५. अब्भानारहवत्तं

९५. तेन खो पन समयेन अब्भानारहा भिक्खू सादियन्ति पकतत्तानं भिक्खूनं अभिवादनं पच्चुट्ठानं…पे… नहाने पिट्ठिपरिकम्मं. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम अब्भानारहा भिक्खू सादियिस्सन्ति पकतत्तानं भिक्खूनं अभिवादनं पच्चुट्ठानं…पे… नहाने पिट्ठिपरिकम्म’’न्ति! अथ खो ते भिक्खू भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं.

अथ खो भगवा एतस्मिं निदाने एतस्मिं पकरणे भिक्खुसङ्घं सन्निपातापेत्वा भिक्खू पटिपुच्छि – ‘‘सच्चं किर, भिक्खवे, अब्भानारहा भिक्खू सादियन्ति पकतत्तानं भिक्खूनं अभिवादनं पच्चुट्ठानं…पे… नहाने पिट्ठिपरिकम्मन्ति? ‘‘सच्चं भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा – ‘‘अननुच्छविकं…पे… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, अब्भानारहा भिक्खू सादियिस्सन्ति पकतत्तानं भिक्खूनं अभिवादनं पच्चुट्ठानं…पे… नहाने पिट्ठिपरिकम्मं! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… विगरहित्वा…पे… धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘न, भिक्खवे, अब्भानारहेन भिक्खुना सादितब्बं पकतत्तानं भिक्खूनं अभिवादनं पच्चुपट्ठानं…पे… नहाने पिट्ठिपरिकम्मं. यो सादियेय्य, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुजानामि, भिक्खवे, अब्भानारहानं भिक्खूनं मिथु यथावुड्ढं अभिवादनं पच्चुट्ठानं…पे… नहाने पिट्ठिपरिकम्मं. अनुजानामि, भिक्खवे, अब्भानारहानं भिक्खूनं पञ्च यथावुड्ढं – उपोसथं, पवारणं, वस्सिकसाटिकं, ओणोजनं, भत्तं. तेन हि, भिक्खवे, अब्भानारहानं भिक्खूनं वत्तं पञ्ञापेस्सामि यथा अब्भानारहेहि भिक्खूहि वत्तितब्बं.

९६. ‘‘अब्भानारहेन, भिक्खवे, भिक्खुना सम्मा वत्तितब्बं. तत्रायं सम्मावत्तना –

न उपसम्पादेतब्बं…पे… (यथा हेट्ठा, तथा वित्थारेतब्बं,) न भिक्खूहि सम्पयोजेतब्बं.

‘‘न, भिक्खवे, अब्भानारहेन भिक्खुना पकतत्तस्स भिक्खुनो पुरतो गन्तब्बं, न पुरतो निसीदितब्बं. यो होति सङ्घस्स आसनपरियन्तो सेय्यापरियन्तो विहारपरियन्तो सो तस्स पदातब्बो. तेन च सो सादितब्बो.

‘‘न, भिक्खवे, अब्भानारहेन भिक्खुना पकतत्तेन भिक्खुना पुरेसमणेन वा पच्छासमणेन वा कुलानि उपसङ्कमितब्बानि; न आरञ्ञिकङ्गं समादातब्बं; न पिण्डपातिकङ्गं समादातब्बं; न च तप्पच्चया पिण्डपातो नीहरापेतब्बो – मा मं जानिंसूति.

‘‘न, भिक्खवे, अब्भानारहेन भिक्खुना सभिक्खुका आवासा अभिक्खुको आवासो गन्तब्बो, अञ्ञत्र पकतत्तेन, अञ्ञत्र अन्तराया.

‘‘न, भिक्खवे, अब्भानारहेन भिक्खुना सभिक्खुका आवासा अभिक्खुको अनावासो गन्तब्बो, अञ्ञत्र पकतत्तेन, अञ्ञत्र अन्तराया…पे…. (यथा हेट्ठा, तथा वित्थारेतब्बा.)

‘‘गन्तब्बो, भिक्खवे, अब्भानारहेन भिक्खुना सभिक्खुका आवासा…पे… अनावासा…पे… आवासा वा अनावासा वा सभिक्खुको आवासो…पे… सभिक्खुको अनावासो…पे… सभिक्खुको आवासो वा अनावासो वा, यत्थस्सु भिक्खू समानसंवासका, यं जञ्ञा सक्कोमि अज्जेव गन्तुन्ति.

‘‘न, भिक्खवे, अब्भानारहेन भिक्खुना पकतत्तेन भिक्खुना सद्धिं एकच्छन्ने आवासे वत्थब्बं, न एकच्छन्ने अनावासे वत्थब्बं, न एकच्छन्ने आवासे वा अनावासे वा वत्थब्बं; पकतत्तं भिक्खुं दिस्वा आसना वुट्ठातब्बं, पकतत्तो भिक्खु आसनेन निमन्तेतब्बो; न पकतत्तेन भिक्खुना सद्धिं एकासने निसीदितब्बं, न नीचे आसने निसिन्ने उच्चे आसने निसीदितब्बं, न छमायं निसिन्ने आसने निसीदितब्बं; न एकचङ्कमे चङ्कमितब्बं, न नीचे चङ्कमे चङ्कमन्ते उच्चे चङ्कमे चङ्कमितब्बं, न छमायं चङ्कमन्ते चङ्कमे चङ्कमितब्बं.

‘‘न, भिक्खवे, अब्भानारहेन भिक्खुना पारिवासिकेन भिक्खुना सद्धिं…पे… मूलायपटिकस्सनारहेन भिक्खुना सद्धिं…पे… मानत्तारहेन भिक्खुना सद्धिं…पे… मानत्तचारिकेन भिक्खुना सद्धिं…पे… अब्भानारहेन वुड्ढतरेन भिक्खुना सद्धिं एकच्छन्ने आवासे वत्थब्बं, न एकच्छन्ने अनावासे वत्थब्बं; न एकच्छन्ने आवासे वा अनावासे वा वत्थब्बं; न एकासने निसीदितब्बं, न नीचे आसने निसिन्ने उच्चे आसने निसीदितब्बं, न छमायं निसिन्ने आसने निसीदितब्बं; न एकचङ्कमे चङ्कमितब्बं, न नीचे चङ्कमे चङ्कमन्ते उच्चे चङ्कमे चङ्कमितब्बं, न छमायं चङ्कमन्ते चङ्कमे चङ्कमितब्बं.

[महाव. ३९३] ‘‘अब्भानारहचतुत्थो चे, भिक्खवे, परिवासं ददेय्य, मूलाय पटिकस्सेय्य, मानत्तं ददेय्य, तंवीसो अब्भेय्य, अकम्मं, न च करणीय’’न्ति.

अब्भानारहवत्तं निट्ठितं.

पारिवासिकक्खन्धको दुतियो.

इमम्हि खन्धके वत्थू पञ्च.

तस्सुद्दानं –

पारिवासिका सादेन्ति, पकतत्तान भिक्खुनं;

अभिवादनं पच्चुट्ठानं, अञ्जलिञ्च सामीचियं.

आसनं सेय्याभिहारं, पादो पीठं कथलिकं;

पत्तं नहाने परिकम्मं, उज्झायन्ति च पेसला.

दुक्कटं सादियन्तस्स, मिथु पञ्च यथावुड्ढं [पुनापरे (क.)];

उपोसथं पवारणं, वस्सिकोणोजभोजनं.

सम्मा च वत्तना तत्थ, पकतत्तस्स गच्छन्तं;

यो च होति परियन्तो, पुरे पच्छा तथेव च [न पुरे पच्छासमणेन (सी. स्या.)].

आरञ्ञपिण्डनीहारो, आगन्तुके उपोसथे;

पवारणाय दूतेन, गन्तब्बो च सभिक्खुको.

एकच्छन्ने च वुट्ठानं, तथेव च निमन्तये;

आसने नीचे चङ्कमे, छमायं चङ्कमेन च.

वुड्ढतरेन अकम्मं, रत्तिच्छेदा च सोधना;

निक्खिपनं समादानं, वत्तंव पारिवासिके [रत्ति वा पारिवासिके (क.), ञातब्बं पारिवासिका (सी. स्या.)].

मूलाय मानत्तारहा, तथा मानत्तचारिका;

अब्भानारहे नयो चापि, सम्भेदं नयतो [सम्भेदनयतो (स्या.)] पुन.

पारिवासिकेसु तयो, चतु मानत्तचारिके;

न समेन्ति रत्तिच्छेदेसु [रत्तिच्छेदे (इतिपि), रत्तिच्छेदा (स्या.)], मानत्तेसु च देवसि;

द्वे कम्मा सदिसा सेसा, तयो कम्मा समासमाति [समा मताति (सी.)].

पारिवासिकक्खन्धकं निट्ठितं.