४. दुट्ठुल्लसिक्खापदं

३९७. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन आयस्मा उपनन्दो सक्यपुत्तो सञ्चेतनिकं सुक्कविस्सट्ठिं आपत्तिं आपज्जित्वा भातुनो सद्धिविहारिकस्स भिक्खुनो आरोचेसि – ‘‘अहं, आवुसो, सञ्चेतनिकं सुक्कविस्सट्ठिं आपत्तिं आपन्नो. मा कस्सचि आरोचेही’’ति. तेन खो पन समयेन अञ्ञतरो भिक्खु सञ्चेतनिकं सुक्कविस्सट्ठिं आपत्तिं आपज्जित्वा सङ्घं तस्सा आपत्तिया परिवासं याचि. तस्स सङ्घो तस्सा आपत्तिया परिवासं अदासि. सो परिवसन्तो तं भिक्खुं पस्सित्वा एतदवोच – ‘‘अहं, आवुसो, सञ्चेतनिकं सुक्कविस्सट्ठिं आपत्तिं आपज्जित्वा सङ्घं तस्सा आपत्तिया परिवासं याचिं, तस्स मे सङ्घो तस्सा आपत्तिया परिवासं अदासि, सोहं परिवसामि, वेदियामहं [वेदयामहं (स्या.)], आवुसो, वेदियती’’ति मं आयस्मा धारेतू’’ति.

‘‘किं नु खो, आवुसो, यो अञ्ञोपि इमं आपत्तिं आपज्जति सोपि एवं करोती’’ति? ‘‘एवमावुसो’’ति. ‘‘अयं, आवुसो, आयस्मा उपनन्दो सक्यपुत्तो सञ्चेतनिकं सुक्कविस्सट्ठिं आपत्तिं आपज्जित्वा [आपज्जि (?)] सो मे आरोचेति मा कस्सचि आरोचेही’’ति. ‘‘किं पन त्वं, आवुसो, पटिच्छादेसी’’ति? ‘‘एवमावुसो’’ति. अथ खो सो भिक्खु भिक्खूनं एतमत्थं आरोचेसि. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खु भिक्खुस्स जानं दुट्ठुल्लं आपत्तिं पटिच्छादेस्सती’’ति…पे… सच्चं किर त्वं, भिक्खु, भिक्खुस्स जानं दुट्ठुल्लं आपत्तिं पटिच्छादेसीति. ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम त्वं, मोघपुरिस, भिक्खुस्स जानं दुट्ठुल्लं आपत्तिं पटिच्छादेस्ससि! नेतं, मोघपुरिस, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

३९८. ‘‘यो पन भिक्खु भिक्खुस्स जानं दुट्ठुल्लं आपत्तिं पटिच्छादेय्य, पाचित्तिय’’न्ति.

३९९. यो पनाति यो यादिसो…पे… भिक्खूति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेतो भिक्खूति.

भिक्खुस्साति अञ्ञस्स भिक्खुस्स.

जानाति नाम सामं वा जानाति अञ्ञे वा तस्स आरोचेन्ति, सो वा आरोचेति.

दुट्ठुल्ला नाम आपत्ति चत्तारि च पाराजिकानि तेरस च सङ्घादिसेसा.

पटिच्छादेय्याति ‘‘इमं जानित्वा चोदेस्सन्ति, सारेस्सन्ति खुंसेस्सन्ति, वम्भेस्सन्ति, मङ्कुं करिस्सन्ति नारोचेस्सामी’’ति धुरं निक्खित्तमत्ते, आपत्ति पाचित्तियस्स.

४००. दुट्ठुल्लाय आपत्तिया दुट्ठुल्लापत्तिसञ्ञी पटिच्छादेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. दुट्ठुल्लाय आपत्तिया वेमतिको पटिच्छादेति, आपत्ति दुक्कटस्स. दुट्ठुल्लाय आपत्तिया अदुट्ठुल्लापत्तिसञ्ञी पटिच्छादेति, आपत्ति दुक्कटस्स. अदुट्ठुल्लं आपत्तिं पटिच्छादेति, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्नस्स दुट्ठुल्लं वा अदुट्ठुल्लं वा अज्झाचारं पटिच्छादेति, आपत्ति दुक्कटस्स. अदुट्ठुल्लाय आपत्तिया दुट्ठुल्लापत्तिसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स. अदुट्ठुल्लाय आपत्तिया वेमतिको, आपत्ति दुक्कटस्स. अदुट्ठुल्लाय आपत्तिया अदुट्ठुल्लापत्तिसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स.

४०१. अनापत्ति – ‘‘सङ्घस्स भण्डनं वा कलहो वा विग्गहो वा विवादो वा भविस्सती’’ति नारोचेति, ‘‘सङ्घभेदो वा सङ्घराजि वा भविस्सती’’ति नारोचेति, ‘‘अयं कक्खळो फरुसो जीवितन्तरायं वा ब्रह्मचरियन्तरायं वा करिस्सती’’ति नारोचेति, अञ्ञे पतिरूपे भिक्खू अपस्सन्तो नारोचेति, नछादेतुकामो नारोचेति, ‘‘पञ्ञायिस्सति सकेन कम्मेना’’ति नारोचेति, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

दुट्ठुल्लसिक्खापदं निट्ठितं चतुत्थं.