१५१. अज्झारामे उपाहनपटिक्खेपो

२४८. तेन खो पन समयेन भगवा अज्झोकासे अनुपाहनो चङ्कमति. सत्था अनुपाहनो चङ्कमतीति, थेरापि भिक्खू अनुपाहना चङ्कमन्ति. छब्बग्गिया भिक्खू, सत्थरि अनुपाहने चङ्कममाने, थेरेसुपि भिक्खूसु अनुपाहनेसु चङ्कममानेसु, सउपाहना चङ्कमन्ति. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम छब्बग्गिया भिक्खू, सत्थरि अनुपाहने चङ्कममाने, थेरेसुपि भिक्खूसु अनुपाहनेसु चङ्कममानेसु, सउपाहना चङ्कमिस्सन्ती’’ति. अथ खो ते भिक्खू भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं…पे… ‘‘सच्चं किर, भिक्खवे, छब्बग्गिया भिक्खू, सत्थरि अनुपाहने चङ्कममाने, थेरेसुपि भिक्खूसु अनुपाहनेसु चङ्कममानेसु, सउपाहना चङ्कमन्ती’’ति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… ‘‘कथञ्हि नाम ते, भिक्खवे, मोघपुरिसा, सत्थरि अनुपाहने चङ्कममाने, थेरेसुपि भिक्खूसु अनुपाहनेसु चङ्कममानेसु, सउपाहना चङ्कमिस्सन्ति. इमे हि नाम, भिक्खवे, गिही ओदातवत्थवसनका अभिजीवनिकस्स सिप्पस्स कारणा आचरियेसु सगारवा सप्पतिस्सा सभागवुत्तिका विहरिस्सन्ति. इध खो तं, भिक्खवे, सोभेथ, यं तुम्हे एवं स्वाक्खाते धम्मविनये पब्बजिता समाना आचरियेसु आचरियमत्तेसु उपज्झायेसु उपज्झायमत्तेसु अगारवा अप्पतिस्सा असभागवुत्तिका [सगारवा सग्गतिस्सा सभागवुत्तिका (क.)] विहरेय्याथ. नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… विगरहित्वा…पे… धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘न, भिक्खवे, आचरियेसु आचरियमत्तेसु उपज्झायेसु उपज्झायमत्तेसु अनुपाहनेसु चङ्कममानेसु सउपाहनेन चङ्कमितब्बं. यो चङ्कमेय्य, आपत्ति दुक्कटस्स. न च, भिक्खवे, अज्झारामे उपाहना धारेतब्बा. यो धारेय्य, आपत्ति दुक्कटस्सा’’ति.

२४९. तेन खो पन समयेन अञ्ञतरस्स भिक्खुनो पादखिलाबाधो होति. तं भिक्खू परिग्गहेत्वा उच्चारम्पि पस्सावम्पि निक्खामेन्ति. अद्दसा खो भगवा सेनासनचारिकं आहिण्डन्तो ते भिक्खू तं भिक्खुं परिग्गहेत्वा उच्चारम्पि पस्सावम्पि निक्खामेन्ते, दिस्वान येन ते भिक्खू तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा ते भिक्खू एतदवोच – ‘‘किं इमस्स, भिक्खवे, भिक्खुनो आबाधो’’ति? ‘‘इमस्स, भन्ते, आयस्मतो पादखिलाबाधो; इमं मयं परिग्गहेत्वा उच्चारम्पि पस्सावम्पि निक्खामेमा’’ति. अथ खो भगवा एतस्मिं निदाने एतस्मिं पकरणे धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, यस्स पादा वा दुक्खा, पादा वा फलिता, पादखिलो वा आबाधो [पादखिलाबाधो वा (स्या.)] उपाहनं धारेतु’’न्ति.

तेन खो पन समयेन भिक्खू अधोतेहि पादेहि मञ्चम्पि पीठम्पि अभिरुहन्ति; चीवरम्पि सेनासनम्पि दुस्सति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अनुजानामि, भिक्खवे, ‘इदानि मञ्चं वा पीठं वा अभिरुहिस्सामी’’ति उपाहनं धारेतुन्ति.

तेन खो पन समयेन भिक्खू रत्तिया उपोसथग्गम्पि सन्निसज्जम्पि गच्छन्ता अन्धकारे खाणुम्पि कण्टकम्पि अक्कमन्ति; पादा दुक्खा होन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अनुजानामि, भिक्खवे, अज्झारामे उपाहनं धारेतुं, उक्कं, पदीपं, कत्तरदण्डन्ति.

अज्झारामे उपाहनपटिक्खेपो निट्ठितो.