१. ओवादसिक्खापदं

१४४. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन थेरा भिक्खू भिक्खुनियो ओवदन्ता लाभिनो होन्ति चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारानं. अथ खो छब्बग्गियानं भिक्खूनं एतदहोसि – ‘‘एतरहि खो, आवुसो, थेरा भिक्खू भिक्खुनियो ओवदन्ता लाभिनो होन्ति चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारानं. हन्दावुसो, मयम्पि भिक्खुनियो ओवदामा’’ति. अथ खो छब्बग्गिया भिक्खू भिक्खुनियो उपसङ्कमित्वा एतदवोचुं – ‘‘अम्हेपि, भगिनियो, उपसङ्कमथ; मयम्पि ओवदिस्सामा’’ति.

अथ खो ता भिक्खुनियो येन छब्बग्गिया भिक्खू तेनुपसङ्कमिंसु; उपसङ्कमित्वा छब्बग्गिये भिक्खू अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदिंसु. अथ खो छब्बग्गिया भिक्खू भिक्खुनीनं परित्तञ्ञेव धम्मिं कथं कत्वा दिवसं तिरच्छानकथाय वीतिनामेत्वा उय्योजेसुं – ‘‘गच्छथ, भगिनियो’’ति. अथ खो ता भिक्खुनियो येन भगवा तेनुपसङ्कमिंसु; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं अट्ठंसु. एकमन्तं ठिता खो ता भिक्खुनियो भगवा एतदवोच – ‘‘कच्चि, भिक्खुनियो, ओवादो इद्धो अहोसी’’ति? ‘‘कुतो, भन्ते, ओवादो इद्धो भविस्सति! अय्या छब्बग्गिया परित्तञ्ञेव धम्मिं कथं कत्वा दिवसं तिरच्छानकथाय वीतिनामेत्वा उय्योजेसु’’न्ति. अथ खो भगवा ता भिक्खुनियो धम्मिया कथाय सन्दस्सेसि समादपेसि समुत्तेजेसि सम्पहंसेसि. अथ खो ता भिक्खुनियो भगवता धम्मिया कथाय सन्दस्सिता समादपिता समुत्तेजिता सम्पहंसिता भगवन्तं अभिवादेत्वा पदक्खिणं कत्वा पक्कमिंसु.

अथ खो भगवा एतस्मिं निदाने एतस्मिं पकरणे भिक्खुसङ्घं सन्निपातापेत्वा छब्बग्गिये भिक्खू पटिपुच्छि – ‘‘सच्चं किर तुम्हे, भिक्खवे, भिक्खुनीनं परित्तञ्ञेव धम्मिं कथं कत्वा दिवसं तिरच्छानकथाय वीतिनामेत्वा उय्योजेथा’’ति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम तुम्हे, मोघपुरिसा, भिक्खुनीनं परित्तञ्ञेव धम्मिं कथं कत्वा दिवसं तिरच्छानकथाय वीतिनामेत्वा उय्योजेस्सथ! नेतं, मोघपुरिसा, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… विगरहित्वा…पे… धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, भिक्खुनोवादकं सम्मन्नितुं. एवञ्च पन, भिक्खवे, सम्मन्नितब्बो. पठमं भिक्खु याचितब्बो. याचित्वा ब्यत्तेन भिक्खुना पटिबलेन सङ्घो ञापेतब्बो –

१४५. ‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं, सङ्घो इत्थन्नामं भिक्खुं भिक्खुनोवादकं सम्मन्नेय्य. एसा ञत्ति.

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. सङ्घो इत्थन्नामं भिक्खुं भिक्खुनोवादकं सम्मन्नति. यस्सायस्मतो खमति इत्थन्नामस्स भिक्खुनो भिक्खुनोवादकस्स सम्मुति, सो तुण्हस्स; यस्स नक्खमति, सो भासेय्य.

‘‘दुतियम्पि एतमत्थं वदामि…पे… ततियम्पि एतमत्थं वदामि – सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. सङ्घो इत्थन्नामं भिक्खुं भिक्खुनोवादकं सम्मन्नति. यस्सायस्मतो खमति इत्थन्नामस्स भिक्खुनो भिक्खुनोवादकस्स सम्मुति, सो तुण्हस्स; यस्स नक्खमति, सो भासेय्य.

‘‘सम्मतो सङ्घेन इत्थन्नामो भिक्खु भिक्खुनोवादको. खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति.

अथ खो भगवा छब्बग्गिये भिक्खू अनेकपरियायेन विगरहित्वा दुब्भरताय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

१४६. ‘‘यो पन भिक्खु असम्मतो भिक्खुनियो ओवदेय्य पाचित्तिय’’न्ति.

एवञ्चिदं भगवता भिक्खूनं सिक्खापदं पञ्ञत्तं होति.

१४७. तेन खो पन समयेन थेरा भिक्खू सम्मता भिक्खुनियो ओवदन्ता तथेव लाभिनो होन्ति चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारानं. अथ खो छब्बग्गियानं भिक्खूनं एतदहोसि – ‘‘एतरहि खो, आवुसो, थेरा भिक्खू सम्मता भिक्खुनियो ओवदन्ता तथेव लाभिनो होन्ति चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारानं. हन्दावुसो, मयम्पि निस्सीमं गन्त्वा अञ्ञमञ्ञं भिक्खुनोवादकं सम्मन्नित्वा भिक्खुनियो ओवदामा’’ति. अथ खो छब्बग्गिया भिक्खू निस्सीमं गन्त्वा अञ्ञमञ्ञं भिक्खुनोवादकं सम्मन्नित्वा भिक्खुनियो उपसङ्कमित्वा एतदवोचुं – ‘‘मयम्पि, भगिनियो, सम्मता. अम्हेपि उपसङ्कमथ. मयम्पि ओवदिस्सामा’’ति.

अथ खो ता भिक्खुनियो येन छब्बग्गिया भिक्खू तेनुपसङ्कमिंसु; उपसङ्कमित्वा छब्बग्गिये भिक्खू अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदिंसु. अथ खो छब्बग्गिया भिक्खू भिक्खुनीनं परित्तञ्ञेव धम्मिं कथं कत्वा दिवसं तिरच्छानकथाय वीतिनामेत्वा उय्योजेसुं – ‘‘गच्छथ भगिनियो’’ति. अथ खो ता भिक्खुनियो येन भगवा तेनुपसङ्कमिंसु; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं अट्ठंसु. एकमन्तं ठिता खो ता भिक्खुनियो भगवा एतदवोच – ‘‘कच्चि, भिक्खुनियो, ओवादो इद्धो अहोसी’’ति? ‘‘कुतो, भन्ते, ओवादो इद्धो भविस्सति! अय्या छब्बग्गिया परित्तञ्ञेव धम्मिं कथं कत्वा दिवसं तिरच्छानकथाय वीतिनामेत्वा उय्योजेसु’’न्ति.

अथ खो भगवा ता भिक्खुनियो धम्मिया कथाय सन्दस्सेसि…पे… अथ खो ता भिक्खुनियो भगवता धम्मिया कथाय सन्दस्सिता समादपिता समुत्तेजिता सम्पहंसिता भगवन्तं अभिवादेत्वा पदक्खिणं कत्वा पक्कमिंसु. अथ खो भगवा एतस्मिं निदाने एतस्मिं पकरणे भिक्खुसङ्घं सन्निपातापेत्वा छब्बग्गिये भिक्खू पटिपुच्छि – ‘‘सच्चं किर तुम्हे, भिक्खवे, भिक्खुनीनं परित्तञ्ञेव धम्मिं कथं कत्वा दिवसं तिरच्छानकथाय वीतिनामेत्वा उय्योजेथा’’ति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम तुम्हे, मोघपुरिसा, भिक्खुनीनं परित्तञ्ञेव धम्मिं कथं कत्वा दिवसं तिरच्छानकथाय वीतिनामेत्वा उय्योजेस्सथ! नेतं, मोघपुरिसा, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… विगरहित्वा…पे… धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, अट्ठहङ्गेहि समन्नागतं भिक्खुं भिक्खुनोवादकं सम्मन्नितुं. सीलवा होति, पातिमोक्खसंवरसंवुतो विहरति आचारगोचरसम्पन्नो अणुमत्तेसु वज्जेसु भयदस्सावी, समादाय सिक्खति सिक्खापदेसु; बहुस्सुतो होति सुतधरो सुतसन्निचयो, ये ते धम्मा आदिकल्याणा मज्झेकल्याणा परियोसानकल्याणा सात्थं सब्यञ्जनं केवलपरिपुण्णं परिसुद्धं ब्रह्मचरियं अभिवदन्ति तथारूपास्स धम्मा बहुस्सुता होन्ति धाता वचसा परिचिता मनसा अनुपेक्खिता दिट्ठिया सुप्पटिविद्धा; उभयानि खो पनस्स पातिमोक्खानि वित्थारेन स्वागतानि होन्ति सुविभत्तानि सुप्पवत्तीनि सुविनिच्छितानि सुत्तसो अनुब्यञ्जनसो; कल्याणवाचो होति कल्याणवाक्करणो; येभुय्येन भिक्खुनीनं पियो होति मनापो; पटिबलो होति भिक्खुनियो ओवदितुं; न खो पनेतं [पन तं (?)] भगवन्तं उद्दिस्स पब्बजिताय कासायवत्थवसनाय गरुधम्मं अज्झापन्नपुब्बो होति; वीसतिवस्सो वा होति अतिरेकवीसतिवस्सो वा – अनुजानामि, भिक्खवे, इमेहि अट्ठहङ्गेहि समन्नागतं भिक्खुं भिक्खुनोवादकं सम्मन्नितु’’न्ति.

१४८. यो पनाति यो यादिसो…पे… भिक्खूति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेतो भिक्खूति.

असम्मतो नाम ञत्तिचतुत्थेन कम्मेन असम्मतो.

भिक्खुनियो नाम उभतोसङ्घे उपसम्पन्ना.

ओवदेय्याति अट्ठहि गरुधम्मेहि ओवदति, आपत्ति पाचित्तियस्स. अञ्ञेन धम्मेन ओवदति, आपत्ति दुक्कटस्स. एकतोउपसम्पन्नं ओवदति, आपत्ति दुक्कटस्स.

१४९. तेन सम्मतेन भिक्खुना परिवेणं सम्मज्जित्वा पानीयं परिभोजनीयं उपट्ठापेत्वा आसनं पञ्ञपेत्वा दुतियं गहेत्वा निसीदितब्बं. भिक्खुनीहि तत्थ गन्त्वा तं भिक्खुं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदितब्बं. तेन भिक्खुना पुच्छितब्बा – ‘‘समग्गात्थ, भगिनियो’’ति? सचे ‘‘समग्गाम्हाय्या’’ति भणन्ति, ‘‘वत्तन्ति, भगिनियो, अट्ठ गरुधम्मा’’ति? सचे ‘‘वत्तन्ताय्या’’ति भणन्ति, ‘‘एसो, भगिनियो, ओवादो’’ति निय्यादेतब्बो [निय्यातेतब्बो (इतिपि)]. सचे ‘‘न वत्तन्ताय्या’’ति भणन्ति, ओसारेतब्बा. ‘‘वस्ससतूपसम्पन्नाय भिक्खुनिया तदहुपसम्पन्नस्स भिक्खुनो अभिवादनं पच्चुट्ठानं अञ्जलिकम्मं सामीचिकम्मं कातब्बं; अयम्पि धम्मो सक्कत्वा गरुकत्वा मानेत्वा पूजेत्वा यावजीवं अनतिक्कमनीयो. न भिक्खुनिया अभिक्खुके आवासे वस्सं वसितब्बं; अयम्पि धम्मो सक्कत्वा गरुकत्वा मानेत्वा पूजेत्वा यावजीवं अनतिक्कमनीयो. अन्वद्धमासं भिक्खुनिया भिक्खुसङ्घतो द्वे धम्मा पच्चासीसितब्बा [पच्चासिंसितब्बा (इतिपि)] उपोसथपुच्छकञ्च ओवादुपसङ्कमनञ्च, अयम्पि धम्मो…पे… वस्सं वुट्ठाय भिक्खुनिया उभतोसङ्घे तीहि ठानेहि पवारेतब्बं दिट्ठेन वा सुतेन वा परिसङ्काय वा; अयम्पि धम्मो…पे… गरुधम्मं अज्झापन्नाय भिक्खुनिया उभतोसङ्घे पक्खमानत्तं चरितब्बं; अयम्पि धम्मो…पे… द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु सिक्खितसिक्खाय सिक्खमानाय उभतोसङ्घे उपसम्पदा परियेसितब्बा; अयम्पि धम्मो…पे… न भिक्खुनिया केन चि परियायेन भिक्खु अक्कोसितब्बो परिभासितब्बो; अयम्पि धम्मो…पे… अज्जतग्गे ओवटो भिक्खुनीनं भिक्खूसु वचनपथो, अनोवटो भिक्खूनं भिक्खुनीसु वचनपथो; अयम्पि धम्मो सक्कत्वा गरुकत्वा मानेत्वा पूजेत्वा यावजीवं अनतिक्कमनीयो’’ति.

सचे ‘‘समग्गाम्हाय्या’’ति भणन्तं अञ्ञं धम्मं भणति, आपत्ति दुक्कटस्स. सचे ‘‘वग्गाम्हाय्या’’ति भणन्तं अट्ठ गरुधम्मे भणति, आपत्ति दुक्कटस्स. ओवादं अनिय्यादेत्वा अञ्ञं धम्मं भणति, आपत्ति दुक्कटस्स.

१५०. अधम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्ञी वग्गं भिक्खुनिसङ्घं वग्गसञ्ञी ओवदति, आपत्ति पाचित्तियस्स. अधम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्ञी वग्गं भिक्खुनीसङ्घं वेमतिको ओवदति, आपत्ति पाचित्तियस्स. अधम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्ञी वग्गं भिक्खुनिसङ्घं समग्गसञ्ञी ओवदति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

अधम्मकम्मे वेमतिको वग्गं भिक्खुनिसङ्घं वग्गसञ्ञी ओवदति, आपत्ति पाचित्तियस्स. अधम्मकम्मे वेमतिको वग्गं भिक्खुनिसङ्घं वेमतिको ओवदति, आपत्ति पाचित्तियस्स. अधम्मकम्मे वेमतिको वग्गं भिक्खुनिसङ्घं समग्गसञ्ञी ओवदति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

अधम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्ञी वग्गं भिक्खुनिसङ्घं वग्गसञ्ञी ओवदति, आपत्ति पाचित्तियस्स. अधम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्ञी वग्गं भिक्खुनिसङ्घं वेमतिको ओवदति, आपत्ति पाचित्तियस्स. अधम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्ञी वग्गं भिक्खुनिसङ्घं समग्गसञ्ञी ओवदति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

अधम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्ञी समग्गं भिक्खुनिसङ्घं वग्गसञ्ञी ओवदति, आपत्ति पाचित्तियस्स. अधम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्ञी समग्गं भिक्खुनिसङ्घं वेमतिको ओवदति, आपत्ति पाचित्तियस्स. अधम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्ञी समग्गं भिक्खुनिसङ्घं समग्गसञ्ञी ओवदति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

अधम्मकम्मे वेमतिको समग्गं भिक्खुनिसङ्घं वग्गसञ्ञी ओवदति…पे… वेमतिको ओवदति…पे… समग्गसञ्ञी ओवदति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

अधम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्ञी समग्गं भिक्खुनिसङ्घं वग्गसञ्ञी ओवदति…पे… वेमतिको ओवदति…पे… समग्गसञ्ञी ओवदति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

१५१. धम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्ञी वग्गं भिक्खुनिसङ्घं वग्गसञ्ञी ओवदति, आपत्ति दुक्कटस्स. धम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्ञी वग्गं भिक्खुनिसङ्घं वेमतिको ओवदति…पे… समग्गसञ्ञी ओवदति, आपत्ति दुक्कटस्स.

धम्मकम्मे वेमतिको वग्गं भिक्खुनिसङ्घं वग्गसञ्ञी ओवदति…पे… वेमतिको ओवदति…पे… समग्गसञ्ञी ओवदति, आपत्ति दुक्कटस्स.

धम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्ञी वग्गं भिक्खुनिसङ्घं वग्गसञ्ञी ओवदति…पे… वेमतिको ओवदति…पे… समग्गसञ्ञी ओवदति, आपत्ति दुक्कटस्स.

धम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्ञी समग्गं भिक्खुनिसङ्घं वग्गसञ्ञी ओवदति…पे… वेमतिको ओवदति…पे… समग्गसञ्ञी ओवदति, आपत्ति दुक्कटस्स.

धम्मकम्मे वेमतिको समग्गं भिक्खुनिसङ्घं वग्गसञ्ञी ओवदति…पे… वेमतिको ओवदति…पे… समग्गसञ्ञी ओवदति, आपत्ति दुक्कटस्स.

धम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्ञी समग्गं भिक्खुनिसङ्घं वग्गसञ्ञी ओवदति, आपत्ति दुक्कटस्स. धम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्ञी समग्गं भिक्खुनिसङ्घं वेमतिको ओवदति, आपत्ति दुक्कटस्स. धम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्ञी समग्गं भिक्खुनिसङ्घं समग्गसञ्ञी ओवदति, अनापत्ति.

१५२. अनापत्ति उद्देसं देन्तो, परिपुच्छं देन्तो, ‘‘ओसारेहि अय्या’’ति वुच्चमानो, ओसारेति, पञ्हं पुच्छति, पञ्हं पुट्ठो कथेति, अञ्ञस्सत्थाय भणन्तं भिक्खुनियो सुणन्ति, सिक्खमानाय, सामणेरिया, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

ओवादसिक्खापदं निट्ठितं पठमं.