२. उय्योजनसिक्खापदं

२७४. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन आयस्मा उपनन्दो सक्यपुत्तो भातुनो सद्धिविहारिकं भिक्खुं एतदवोच – ‘‘एहावुसो, गामं पिण्डाय पविसिस्सामा’’ति. तस्स अदापेत्वा उय्योजेसि – ‘‘गच्छावुसो, न मे तया सद्धिं कथा वा निसज्जा वा फासु होति, एककस्स मे कथा वा निसज्जा वा फासु होती’’ति. अथ खो सो भिक्खु उपकट्ठे काले नासक्खि पिण्डाय चरितुं, पटिक्कमनेपि भत्तविस्सग्गं न सम्भावेसि, छिन्नभत्तो अहोसि. अथ खो सो भिक्खु आरामं गन्त्वा भिक्खूनं एतमत्थं आरोचेसि. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम आयस्मा उपनन्दो सक्यपुत्तो भिक्खुं – ‘एहावुसो, गामं पिण्डाय पविसिस्सामा’ति तस्स अदापेत्वा उय्योजेस्सती’’ति …पे… सच्चं किर त्वं, उपनन्द, भिक्खुं – ‘‘एहावुसो, गामं पिण्डाय पविसिस्सामा’’ति तस्स अदापेत्वा उय्योजेसीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम त्वं, मोघपुरिस, भिक्खुं – ‘‘एहावुसो, गामं पिण्डाय पविसिस्सामा’’ति तस्स अदापेत्वा उय्योजेस्ससि! नेतं, मोघपुरिस, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

२७५. ‘‘यो पन भिक्खु भिक्खुं – ‘‘एहावुसो, गामं वा निगमं वा पिण्डाय पविसिस्सामा’ति तस्स दापेत्वा वा अदापेत्वा वा उय्योजेय्य – ‘गच्छावुसो, न मे तया सद्धिं कथा वा निसज्जा वा फासु होति, एककस्स मे कथा वा निसज्जा वा फासु होती’ति, एतदेव पच्चयं करित्वा अनञ्ञं, पाचित्तिय’’न्ति.

२७६. यो पनाति यो, यादिसो…पे… भिक्खूति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेतो भिक्खूति.

भिक्खुन्ति अञ्ञं भिक्खुं.

एहावुसो, गामं वा निगमं वाति गामोपि निगमोपि नगरम्पि, गामो चेव निगमो च.

तस्स दापेत्वाति यागुं वा भत्तं वा खादनीयं वा भोजनीयं वा दापेत्वा.

अदापेत्वाति न किञ्चि दापेत्वा.

उय्योजेय्याति मातुगामेन सद्धिं हसितुकामो कीळितुकामो रहो निसीदितुकामो अनाचारं आचरितुकामो एवं वदेति – ‘‘गच्छावुसो, न मे तया सद्धिं कथा वा निसज्जा वा फासु होति, एककस्स मे कथा वा निसज्जा वा फासु होती’’ति उय्योजेति, आपत्ति दुक्कटस्स. दस्सनूपचारं वा सवनूपचारं वा विजहन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स. विजहिते, आपत्ति पाचित्तियस्स.

एतदेव पच्चयं करित्वा अनञ्ञन्ति न अञ्ञो कोचि पच्चयो होति उय्योजेतुं.

२७७. उपसम्पन्ने उपसम्पन्नसञ्ञी उय्योजेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. उपसम्पन्ने वेमतिको उय्योजेति, आपत्ति पाचित्तियस्स. उपसम्पन्ने अनुपसम्पन्नसञ्ञी उय्योजेति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

कलिसासनं आरोपेति, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्नं उय्योजेति, आपत्ति दुक्कटस्स. कलिसासनं आरोपेति, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्ने उपसम्पन्नसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्ने वेमतिको, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुपसम्पन्ने अनुपसम्पन्नसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स.

२७८. अनापत्ति ‘‘उभो एकतो न यापेस्सामा’’ति उय्योजेति, ‘‘महग्घं भण्डं पस्सित्वा लोभधम्मं उप्पादेस्सती’’ति उय्योजेति, ‘‘मातुगामं पस्सित्वा अनभिरतिं उप्पादेस्सती’’ति उय्योजेति, ‘‘गिलानस्स वा ओहिय्यकस्स वा विहारपालस्स वा यागुं वा भत्तं वा खादनीयं वा भोजनीयं वा नीहरा’’ति उय्योजेति, न अनाचारं आचरितुकामो, सति करणीये उय्योजेति, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

उय्योजनसिक्खापदं निट्ठितं दुतियं.