित्थकं पत्तधोवनं अन्तरघरे छड्डेस्सन्ती’’ति…पे… सच्चं किर, भिक्खवे, भिक्खू ससित्थकं पत्तधोवनं अन्तरघरे छड्डेन्तीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम ते, भिक्खवे, मोघपुरिसा ससित्थकं पत्तधोवनं अन्तरघरे छड्डेस्सन्ति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

‘‘न ससित्थकं पत्तधोवनं अन्तरघरे छड्डेस्सामीति सिक्खा करणीया’’ति.

न ससित्थकं पत्तधोवनं अन्तरघरे छड्डेतब्बं. यो अनादरियं पटिच्च ससित्थकं पत्तधोवनं अन्तरघरे छड्डेति, आपत्ति दुक्कटस्स.

अनापत्ति असञ्चिच्च, अस्सतिया, अजानन्तस्स, गिलानस्स, उद्धरित्वा वा भिन्दित्वा वा पटिग्गहे वा नीहरित्वा वा छड्डेति, आपदासु, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

छट्ठसिक्खापदं निट्ठितं.

६३३. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन छब्बग्गिया भिक्खू छत्तपाणिस्स धम्मं देसेन्ति. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम छब्बग्गिया भिक्खू छत्तपाणिस्स धम्मं देसेस्सन्ती’’ति…पे… सच्चं किर तुम्हे, भिक्खवे, छत्तपाणिस्स धम्मं देसेथाति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम तुम्हे, मोघपुरिसा, छत्तपाणिस्स धम्मं देसेस्सथ! नेतं, मोघपुरिसा, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

‘‘न छत्तपाणिस्स धम्मं देसेस्सामीति सिक्खा करणीया’’ति.

एवञ्चिदं भगवता भिक्खूनं सिक्खापदं पञ्ञत्तं होति.

६३४. तेन खो पन समयेन भिक्खू छत्तपाणिस्स गिलानस्स धम्मं देसेतुं कुक्कुच्चायन्ति. मनुस्सा उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम समणा सक्यपुत्तिया छत्तपाणिस्स गिलानस्स धम्मं न देसेस्सन्ती’’ति! अस्सोसुं खो भिक्खू तेसं मनुस्सानं उज्झायन्तानं खिय्यन्तानं विपाचेन्तानं. अथ खो ते भिक्खू भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अथ खो भगवा एतस्मिं निदाने एतस्मिं पकरणे धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, छत्तपाणिस्स गिलानस्स धम्मं देसेतुं. एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

‘‘न छत्तपाणिस्स अगिलानस्स धम्मं देसेस्सामीति सिक्खा करणीया’’ति.

छत्तं नाम तीणि छत्तानि – सेतच्छत्तं, किलञ्जच्छत्तं, पण्णच्छत्तं मण्डलबद्धं सलाकबद्धं.

धम्मो नाम बुद्धभासितो सावकभासितो इसिभासितो देवताभासितो अत्थूपसञ्हितो धम्मूपसञ्हितो.

देसेय्याति पदेन देसेति, पदे पदे आपत्ति दुक्कटस्स. अक्खराय देसेति, अक्खरक्खराय आपत्ति दुक्कटस्स. न छत्तपाणिस्स अगिलानस्स धम्मो देसेतब्बो. यो अनादरियं पटिच्च छत्तपाणिस्स अगिलानस्स धम्मं देसेति, आपत्ति दुक्कटस्स.

अनापत्ति असञ्चिच्च…पे… आदिकम्मिकस्साति.

सत्तमसिक्खापदं निट्ठितं.

६३५. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन छब्बग्गिया भिक्खू दण्डपाणिस्स धम्मं देसेन्ति…पे….

‘‘न दण्डपाणिस्स अगिलानस्स धम्मं देसेस्सामीति सिक्खा करणीया’’ति.

दण्डो नाम मज्झिमस्स पुरिसस्स चतुहत्थो दण्डो. ततो उक्कट्ठो अदण्डो, ओमको अदण्डो.

न दण्डपाणिस्स अगिलानस्स धम्मो देसेतब्बो. यो अनादरियं पटिच्च दण्डपाणिस्स अगिलानस्स धम्मं देसेति, आपत्ति दुक्कटस्स.

अनापत्ति असञ्चिच्च…पे… आदिकम्मिकस्साति.

अट्ठमसिक्खापदं निट्ठितं.

६३६. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन छब्बग्गिया भिक्खू सत्थपाणिस्स धम्मं देसेन्ति…पे….

‘‘न सत्थपाणिस्स अगिलानस्स धम्मं देसेस्सामीति सिक्खा करणीया’’ति.

सत्थं नाम एकतोधारं उभतोधारं पहरणं.

न सत्थपाणिस्स अगिलानस्स धम्मो देसेतब्बो. यो अनादरियं पटिच्च सत्थपाणिस्स अगिलानस्स धम्मं देसेति, आपत्ति दुक्कटस्स.

अनापत्ति असञ्चिच्च…पे… आदिकम्मिकस्साति.

नवमसिक्खापदं निट्ठितं.

६३७. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन छब्बग्गिया भिक्खू आवुधपाणिस्स धम्मं देसेन्ति…पे….

‘‘न आवुधपाणिस्स अगिलानस्स धम्मं देसेस्सामीति सिक्खा करणीया’’ति.

आवुधं नाम चापो कोदण्डो.

न आवुधपाणिस्स अगिलानस्स धम्मो देसेतब्बो. यो अनादरियं पटिच्च आवुधपाणिस्स अगिलानस्स धम्मं देसेति, आपत्ति दुक्कटस्स.

अनापत्ति असञ्चिच्च…पे… आदिकम्मिकस्साति.

दसमसिक्खापदं निट्ठितं.

सुरुसुरुवग्गो छट्ठो.