४. सूचिघरसिक्खापदं

५१६. तेन समयेन बुद्धो भगवा सक्केसु विहरति कपिलवत्थुस्मिं निग्रोधारामे. तेन खो पन समयेन अञ्ञतरेन दन्तकारेन भिक्खू पवारिता होन्ति – ‘‘येसं अय्यानं सूचिघरेन अत्थो अहं सूचिघरेना’’ति. तेन खो पन समयेन भिक्खू बहू सूचिघरे विञ्ञापेन्ति. येसं खुद्दका सूचिघरा ते महन्ते सूचिघरे विञ्ञापेन्ति. येसं महन्ता सूचिघरा ते खुद्दके सूचिघरे विञ्ञापेन्ति. अथ खो सो दन्तकारो भिक्खूनं बहू सूचिघरे करोन्तो न सक्कोति अञ्ञं विक्कायिकं भण्डं कातुं, अत्तनापि न यापेति, पुत्तदारोपिस्स किलमति. मनुस्सा उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम समणा सक्यपुत्तिया न मत्तं जानित्वा बहू सूचिघरे विञ्ञापेस्सन्ति! अयं इमेसं बहू सूचिघरे करोन्तो न सक्कोति अञ्ञं विक्कायिकं भण्डं कातुं, अत्तनापि न यापेति, पुत्तदारोपिस्स किलमती’’ति. अस्सोसुं खो भिक्खू तेसं मनुस्सानं उज्झायन्तानं खिय्यन्तानं विपाचेन्तानं. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खू न मत्तं जानित्वा बहू सूचिघरे विञ्ञापेस्सन्ती’’ति…पे… सच्चं किर, भिक्खवे, भिक्खू न मत्तं जानित्वा बहू सूचिघरे विञ्ञापेन्तीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम ते, भिक्खवे, मोघपुरिसा न मत्तं जानित्वा बहू सूचिघरे विञ्ञापेस्सन्ति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

५१७. ‘‘यो पन भिक्खु अट्ठिमयं वा दन्तमयं वा विसाणमयं वा सूचिघरं कारापेय्य भेदनकं, पाचित्तिय’’न्ति.

५१८. यो पनाति यो यादिसो…पे… भिक्खूति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेतो भिक्खूति.

अट्ठि नाम यं किञ्चि अट्ठि.

दन्तो नाम हत्थिदन्तो वुच्चति.

विसाणं नाम यं किञ्चि विसाणं.

कारापेय्याति करोति वा कारापेति वा, पयोगे दुक्कटं. पटिलाभेन भिन्दित्वा पाचित्तियं देसेतब्बं.

५१९. अत्तना विप्पकतं अत्तना परियोसापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. अत्तना विप्पकतं परेहि परियोसापेति [परियोसावापेति (क.)], आपत्ति पाचित्तियस्स. परेहि विप्पकतं अत्तना परियोसापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. परेहि विप्पकतं परेहि परियोसापेति [परियोसावापेति (क.)], आपत्ति पाचित्तियस्स.

अञ्ञस्सत्थाय करोति वा कारापेति वा, आपत्ति दुक्कटस्स. अञ्ञेन कतं पटिलभित्वा परिभुञ्जति, आपत्ति दुक्कटस्स.

५२०. अनापत्ति गण्ठिकाय [गण्डिकाय (स्या.)], अरणिके, विधे [वीठे (सी.), वीथे (स्या.)], अञ्जनिया, अञ्जनिसलाकाय, वासिजटे, उदकपुञ्छनिया, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

सूचिघरसिक्खापदं निट्ठितं चतुत्थं.