चूळवग्गो
पारिवासिकक्खन्धककथा
२७४८. तज्जनीयं नियस्सञ्च, पब्बाजं पटिसारणं;
तिविधुक्खेपनञ्चाति, सत्त कम्मानि दीपये.
२७४९. तेचत्तालीस वत्तानि, खन्धके कम्मसञ्ञिते;
नवाधिकानि तिंसेव, खन्धके तदनन्तरे.
२७५०. एवं सब्बानि वत्तानि, द्वासीतेव महेसिना;
होन्ति खन्धकवत्तानि, गहितागहणेन तु.
२७५१. पारिवासञ्च वत्तञ्च, समादिन्नस्स भिक्खुनो;
रत्तिच्छेदो कथं वुत्तो, वत्तभेदो कथं भवे?
२७५२. सहवासो विनावासो, अनारोचनमेव च;
पारिवासिकभिक्खुस्स, रत्तिच्छेदो च दुक्कटं.
२७५३. एकच्छन्ने पनावासे, पकतत्तेन भिक्खुना;
निवासो दकपातेन, उक्खित्तस्स निवारितो.
२७५४. पारिवासिकभिक्खुस्स, अन्तोयेव न लब्भति;
इच्चेवं पन निद्दिट्ठं, महापच्चरियं पन.
२७५५. ‘‘अविसेसेन निद्दिट्ठं, महाअट्ठकथादिसु;
उभिन्नं दकपातेन, निवासो वारितो’’ति हि.
२७५६. अभिक्खुके पनावासे, अनावासेपि कत्थचि;
विप्पवासं वसन्तस्स, रत्तिच्छेदो च दुक्कटं.
२७५७. पारिवासिकभिक्खुस्स, भिक्खुं दिस्वान तङ्खणे;
नारोचेन्तस्स चेतस्स, रत्तिच्छेदो च दुक्कटं.
२७५८. पञ्चेव च यथावुड्ढं, लभते पारिवासिको;
कातुं तत्थेव च ठत्वा, उपोसथपवारणं.
२७५९. वस्ससाटिं यथावुड्ढं, देन्ति चे सङ्घदायका;
ओणोजनं तथा भत्तं, लभते पञ्चिमे पन.
पारिवासिकक्खन्धककथा.
समथक्खन्धककथा
२७६०. विवादाधारता चानु-वादाधिकरणम्पि च;
आपत्ताधारता चेव, किच्चाधिकरणम्पि च.
२७६१. एतानि पन चत्तारि, वुत्तानि च महेसिना;
भेदकारकवत्थूनि, विवादो तत्थ निस्सितो.
२७६२. विपत्तियो चतस्सोव, अनुवादो उपागतो;
आपत्ताधारता नाम, सत्त आपत्तियो मता.
२७६३. सङ्घकिच्चानि निस्साय, किच्चाधिकरणं सिया;
एतेसं तु चतुन्नम्पि, समत्ता समथा मता.
२७६४. सम्मुखा सति चामूळ्हो, पटिञ्ञाविनयोपि च;
तस्सपापियसी चेव, तथा येभुय्यसीपि च.
२७६५. तिणवत्थारको चेव, सत्तमो विनयो मतो;
सत्तिमे समथा वुत्ता, बुद्धेनादिच्चबन्धुना.
२७६६. विवादो सम्मति द्वीहि, अनुवादो चतूहि च;
आपत्ति पन तीहेव, किच्चमेकेन सम्मति.
२७६७. छट्ठेन पठमेनापि, विवादो एत्थ सम्मति;
सम्मुखाविनयादीहि, अनुपुब्बेन तीहिपि.
२७६८. तथेव पञ्चमेनापि, अनुवादो हि सम्मति;
सम्मुखेन पटिञ्ञाय, तिणवत्थारकेन च.
२७६९. आपत्तूपसमं याति, तीहेव समथेहि सा;
सम्मुखाविनयेनेव, किच्चमेकेन सम्मति.
२७७०. येभुय्यसिककम्मे तु, सलाकं गाहये बुधो;
गूळ्हेन विवटेनापि, कण्णजप्पेन वा पन.
२७७१. अलज्जुस्सदे गूळ्हेन, विवटेनेव लज्जिसु;
बालेसु कण्णजप्पेन, सलाकं गाहये बुधो.
२७७२. लज्जी अलज्जी बालोति, केन सक्का विजानितुं?
सकेन कम्मुनायेव, तेन सक्का विजानितुं.
२७७३. आपज्जति च सञ्चिच्च, आपत्तिं परिगूहति;
छन्दादिअगतिं याति, अलज्जी एदिसो सिया.
२७७४. नापज्जति च सञ्चिच्च, आपत्तिं न च गूहति;
न गच्छतिगतिञ्चापि, एदिसो लज्जि पुग्गलो.
२७७५. दुच्चिन्तितो च दुब्भासी, तथा दुक्कटकारिको;
एदिसो पन ‘‘बालो’’ति, लक्खणेनेव ञायति.
२७७६. तिधा सलाकगाहेन, बहुका धम्मवादिनो;
येभुय्यसिककम्मेन, कत्तब्बन्ति जिनोब्रवि.
२७७७. अलज्जी सानुवादो च, असुची कम्मतो च यो;
तस्सपापियसीकम्म-योग्गो सो होति पुग्गलो.
२७७८. भण्डने कलहे जाते, विवादस्मिं अनप्पके;
बहुअस्सामणे चिण्णे, अनग्गेपि च भस्सके.
२७७९. मूलमूलं गवेसन्तं, होति वाळञ्च कक्खळं;
तिणवत्थारकेनेव, कातब्बन्ति पकासितं.
२७८०. यथा च तिणपण्णेन, छन्नं गूथञ्च मुत्तकं;
न च वायति दुग्गन्धं, वूपसम्मति तङ्खणे.
२७८१. ठपेत्वा थुल्लवज्जञ्च, गिहीहि पटिसंयुतं;
दिट्ठाविकम्मिकञ्चेव, यो च तत्थ न होति तं.
२७८२. सेसायापत्तिया याव, उपसम्पदमाळतो;
सुद्धो होति निरापत्ति, तिणवत्थारके तथा.
समथक्खन्धककथा.
खुद्दकवत्थुक्खन्धककथा
२७८३. रुक्खे वा पन कुट्टेवा, अट्टाने थम्भकेसु वा;
न्हायमानो सकं कायं, उग्घंसेय्यस्स दुक्कटं.
२७८४. कायं गन्धब्बहत्थेन, कुरुविन्दकसुत्तिया;
मल्लकेन न घंसेय्य, नाञ्ञमञ्ञञ्च कायतो.
२७८५. अकतं मल्लकं नाम, गिलानस्सेव वट्टति;
कतं तं मल्लकं नाम, सब्बेसम्पि न वट्टति.
२७८६. कपालिट्ठकखण्डानि, सब्बस्स पुथुपाणिकं;
गिलानस्सागिलानस्स, वत्थवट्टि च वट्टति.
२७८७. वुत्ता फेणकपासाण-कथला पादघंसने;
वट्टं वा चतुरस्सं वा, कतकं न च वट्टति.
२७८८. यं किञ्चिपि अलङ्कारं, धारेन्तस्सपि दुक्कटं;
होति अन्तमसो ताल-पण्णमत्तम्पि भिक्खुनो.
२७८९. ओसण्हेय्य सके केसे, यो हत्थफणकेन वा;
फणकेनपि कोच्छेन, दुक्कटं तस्स निद्दिसे.
२७९०. सित्थतेलोदतेलेहि, मण्डनत्थं न वट्टति;
अनुलोमनिपातत्थं, उद्धंलोमेन भिक्खुना.
२७९१. हत्थं तेलेन तेमेत्वा, पुञ्छितब्बा सिरोरुहा;
वट्टतुण्हाभितत्तस्स, अल्लहत्थेन पुञ्छितुं.
२७९२. आदासे उदपत्ते वा, यत्थ कत्थचि अत्तनो;
मुखबिम्बं विना हेतुं, ओलोकेन्तस्स दुक्कटं.
२७९३. ‘‘सञ्छविं तु मुखं, नो’’ति, दट्ठुमाबाधपच्चया;
‘‘जिण्णो नो’’तायुसङ्खार-जाननत्थञ्च वट्टति.
२७९४. नच्चं वा पन गीतं वा, वादितं वापि भिक्खुनो;
दट्ठुं वा पन सोतुं वा, गच्छतो होति दुक्कटं.
२७९५. दट्ठुमन्तमसो मोर-नच्चम्पि च न वट्टति;
सोतुमन्तमसो दन्त-गीतम्पि च न वट्टति.
२७९६. नच्चन्तस्स सयं वापि, नच्चापेन्तस्स दुक्कटं;
अनापत्तन्तरारामे, ठत्वा सुणाति पस्सति.
२७९७. ‘‘पस्सिस्सामी’’ति नच्चं वा, गीतं वा पन वादितं;
विहारतो विहारं वा, गच्छतो होति दुक्कटं.
२७९८. आपत्तन्तोविहारेपि, उट्ठहित्वान गच्छतो;
ठत्वा गीवं पसारेत्वा, पस्सतोपि च वीथियं.
२७९९. केसा दीघा न धारेय्या, यो धारेय्यस्स दुक्कटं;
द्वङ्गुलं वा दुमासं वा, ततो उद्धं न वट्टति.
२८००. नखे नासिकलोमानि, दीघानि न तु धारये;
न च वीसतिमट्ठं वा, कातुं वट्टति भिक्खुनो.
२८०१. कप्पापेय्य विसुं मस्सुं, दाठिकं वा ठपेय्य यो;
संहरापेय्य वा लोमं, सम्बाधे तस्स दुक्कटं.
२८०२. छिन्दतो दुक्कटं वुत्तं, केसे कत्तरिकाय वा;
अगिलानस्स अञ्ञेन, छिन्दापेन्तस्स वा तथा.
२८०३. छिन्दतो अत्तनो अङ्ग-जातं थुल्लच्चयं सिया;
सेसङ्गछेदने अत्त-वधे आपत्ति दुक्कटं.
२८०४. अहिकीटादिदट्ठस्स, तादिसाबाधपच्चया;
न दोसो छिन्दतो अङ्गं, मोचेन्तस्स च लोहितं.
२८०५. अपरिस्सावनो मग्गं, सचे गच्छति दुक्कटं;
याचमानस्स वा मग्गे, तथेवाददतोपि तं.
२८०६. न भुञ्जे न पिवे नग्गो, न खादे न च सायये;
न ददे न च गण्हेय्य, न गच्छेय्यपि अञ्जसं.
२८०७. वन्दितब्बं न नग्गेन, वन्दापेतब्बमेव वा;
परिकम्मं न कातब्बं, न नग्गेन च कारये.
२८०८. परिकम्मे पटिच्छादी, तिस्सो जन्ताघरादिका;
वुत्ता, वत्थपटिच्छादी, सब्बत्थ पन वट्टति.
२८०९. यत्थ कत्थचि पेळायं, भुञ्जितुं न च वट्टति;
एकतो भुञ्जतो होति, दुक्कटं एकभाजने.
२८१०. एकपावुरणा एक-त्थरणा वा निपज्जरे;
एकमञ्चेपि वा तेसं, होति आपत्ति दुक्कटं.
२८११. न निसीदेय्य सङ्घाटि-पल्लत्थिकमुपागतो;
किञ्चि कीळं न कीळेय्य, पलितं न च गाहये.
२८१२. भमुकाय नलाटे वा, दाठिकायपि उग्गतं;
तादिसं पलितं चञ्ञं, गाहापेतुम्पि वट्टति.
२८१३. अगिलानो सचे भिक्खु, छत्तं धारेय्य दुक्कटं;
अत्तनो चीवरादीनं, गुत्तत्थं पन वट्टति.
२८१४. हत्थिसोण्डं चतुक्कण्णं, वसनं मच्छवाळकं;
वेल्लियं तालवण्टञ्च, निवासेन्तस्स दुक्कटं.
२८१५. गहिपारुपनं वापि, पारुपन्तस्स दुक्कटं;
निवासने पारुपने, परिमण्डलता मता.
२८१६. लोकायतं न वाचेय्य, न च तं परियापुणे;
न तिरच्छानविज्जा वा, वाचेतब्बाव भिक्खुना.
२८१७. न च वट्टति धारेतुं, सब्बा चामरिबीजनी;
न चालिम्पेय्य दायं वा, न च लञ्जे मुखम्पि च.
२८१८. न वहे उभतोकाजं, वट्टतन्तरकाजकं;
सीसक्खन्धकटोलम्ब-भारे दोसो न विज्जति.
२८१९. अट्ठङ्गुलादिकं भिक्खु, पच्छिमं चतुरङ्गुला;
खादतो दन्तकट्ठञ्च, होति आपत्ति दुक्कटं.