६. सुरापानवग्गो

१. सुरापानसिक्खापदं

३२६. तेन समयेन बुद्धो भगवा चेतियेसु चारिकं चरमानो येन भद्दवतिका तेन पायासि. अद्दसंसु खो गोपालका पसुपालका कस्सका पथाविनो भगवन्तं दूरतोव आगच्छन्तं. दिस्वान भगवन्तं एतदवोचुं – ‘‘मा खो, भन्ते, भगवा अम्बतित्थं अगमासि. अम्बतित्थे, भन्ते, जटिलस्स अस्समे नागो पटिवसति इद्धिमा आसिविसो [आसीविसो (सी. स्या.)] घोरविसो. सो भगवन्तं मा विहेठेसी’’ति. एवं वुत्ते भगवा तुण्ही अहोसि. दुतियम्पि खो…पे… ततियम्पि खो गोपालका पसुपालका कस्सका पथाविनो भगवन्तं एतदवोचुं – ‘‘मा खो, भन्ते, भगवा अम्बतित्थं अगमासि. अम्बतित्थे, भन्ते, जटिलस्स अस्समे नागो पटिवसति इद्धिमा आसिविसो घोरविसो. सो भगवन्तं मा विहेठेसी’’ति. ततियम्पि खो भगवा तुण्ही अहोसि.

अथ खो भगवा अनुपुब्बेन चारिकं चरमानो येन भद्दवतिका तदवसरि. तत्र सुदं भगवा भद्दवतिकायं विहरति. अथ खो आयस्मा सागतो येन अम्बतित्थस्स [अम्बतित्थकस्स (सी.), अम्बतित्थं (स्या.)] जटिलस्स अस्समो तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा अग्यागारं पविसित्वा तिणसन्थारकं पञ्ञपेत्वा निसीदि पल्लङ्कं आभुजित्वा उजुं कायं पणिधाय परिमुखं सतिं उपट्ठपेत्वा. अद्दसा खो सो नागो आयस्मन्तं सागतं पविट्ठं. दिस्वान दुम्मनो [दुक्खी दुम्मनो (सी. स्या.)] पधूपायि [पधूपासि (स्या. क.)]. आयस्मापि सागतो पधूपायि [पधूपासि (स्या. क.)]. अथ खो सो नागो मक्खं असहमानो पज्जलि. आयस्मापि सागतो तेजोधातुं समापज्जित्वा पज्जलि. अथ खो आयस्मा सागतो तस्स नागस्स तेजसा तेजं परियादियित्वा येन भद्दवतिका तेनुपसङ्कमि. अथ खो भगवा भद्दवतिकायं यथाभिरन्तं विहरित्वा येन कोसम्बी तेन चारिकं पक्कामि. अस्सोसुं खो कोसम्बिका उपासका – ‘‘अय्यो किर सागतो अम्बतित्थिकेन नागेन सद्धिं सङ्गामेसी’’ति.

अथ खो भगवा अनुपुब्बेन चारिकं चरमानो येन कोसम्बी तदवसरि. अथ खो कोसम्बिका उपासका भगवतो पच्चुग्गमनं करित्वा येनायस्मा सागतो तेनुपसङ्कमिंसु; उपसङ्कमित्वा आयस्मन्तं सागतं अभिवादेत्वा एकमन्तं अट्ठंसु. एकमन्तं ठिता खो कोसम्बिका उपासका आयस्मन्तं सागतं एतदवोचुं – ‘‘किं, भन्ते, अय्यानं दुल्लभञ्च मनापञ्च, किं पटियादेमा’’ति? एवं वुत्ते छब्बग्गिया भिक्खू कोसम्बिके उपासके एतदवोचुं – ‘‘अत्थावुसो, कापोतिका नाम पसन्ना भिक्खूनं दुल्लभा च मनापा च, तं पटियादेथा’’ति. अथ खो कोसम्बिका उपासका घरे घरे कापोतिकं पसन्नं पटियादेत्वा आयस्मन्तं सागतं पिण्डाय पविट्ठं दिस्वान आयस्मन्तं सागतं एतदवोचुं – ‘‘पिवतु, भन्ते, अय्यो सागतो कापोतिकं पसन्नं, पिवतु, भन्ते, अय्यो सागतो कापोतिकं पसन्न’’न्ति. अथ खो आयस्मा सागतो घरे घरे कापोतिकं पसन्नं पिवित्वा नगरम्हा निक्खमन्तो नगरद्वारे परिपति.

अथ खो भगवा सम्बहुलेहि भिक्खूहि सद्धिं नगरम्हा निक्खमन्तो अद्दस आयस्मन्तं सागतं नगरद्वारे परिपतन्तं. दिस्वान भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘गण्हथ, भिक्खवे, सागत’’न्ति. ‘‘एवं, भन्ते’’ति खो ते भिक्खू भगवतो पटिस्सुणित्वा आयस्मन्तं सागतं आरामं नेत्वा येन भगवा तेन सीसं कत्वा निपातेसुं. अथ खो आयस्मा सागतो परिवत्तित्वा येन भगवा तेन पादे करित्वा सेय्यं कप्पेसि. अथ खो भगवा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘ननु, भिक्खवे, पुब्बे सागतो तथागते सगारवो अहोसि सप्पतिस्सो’’ति? ‘‘एवं, भन्ते’’. ‘‘अपि नु खो, भिक्खवे, सागतो एतरहि तथागते सगारवो सप्पतिस्सो’’ति? ‘‘नो हेतं, भन्ते’’. ‘‘ननु, भिक्खवे, सागतो अम्बतित्थिकेन नागेन [डेड्डुभेनापि (सी. स्या.)] सद्धिं सङ्गामेसी’’ति? ‘‘एवं, भन्ते’’. ‘‘अपि नु खो, भिक्खवे, सागतो एतरहि पहोति नागेन सद्धिं सङ्गामेतु’’न्ति? ‘‘नो हेतं, भन्ते’’. ‘‘अपि नु खो, भिक्खवे, तं पातब्बं यं पिवित्वा विसञ्ञी अस्सा’’ति? ‘‘नो हेतं, भन्ते’’. ‘‘अननुच्छविकं, भिक्खवे, सागतस्स अननुलोमिकं अप्पतिरूपं अस्सामणकं अकप्पियं अकरणीयं. कथञ्हि नाम, भिक्खवे, सागतो मज्जं पिविस्सति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

३२७. ‘‘सुरामेरयपाने पाचित्तिय’’न्ति.

३२८. सुरा नाम पिट्ठसुरा पूवसुरा ओदनसुरा किण्णपक्खित्ता सम्भारसंयुत्ता.

मेरयो नाम पुप्फासवो फलासवो मध्वासवो गुळासवो सम्भारसंयुत्तो.

पिवेय्याति अन्तमसो कुसग्गेनपि पिवति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

मज्जे मज्जसञ्ञी पिवति, आपत्ति पाचित्तियस्स. मज्जे वेमतिको पिवति, आपत्ति पाचित्तियस्स. मज्जे अमज्जसञ्ञी पिवति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

अमज्जे मज्जसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स. अमज्जे वेमतिको, आपत्ति दुक्कटस्स. अमज्जे अमज्जसञ्ञी, अनापत्ति.

३२९. अनापत्ति अमज्जञ्च होति मज्जवण्णं मज्जगन्धं मज्जरसं तं पिवति, सूपसम्पाके, मंससम्पाके, तेलसम्पाके, आमलकफाणिते, अमज्जं अरिट्ठं पिवति, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

सुरापानसिक्खापदं निट्ठितं पठमं.

२. अङ्गुलिपतोदकसिक्खापदं

३३०. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन छब्बग्गिया भिक्खू सत्तरसवग्गियं भिक्खुं अङ्गुलिपतोदकेन हासेसुं. सो भिक्खु उत्तन्तो अनस्सासको कालमकासि. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम छब्बग्गिया भिक्खू भिक्खुं अङ्गुलिपतोदकेन हासेस्सन्ती’’ति…पे… सच्चं किर तुम्हे, भिक्खवे, भिक्खुं अङ्गुलिपतोदकेन हासेथाति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम तुम्हे, मोघपुरिसा, भिक्खुं अङ्गुलिपतोदकेन हासेस्सथ! नेतं, मोघपुरिसा, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

३३१. ‘‘अङ्गुलिपतोदके पाचित्तिय’’न्ति.

३३२. अङ्गुलिपतोदको नाम [अङ्गुलिपतोदको नाम अङ्गुलियापि तुदन्ति (स्या.)] उपसम्पन्नो उपसम्पन्नं हसाधिप्पायो [हस्साधिप्पायो (सी. स्या.)] कायेन कायं आमसति, आपत्ति पाचित्तियस्स. उपसम्पन्ने उपसम्पन्नसञ्ञी अङ्गुलिपतोदकेन हासेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. उपसम्पन्ने वेमतिको अङ्गुलिपतोदकेन हासेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. उपसम्पन्ने अनुपसम्पन्नसञ्ञी अङ्गुलिपतोदकेन हासेति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

कायेन कायपटिबद्धं आमसति, आपत्ति दुक्कटस्स. कायपटिबद्धेन कायं आमसति, आपत्ति दुक्कटस्स. कायपटिबद्धेन कायपटिबद्धं आमसति, आपत्ति दुक्कटस्स. निस्सग्गियेन कायं आमसति, आपत्ति दुक्कटस्स. निस्सग्गियेन कायपटिबद्धं आमसति, आपत्ति दुक्कटस्स. निस्सग्गियेन निस्सग्गियं आमसति, आपत्ति दुक्कटस्स.

३३३. अनुपसम्पन्नं कायेन कायं आमसति, आपत्ति दुक्कटस्स. कायेन कायपटिबद्धं आमसति, आपत्ति दुक्कटस्स. कायपटिबद्धेन कायं आमसति, आपत्ति दुक्कटस्स. कायपटिबद्धेन कायपटिबद्धं आमसति, आपत्ति दुक्कटस्स. निस्सग्गियेन कायं आमसति, आपत्ति दुक्कटस्स. निस्सग्गियेन कायपटिबद्धं आमसति, आपत्ति दुक्कटस्स. निस्सग्गियेन निस्सग्गियं आमसति, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्ने उपसम्पन्नसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्ने वेमतिको, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्ने अनुपसम्पन्नसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स.

३३४. अनापत्ति न हसाधिप्पायो, सति करणीये आमसति, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

अङ्गुलिपतोदकसिक्खापदं निट्ठितं दुतियं.

३. हसधम्मसिक्खापदं

३३५. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन सत्तरसवग्गिया भिक्खू अचिरवतिया नदिया उदके कीळन्ति. तेन खो पन समयेन राजा पसेनदि कोसलो मल्लिकाय देविया सद्धिं उपरिपासादवरगतो होति. अद्दसा खो राजा पसेनदि कोसलो सत्तरसवग्गिये भिक्खू अचिरवतिया नदिया उदके कीळन्ते. दिस्वान मल्लिकं देविं एतदवोच – ‘‘एते ते, मल्लिके, अरहन्तो उदके कीळन्ती’’ति. ‘‘निस्संसयं खो, महाराज, भगवता सिक्खापदं अपञ्ञत्तं. ते वा भिक्खू अप्पकतञ्ञुनो’’ति. अथ खो रञ्ञो पसेनदिस्स कोसलस्स एतदहोसि – ‘‘केन नु खो अहं उपायेन भगवतो च न आरोचेय्यं, भगवा च जानेय्य इमे भिक्खू उदके कीळिता’’ति? अथ खो राजा पसेनदि कोसलो सत्तरसवग्गिये भिक्खू पक्कोसापेत्वा महन्तं गुळपिण्डं अदासि – ‘‘इमं, भन्ते, गुळपिण्डं भगवतो देथा’’ति. सत्तरसवग्गिया भिक्खू तं गुळपिण्डं आदाय येन भगवा तेनुपसङ्कमिंसु; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं एतदवोचुं – ‘‘इमं, भन्ते, गुळपिण्डं राजा पसेनदि कोसलो भगवतो देती’’ति. ‘‘कहं पन तुम्हे, भिक्खवे, राजा अद्दसा’’ति. ‘‘अचिरवतिया नदिया, भगवा, उदके कीळन्ते’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम तुम्हे, मोघपुरिसा, उदके कीळिस्सथ! नेतं, मोघपुरिसा, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

३३६. ‘‘उदके हसधम्मे [हस्सधम्मे (सी. स्या.)] पाचित्तिय’’न्ति.

३३७. उदके हसधम्मो नाम उपरिगोप्फके उदके हसाधिप्पायो निमुज्जति वा उम्मुज्जति वा पलवति वा, आपत्ति पाचित्तियस्स.

३३८. उदके हसधम्मे हसधम्मसञ्ञी, आपत्ति पाचित्तियस्स. उदके हसधम्मे वेमतिको, आपत्ति पाचित्तियस्स. उदके हसधम्मे अहसधम्मसञ्ञी, आपत्ति पाचित्तियस्स.

हेट्ठागोप्फके उदके कीळति, आपत्ति दुक्कटस्स. उदके नावाय कीळति, आपत्ति दुक्कटस्स. हत्थेन वा पादेन वा कट्ठेन वा कठलाय वा उदकं पहरति, आपत्ति दुक्कटस्स. भाजनगतं उदकं वा कञ्जिकं वा खीरं वा तक्कं वा रजनं वा पस्सावं वा चिक्खल्लं वा कीळति, आपत्ति दुक्कटस्स.

उदके अहसधम्मे हसधम्मसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स. उदके अहसधम्मे वेमतिको, आपत्ति दुक्कटस्स. उदके अहसधम्मे अहसधम्मसञ्ञी, अनापत्ति.

३३९. अनापत्ति न हसाधिप्पायो, सति करणीये उदकं ओतरित्वा निमुज्जति वा उम्मुज्जति वा पलवति वा, पारं गच्छन्तो निमुज्जति वा उम्मुज्जति वा पलवति वा, आपदासु, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

हसधम्मसिक्खापदं निट्ठितं ततियं.

४. अनादरियसिक्खापदं

३४०. तेन समयेन बुद्धो भगवा कोसम्बियं विहरति घोसितारामे. तेन खो पन समयेन आयस्मा छन्नो अनाचारं आचरति. भिक्खू एवमाहंसु – ‘‘मावुसो छन्न, एवरूपं अकासि. नेतं कप्पती’’ति. सो अनादरियं पटिच्च करोतियेव. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम आयस्मा छन्नो अनादरियं करिस्सती’’ति…पे… सच्चं किर त्वं, छन्न, अनादरियं करोसीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम त्वं, मोघपुरिस, अनादरियं करिस्ससि! नेतं, मोघपुरिस, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

३४१. ‘‘अनादरिये पाचित्तिय’’न्ति.

३४२. अनादरियं नाम द्वे अनादरियानि – पुग्गलानादरियञ्च धम्मानादरियञ्च.

पुग्गलानादरियं नाम उपसम्पन्नेन पञ्ञत्तेन वुच्चमानो – ‘‘अयं उक्खित्तको वा वम्भितो वा गरहितो वा, इमस्स वचनं अकतं भविस्सती’’ति अनादरियं करोति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

धम्मानादरियं नाम उपसम्पन्नेन पञ्ञत्तेन वुच्चमानो ‘‘कथायं नस्सेय्य वा विनस्सेय्य वा अन्तरधायेय्य वा’’, तं वा न सिक्खितुकामो अनादरियं करोति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

३४३. उपसम्पन्ने उपसम्पन्नसञ्ञी अनादरियं करोति, आपत्ति पाचित्तियस्स. उपसम्पन्ने वेमतिको अनादरियं करोति, आपत्ति पाचित्तियस्स. उपसम्पन्ने अनुपसम्पन्नसञ्ञी अनादरियं करोति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

अपञ्ञत्तेन वुच्चमानो – ‘‘इदं न सल्लेखाय न धुतत्थाय न पासादिकताय न अपचयाय न वीरियारम्भाय संवत्तती’’ति अनादरियं करोति, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्नेन पञ्ञत्तेन वा अपञ्ञत्तेन वा वुच्चमानो – ‘‘इदं न सल्लेखाय न धुतत्थाय न पासादिकताय न अपचयाय न वीरियारम्भाय संवत्तती’’ति अनादरियं करोति, आपत्ति दुक्कटस्स.

अनुपसम्पन्ने उपसम्पन्नसञ्ञी आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्ने वेमतिको, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्ने अनुपसम्पन्नसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स.

३४४. अनापत्ति – ‘‘एवं अम्हाकं आचरियानं उग्गहो परिपुच्छा’’ति भणति, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

अनादरियसिक्खापदं निट्ठितं चतुत्थं.

५. भिंसापनसिक्खापदं

३४५. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन छब्बग्गिया भिक्खू सत्तरसवग्गिये भिक्खू भिंसापेन्ति. ते भिंसापीयमाना रोदन्ति. भिक्खू एवमाहंसु – ‘‘किस्स तुम्हे, आवुसो, रोदथा’’ति? ‘‘इमे, आवुसो, छब्बग्गिया भिक्खू अम्हे भिंसापेन्ती’’ति. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम छब्बग्गिया भिक्खू भिक्खुं भिंसापेस्सन्ती’’ति…पे… सच्चं किर तुम्हे, भिक्खवे, भिक्खुं भिंसापेथाति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम तुम्हे, मोघपुरिसा, भिक्खुं भिंसापेस्सथ! नेतं, मोघपुरिसा, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

३४६. ‘‘यो पन भिक्खु भिक्खुं भिंसापेय्य, पाचित्तिय’’न्ति.

३४७. यो पनाति यो यादिसो…पे… भिक्खूति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेतो भिक्खूति.

भिक्खुन्ति अञ्ञं भिक्खुं.

भिंसापेय्याति उपसम्पन्नो उपसम्पन्नं भिंसापेतुकामो रूपं वा सद्दं वा गन्धं वा रसं वा फोट्ठब्बं वा उपसंहरति. भायेय्य वा सो न वा भायेय्य, आपत्ति पाचित्तियस्स. चोरकन्तारं वा वाळकन्तारं वा पिसाचकन्तारं वा आचिक्खति. भायेय्य वा सो न वा भायेय्य, आपत्ति पाचित्तियस्स.

३४८. उपसम्पन्ने उपसम्पन्नसञ्ञी भिंसापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. उपसम्पन्ने वेमतिको भिंसापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. ‘उपसम्पन्ने अनुपसम्पन्नसञ्ञी भिंसापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

अनुपसम्पन्नं भिंसापेतुकामो रूपं वा सद्दं वा गन्धं वा रसं वा फोट्ठब्बं वा उपसंहरति. भायेय्य वा सो न वा भायेय्य, आपत्ति दुक्कटस्स. चोरकन्तारं वा वाळकन्तारं वा पिसाचकन्तारं वा आचिक्खति. भायेय्य वा सो न वा भायेय्य, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्ने उपसम्पन्नसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्ने वेमतिको, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्ने अनुपसम्पन्नसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स.

३४९. अनापत्ति न भिंसापेतुकामो रूपं वा सद्दं वा गन्धं वा रसं वा फोट्ठब्बं वा उपसंहरति, चोरकन्तारं वा वाळकन्तारं वा पिसाचकन्तारं वा आचिक्खति, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

भिंसापनसिक्खापदं निट्ठितं पञ्चमं.

६. जोतिकसिक्खापदं

३५०. तेन समयेन बुद्धो भगवा भग्गेसु विहरति सुंसुमारगिरे [सुंसुमारगिरे (सी. स्या.) संसुमारगिरे (क.)] भेसकळावने मिगदाये. तेन खो पन समयेन भिक्खू हेमन्तिके काले अञ्ञतरं महन्तं सुसिरकट्ठं जोतिं समादहित्वा विसिब्बेसुं. तस्मिञ्च सुसिरे कण्हसप्पो अग्गिना सन्तत्तो निक्खमित्वा भिक्खू परिपातेसि. भिक्खू तहं तहं उपधाविंसु. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खू जोतिं समादहित्वा विसिब्बेस्सन्ती’’ति…पे… सच्चं किर, भिक्खवे, भिक्खू जोतिं समादहित्वा विसिब्बेन्तीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम ते, भिक्खवे, मोघपुरिसा जोतिं समादहित्वा विसिब्बेस्सन्ति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

‘‘यो पन भिक्खु विसिब्बनापेक्खो जोतिं समादहेय्य वा समादहापेय्य वा, पाचित्तिय’’न्ति.

एवञ्चिदं भगवता भिक्खूनं सिक्खापदं पञ्ञत्तं होति.

३५१. तेन खो पन समयेन भिक्खू गिलाना होन्ति. गिलानपुच्छका भिक्खू गिलाने भिक्खू एतदवोचुं – ‘‘कच्चावुसो, खमनीयं, कच्चि यापनीय’’न्ति? ‘‘पुब्बे मयं, आवुसो, जोतिं समादहित्वा विसिब्बेम; तेन नो फासु होति. इदानि पन ‘‘भगवता पटिक्खित्त’’न्ति कुक्कुच्चायन्ता न विसिब्बेम, तेन नो न फासु होती’’ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं…पे… अनुजानामि, भिक्खवे, गिलानेन भिक्खुना जोतिं समादहित्वा वा समादहापेत्वा वा विसिब्बेतुं. एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

‘‘यो पन भिक्खु अगिलानो विसिब्बनापेक्खो जोतिं समादहेय्य वा समादहापेय्य वा, पाचित्तिय’’न्ति.

एवञ्चिदं भगवता भिक्खूनं सिक्खापदं पञ्ञत्तं होति.

३५२. तेन खो पन समयेन भिक्खू पदीपेपि जोतिकेपि जन्ताघरेपि कुक्कुच्चायन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं…पे… अनुजानामि, भिक्खवे, तथारूपप्पच्चया जोतिं समादहितुं समादहापेतुं. एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

३५३. ‘‘यो पन भिक्खु अगिलानो विसिब्बनापेक्खो जोतिं समादहेय्य वा समादहापेय्य वा, अञ्ञत्र तथारूपप्पच्चया, पाचित्तिय’’न्ति.

३५४. यो पनाति यो यादिसो…पे… भिक्खूति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेतो भिक्खूति.

अगिलानो नाम यस्स विना अग्गिना फासु होति.

गिलानो नाम यस्स विना अग्गिना न फासु होति.

विसिब्बनापेक्खोति तप्पितुकामो.

जोति नाम अग्गि वुच्चति.

समादहेय्याति सयं समादहति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

समादहापेय्याति अञ्ञं आणापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. सकिं आणत्तो बहुकम्पि समादहति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

अञ्ञत्र तथा रूपप्पच्चयाति ठपेत्वा तथारूपप्पच्चयं.

३५५. अगिलानो अगिलानसञ्ञी विसिब्बनापेक्खो जोतिं समादहति वा समादहापेति वा, अञ्ञत्र तथारूपप्पच्चया, आपत्ति पाचित्तियस्स. अगिलानो वेमतिको विसिब्बनापेक्खो जोतिं समादहति वा समादहापेति वा, अञ्ञत्र तथारूपप्पच्चया, आपत्ति पाचित्तियस्स. अगिलानो गिलानसञ्ञी विसिब्बनापेक्खो जोतिं समादहति वा समादहापेति वा, अञ्ञत्र तथारूपप्पच्चया, आपत्ति पाचित्तियस्स.

पटिलातं उक्खिपति, आपत्ति दुक्कटस्स. गिलानो अगिलानसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स. गिलानो वेमतिको, आपत्ति दुक्कटस्स. गिलानो गिलानसञ्ञी, अनापत्ति.

३५६. अनापत्ति गिलानस्स, अञ्ञेन कतं विसिब्बेति, वीतच्चितङ्गारं विसिब्बेति, पदीपे जोतिके जन्ताघरे तथारूपप्पच्चया, आपदासु, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

जोतिकसिक्खापदं निट्ठितं छट्ठं.

७. नहानसिक्खापदं

३५७. तेन समयेन बुद्धो भगवा राजगहे विहरति वेळुवने कलन्दकनिवापे. तेन खो पन समयेन भिक्खू तपोदे नहायन्ति. तेन खो पन समयेन [अथ खो (सी. स्या.)] राजा मागधो सेनियो बिम्बिसारो ‘‘सीसं नहायिस्सामी’’ति तपोदं गन्त्वा – ‘‘यावाय्या नहायन्ती’’ति एकमन्तं पटिमानेसि. भिक्खू याव समन्धकारा नहायिंसु. अथ खो राजा मागधो सेनियो बिम्बिसारो विकाले सीसं नहायित्वा, नगरद्वारे थकिते बहिनगरे वसित्वा, कालस्सेव असम्भिन्नेन विलेपनेन येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नं खो राजानं मागधं सेनियं बिम्बिसारं भगवा एतदवोच – ‘‘किस्स त्वं, महाराज, कालस्सेव आगतो असम्भिन्नेन विलेपनेना’’ति? अथ खो राजा मागधो सेनियो बिम्बिसारो भगवतो एतमत्थं आरोचेसि. अथ खो भगवा राजानं मागधं सेनियं बिम्बिसारं धम्मिया कथाय सन्दस्सेसि समादपेसि समुत्तेजेसि सम्पहंसेसि. अथ खो राजा मागधो सेनियो बिम्बिसारो भगवता धम्मिया कथाय सन्दस्सितो समादपितो समुत्तेजितो सम्पहंसितो उट्ठायासना भगवन्तं अभिवादेत्वा पदक्खिणं कत्वा पक्कामि. अथ खो भगवा एतस्मिं निदाने एतस्मिं पकरणे भिक्खुसङ्घं सन्निपातापेत्वा भिक्खू पटिपुच्छि – ‘‘सच्चं किर, भिक्खवे, भिक्खू राजानम्पि पस्सित्वा न मत्तं जानित्वा नहायन्ती’’ति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम ते, भिक्खवे, मोघपुरिसा राजानम्पि पस्सित्वा न मत्तं जानित्वा नहायिस्सन्ति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

‘‘यो पन भिक्खु ओरेनद्धमासं नहायेय्य, पाचित्तिय’’न्ति.

एवञ्चिदं भगवता भिक्खूनं सिक्खापदं पञ्ञत्तं होति.

३५८. तेन खो पन समयेन भिक्खू उण्हसमये परिळाहसमये कुक्कुच्चायन्ता न नहायन्ति, सेदगतेन गत्तेन सयन्ति. चीवरम्पि सेनासनम्पि दुस्सति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं…पे… अनुजानामि, भिक्खवे, उण्हसमये परिळाहसमये ओरेनद्धमासं नहायितुं. एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

‘‘यो पन भिक्खु ओरेनद्धमासं नहायेय्य, अञ्ञत्र समया, पाचित्तियं. तत्थायं समयो. दियड्ढो मासो सेसो गिम्हानन्ति [गिम्हानं (इतिपि)] वस्सानस्स पठमो मासो इच्चेते अड्ढतेय्यमासा उण्हसमयो परिळाहसमयो – अयं तत्थ समयो’’ति.

एवञ्चिदं भगवता भिक्खूनं सिक्खापदं पञ्ञत्तं होति.

३५९. तेन खो पन समयेन भिक्खू गिलाना होन्ति. गिलानपुच्छका भिक्खू गिलाने भिक्खू एतदवोचुं – ‘‘कच्चावुसो, खमनीयं, कच्चि यापनीय’’न्ति? ‘‘पुब्बे मयं, आवुसो, ओरेनद्धमासं नहायाम, तेन नो फासु होति; इदानि पन ‘‘भगवता पटिक्खित्त’’न्ति कुक्कुच्चायन्ता न नहायाम, तेन नो न फासु होती’’ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं…पे… अनुजानामि, भिक्खवे, गिलानेन भिक्खुना ओरेनद्धमासं नहायितुं. एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

‘‘यो पन भिक्खु ओरेनद्धमासं नहायेय्य, अञ्ञत्र समया, पाचित्तियं. तत्थायं समयो. दियड्ढो मासो सेसो गिम्हानन्ति [गिम्हानं (इतिपि)] वस्सानस्स पठमो मासो इच्चेते अड्ढतेय्यमासा उण्हसमयो, परिळाहसमयो, गिलानसमयो – अयं तत्थ समयो’’ति.

एवञ्चिदं भगवता भिक्खूनं सिक्खापदं पञ्ञत्तं होति.

३६०. तेन खो पन समयेन भिक्खू नवकम्मं कत्वा कुक्कुच्चायन्ता न नहायन्ति. ते सेदगतेन गत्तेन सयन्ति. चीवरम्पि सेनासनम्पि दुस्सति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं…पे… अनुजानामि, भिक्खवे, कम्मसमये ओरेनद्धमासं नहायितुं. एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

‘‘यो पन भिक्खु ओरेनद्धमासं नहायेय्य, अञ्ञत्र समया, पाचित्तियं. तत्थायं समयो. दियड्ढो मासो सेसो गिम्हानन्ति वस्सानस्स पठमो मासो इच्चेते अड्ढतेय्यमासा उण्हसमयो, परिळाहसमयो, गिलानसमयो, कम्मसमयो – अयं तत्थ समयो’’ति.

एवञ्चिदं भगवता भिक्खूनं सिक्खापदं पञ्ञत्तं होति.

३६१. तेन खो पन समयेन भिक्खू अद्धानं गन्त्वा कुक्कुच्चायन्ता न नहायन्ति. ते सेदगतेन गत्तेन सयन्ति. चीवरम्पि सेनासनम्पि दुस्सति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं…पे… अनुजानामि, भिक्खवे, अद्धानगमनसमये ओरेनद्धमासं नहायितुं. एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

‘‘यो पन भिक्खु ओरेनद्धमासं नहायेय्य, अञ्ञत्र समया, पाचित्तियं. तत्थायं समयो. दियड्ढो मासो सेसो गिम्हानन्ति वस्सानस्स पठमो मासो इच्चेते अड्ढतेय्यमासा उण्हसमयो, परिळाहसमयो, गिलानसमयो, कम्मसमयो, अद्धानगमनसमयो – अयं तत्थ समयो’’ति.

एवञ्चिदं भगवता भिक्खूनं सिक्खापदं पञ्ञत्तं होति.

३६२. तेन खो पन समयेन सम्बहुला भिक्खू अज्झोकासे चीवरकम्मं करोन्ता सरजेन वातेन ओकिण्णा होन्ति. देवो च थोकं थोकं फुसायति. भिक्खू कुक्कुच्चायन्ता न नहायन्ति, किलिन्नेन गत्तेन सयन्ति. चीवरम्पि सेनासनम्पि दुस्सति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं…पे… अनुजानामि, भिक्खवे, वातवुट्ठिसमये ओरेनद्धमासं नहायितुं. एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

३६३. ‘‘यो पन भिक्खु ओरेनद्धमासं नहायेय्य, अञ्ञत्र समया, पाचित्तियं. तत्थायं समयो. दियड्ढो मासो सेसो गिम्हानन्ति वस्सानस्स पठमो मासो इच्चेते अड्ढतेय्यमासा उण्हसमयो, परिळाहसमयो, गिलानसमयो, कम्मसमयो, अद्धानगमनसमयो, वातवुट्ठिसमयो – अयं तत्थ समयो’’ति.

३६४. यो पनाति यो यादिसो…पे… भिक्खूति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेतो भिक्खूति.

ओरेनद्धमासन्ति ऊनकद्धमासं.

नहायेय्याति चुण्णेन वा मत्तिकाय वा नहायति, पयोगे पयोगे दुक्कटं. नहानपरियोसाने, आपत्ति पाचित्तियस्स.

अञ्ञत्र समयाति ठपेत्वा समयं.

उण्हसमयो नाम दियड्ढो मासो सेसो गिम्हानं. परिळाहसमयो नाम वस्सानस्स पठमो मासो ‘‘इच्चेते अड्ढतेय्यमासा उण्हसमयो परिळाहसमयो’’ति नहायितब्बं.

गिलानसमयो नाम यस्स विना नहानेन न फासु होति. गिलानसमयोति नहायितब्बं.

कम्मसमयो नाम अन्तमसो परिवेणम्पि सम्मट्ठं होति. ‘‘कम्मसमयो’’ति नहायितब्बं.

अद्धानगमनसमयो नाम ‘‘अद्धयोजनं गच्छिस्सामी’’ति नहायितब्बं, गच्छन्तेन नहायितब्बं, गतेन नहायितब्बं.

वातवुट्ठिसमयो नाम भिक्खू सरजेन वातेन ओकिण्णा होन्ति, द्वे वा तीणि वा उदकफुसितानि काये पतितानि होन्ति. ‘‘वातवुट्ठिसमयो’’ति नहायितब्बं.

३६५. ऊनकद्धमासे ऊनकसञ्ञी, अञ्ञत्र समया, नहायति, आपत्ति पाचित्तियस्स. ऊनकद्धमासे वेमतिको, अञ्ञत्र समया, नहायति, आपत्ति पाचित्तियस्स. ऊनकद्धमासे अतिरेकसञ्ञी, अञ्ञत्र समया, नहायति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

अतिरेकद्धमासे ऊनकसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स. अतिरेकद्धमासे वेमतिको, आपत्ति दुक्कटस्स. अतिरेकद्धमासे अतिरेकसञ्ञी, अनापत्ति.

३६६. अनापत्ति समये, अद्धमासं नहायति, अतिरेकद्धमासं नहायति, पारं गच्छन्तो नहायति, सब्बपच्चन्तिमेसु जनपदेसु, आपदासु, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

नहानसिक्खापदं निट्ठितं सत्तमं.

८. दुब्बण्णकरणसिक्खापदं

३६७. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन सम्बहुला भिक्खू च परिब्बाजका च साकेता सावत्थिं अद्धानमग्गप्पटिपन्ना होन्ति. अन्तरामग्गे चोरा निक्खमित्वा ते अच्छिन्दिंसु. सावत्थिया राजभटा निक्खमित्वा ते चोरे सभण्डे गहेत्वा भिक्खूनं सन्तिके दूतं पाहेसुं – ‘‘आगच्छन्तु, भदन्ता, सकं सकं चीवरं सञ्जानित्वा गण्हन्तू’’ति. भिक्खू न सञ्जानन्ति. ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भदन्ता अत्तनो अत्तनो चीवरं न सञ्जानिस्सन्ती’’ति! अस्सोसुं खो भिक्खू तेसं मनुस्सानं उज्झायन्तानं खिय्यन्तानं विपाचेन्तानं. अथ खो ते भिक्खू भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अथ खो भगवा एतस्मिं निदाने एतस्मिं पकरणे भिक्खुसङ्घं सन्निपातापेत्वा भिक्खूनं तदनुच्छविकं तदनुलोमिकं धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘तेन हि, भिक्खवे, भिक्खूनं सिक्खापदं पञ्ञपेस्सामि दस अत्थवसे पटिच्च – सङ्घसुट्ठुताय, सङ्घफासुताय…पे… सद्धम्मट्ठितिया, विनयानुग्गहाय. एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

३६८. ‘‘नवं पन भिक्खुना चीवरलाभेन तिण्णं दुब्बण्णकरणानं अञ्ञतरं दुब्बण्णकरणं आदातब्बं – नीलं वा कद्दमं वा काळसामं वा. अनादा चे भिक्खु तिण्णं दुब्बण्णकरणानं अञ्ञतरं दुब्बण्णकरणं नवं चीवरं परिभुञ्जेय्य, पाचित्तिय’’न्ति.

३६९. नवं नाम अकतकप्पं वुच्चति.

चीवरं नाम छन्नं चीवरानं अञ्ञतरं चीवरं.

तिण्णं दुब्बण्णकरणानं अञ्ञतरं दुब्बण्णकरणं आदातब्बन्ति अन्तमसो कुसग्गेनपि आदातब्बं.

नीलं नाम द्वे नीलानि – कंसनीलं, पलासनीलं.

कद्दमो नाम ओदको वुच्चति.

काळसामं नाम यंकिञ्चि काळसामकं [काळकं (सी. स्या.)].

अनादा चे भिक्खु तिण्णं दुब्बण्णकरणानं अञ्ञतरं दुब्बण्णकरणन्ति अन्तमसो कुसग्गेनपि अनादियित्वा तिण्णं दुब्बण्णकरणानं अञ्ञतरं दुब्बण्णकरणं नवं चीवरं परिभुञ्जति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

३७०. अनादिन्ने अनादिन्नसञ्ञी परिभुञ्जति, आपत्ति पाचित्तियस्स. अनादिन्ने वेमतिको परिभुञ्जति, आपत्ति पाचित्तियस्स. अनादिन्ने आदिन्नसञ्ञी परिभुञ्जति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

आदिन्ने अनादिन्नसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स. आदिन्ने वेमतिको, आपत्ति दुक्कटस्स. आदिन्ने आदिन्नसञ्ञी, अनापत्ति.

३७१. अनापत्तिआदियित्वा परिभुञ्जति, कप्पो नट्ठो होति, कप्पकतोकासो जिण्णो होति, कप्पकतेन अकप्पकतं संसिब्बितं होति, अग्गळे अनुवाते परिभण्डे, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

दुब्बण्णकरणसिक्खापदं निट्ठितं अट्ठमं.

९. विकप्पनसिक्खापदं

३७२. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन आयस्मा उपनन्दो सक्यपुत्तो भातुनो सद्धिविहारिकस्स भिक्खुनो सामं चीवरं विकप्पेत्वा अप्पच्चुद्धारणं [अपच्चुद्धारकं (सी. स्या.)] परिभुञ्जति. अथ खो सो भिक्खु भिक्खूनं एतमत्थं आरोचेसि – ‘‘अयं, आवुसो, आयस्मा उपनन्दो सक्यपुत्तो मय्हं चीवरं सामं विकप्पेत्वा अप्पच्चुद्धारणं परिभुञ्जती’’ति. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम आयस्मा उपनन्दो सक्यपुत्तो भिक्खुस्स सामं चीवरं विकप्पेत्वा अप्पच्चुद्धारणं परिभुञ्जिस्सती’’ति…पे… सच्चं किर त्वं, उपनन्द, भिक्खुस्स सामं चीवरं विकप्पेत्वा अप्पच्चुद्धारणं परिभुञ्जसीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम त्वं, मोघपुरिस, भिक्खुस्स सामं चीवरं विकप्पेत्वा अप्पच्चुद्धारणं परिभुञ्जिस्ससि! नेतं, मोघपुरिस, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

३७३. ‘‘यो पन भिक्खु भिक्खुस्स वा भिक्खुनिया वा सिक्खमानाय वा सामणेरस्स वा सामणेरिया वा सामं चीवरं विकप्पेत्वा अप्पच्चुद्धारणं [अपच्चुद्धारकं (सी. स्या.)] परिभुञ्जेय्य, पाचित्तिय’’न्ति.

३७४. यो पनाति यो यादिसो…पे… भिक्खूति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेतो भिक्खूति.

भिक्खुस्साति अञ्ञस्स भिक्खुस्स.

भिक्खुनी नाम उभतोसङ्घे उपसम्पन्ना.

सिक्खमाना नाम द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खा.

सामणेरो नाम दससिक्खापदिको.

सामणेरी नाम दससिक्खापदिका.

सामन्ति सयं विकप्पेत्वा.

चीवरं नाम छन्नं चीवरानं अञ्ञतरं चीवरं विकप्पनुपगं पच्छिमं.

विकप्पना नाम द्वे विकप्पना – सम्मुखाविकप्पना च परम्मुखाविकप्पना च.

सम्मुखाविकप्पना नाम ‘‘इमं चीवरं तुय्हं विकप्पेमि इत्थन्नामस्स वा’’ति.

परम्मुखाविकप्पना नाम ‘‘इमं चीवरं विकप्पनत्थाय तुय्हं दम्मी’’ति. तेन वत्तब्बो – ‘‘को ते मित्तो वा सन्दिट्ठो वा’’ति? ‘‘इत्थन्नामो च इत्थन्नामो चा’’ति. तेन वत्तब्बो – ‘‘अहं तेसं दम्मि, तेसं सन्तकं परिभुञ्ज वा विस्सज्जेहि वा यथापच्चयं वा करोही’’ति.

अप्पच्चुद्धारणं नाम तस्स वा अदिन्नं, तस्स वा अविस्ससन्तो परिभुञ्जति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

३७५. अप्पच्चुद्धारणे अप्पच्चुद्धारणसञ्ञी परिभुञ्जति, आपत्ति पाचित्तियस्स. अप्पच्चुद्धारणे वेमतिको परिभुञ्जति, आपत्ति पाचित्तियस्स. अप्पच्चुद्धारणे अप्पच्चुद्धारणसञ्ञी परिभुञ्जति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

अधिट्ठेति वा विस्सज्जेति वा, आपत्ति दुक्कटस्स. पच्चुद्धारणे अप्पच्चुद्धारणसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स. पच्चुद्धारणे वेमतिको, आपत्ति दुक्कटस्स. पच्चुद्धारणे पच्चुद्धारणसञ्ञी, अनापत्ति.

३७६. अनापत्ति सो वा देति, तस्स वा विस्ससन्तो परिभुञ्जति, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

विकप्पनसिक्खापदं निट्ठितं नवमं.

१०. चीवरअपनिधानसिक्खापदं

३७७. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन सत्तरसवग्गिया भिक्खू असन्निहितपरिक्खारा होन्ति. छब्बग्गिया भिक्खू सत्तरसवग्गियानं भिक्खूनं पत्तम्पि चीवरम्पि अपनिधेन्ति. सत्तरसवग्गिया भिक्खू छब्बग्गिये भिक्खू एतदवोचुं – ‘‘देथावुसो, अम्हाकं पत्तम्पि चीवरम्पी’’ति. छब्बग्गिया भिक्खू हसन्ति, ते रोदन्ति. भिक्खू एवमाहंसु – ‘‘किस्स तुम्हे, आवुसो, रोदथा’’ति? ‘‘इमे, आवुसो, छब्बग्गिया भिक्खू अम्हाकं पत्तम्पि चीवरम्पि अपनिधेन्ती’’ति. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम छब्बग्गिया भिक्खू भिक्खूनं पत्तम्पि चीवरम्पि अपनिधेस्सन्ती’’ति…पे… सच्चं किर तुम्हे, भिक्खवे, भिक्खूनं पत्तम्पि चीवरम्पि अपनिधेथाति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम तुम्हे, मोघपुरिसा, भिक्खूनं पत्तम्पि चीवरम्पि अपनिधेस्सथ! नेतं, मोघपुरिसा, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

३७८. ‘‘यो पन भिक्खु भिक्खुस्स पत्तं वा चीवरं वा निसीदनं वा सूचिघरं वा कायबन्धनं वा अपनिधेय्य वा अपनिधापेय्य वा, अन्तमसो हसापेक्खोपि, पाचित्तिय’’न्ति.

३७९. यो पनाति यो यादिसो…पे… भिक्खूति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेतो भिक्खूति.

भिक्खुस्साति अञ्ञस्स भिक्खुस्स.

पत्तो नाम द्वे पत्ता – अयोपत्तो, मत्तिकापत्तो.

चीवरं नाम छन्नं चीवरानं अञ्ञतरं चीवरं, विकप्पनुपगं पच्छिमं.

निसीदनं नाम सदसं वुच्चति.

सूचिघरं नाम ससूचिकं वा असूचिकं वा.

कायबन्धनं नाम द्वे कायबन्धनानि – पट्टिका, सूकरन्तकं.

अपनिधेय्य वाति सयं अपनिधेति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

अपनिधापेय्य वाति अञ्ञं आणापेसि, आपत्ति पाचित्तियस्स. अपनिधापेय्य वा ति अय्यं आणापेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. सकिं आणत्तो बहुकम्पि अपनिधेति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

अन्तमसो हसापेक्खोपीति कीळाधिप्पायो.