५. रहोनिसज्जसिक्खापदं

२८९. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन आयस्मा उपनन्दो सक्यपुत्तो सहायकस्स घरं गन्त्वा तस्स पजापतिया सद्धिं एको एकाय रहो निसज्जं कप्पेसि. अथ खो सो पुरिसो उज्झायति खिय्यति विपाचेति – ‘‘कथञ्हि नाम अय्यो उपनन्दो मय्हं पजापतिया सद्धिं एको एकाय रहो निसज्जं कप्पेस्सती’’ति! अस्सोसुं खो भिक्खू तस्स पुरिसस्स उज्झायन्तस्स खिय्यन्तस्स विपाचेन्तस्स. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम आयस्मा उपनन्दो सक्यपुत्तो मातुगामेन सद्धिं एको एकाय रहो निसज्जं कप्पेस्सती’’ति…पे… सच्चं किर त्वं, उपनन्द, मातुगामेन सद्धिं एको एकाय रहो निसज्जं कप्पेसीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम त्वं, मोघपुरिस, मातुगामेन सद्धिं एको एकाय रहो निसज्जं कप्पेस्ससि! नेतं, मोघपुरिस, अप्पसन्नानं वा पासादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

२९०. ‘‘यो पन भिक्खु मातुगामेन सद्धिं एको एकाय रहो निसज्जं कप्पेय्य, पाचित्तिय’’न्ति.

२९१. यो पनाति यो यादिसो…पे… भिक्खूति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेतो भिक्खूति.

मातुगामो नाम मनुस्सित्थी, न यक्खी न पेती न तिरच्छानगता, विञ्ञू पटिबला सुभासितदुब्भासितं दुट्ठुल्लादुट्ठुल्लं आजानितुं.

सद्धिन्ति एकतो.

एको एकायाति भिक्खु चेव होति मातुगामो च.

[पाचि. २००,२८६; पारा. ४४५,४५४] रहो नाम चक्खुस्स रहो, सोतस्स रहो. चक्खुस्स रहो नाम न सक्का होति अक्खिं वा निखणीयमाने भमुकं वा उक्खिपीयमाने सीसं वा उक्खिपीयमाने पस्सितुं. सोतस्स रहो नाम न सक्का होति पकतिकथा सोतुं.

निसज्जं कप्पेय्याति मातुगामे निसिन्ने भिक्खु उपनिसिन्नो वा होति उपनिपन्नो वा, आपत्ति पाचित्तियस्स. भिक्खु निसिन्ने मातुगामो उपनिसिन्नो वा होति उपनिपन्नो वा, आपत्ति पाचित्तियस्स. उभो वा निसिन्ना होन्ति उभो वा निपन्ना, आपत्ति पाचित्तियस्स.

२९२. मातुगामे मातुगामसञ्ञी एको एकाय रहो निसज्जं कप्पेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. मातुगामे वेमतिको एको एकाय रहो निसज्जं कप्पेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. मातुगामे अमातुगामसञ्ञी एको एकाय रहो निसज्जं कप्पेति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

यक्खिया वा पेतिया वा पण्डकेन वा तिरच्छानगतमनुस्सविग्गहित्थिया वा [तिरच्छानगताय वा मनुस्सविग्गहित्थिया वा (क.)] सद्धिं एको एकाय रहो निसज्जं कप्पेति, आपत्ति दुक्कटस्स. अमातुगामे मातुगामसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स. अमातुगामे वेमतिको, आपत्ति दुक्कटस्स. अमातुगामे अमातुगामसञ्ञी, अनापत्ति.

२९३. अनापत्ति यो कोचि विञ्ञू पुरिसो दुतियो होति, तिट्ठति न निसीदति, अरहोपेक्खो अञ्ञविहितो निसीदति, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

रहोनिसज्जसिक्खापदं निट्ठितं पञ्चमं.