६. सप्पञ्ञवग्गो

२. वस्संवुत्थसुत्तवण्णना

१०४८. समोधानेत्वाति येहि इन्द्रियादीहि भावियमानेहि सोतापत्तिमग्गो अनुप्पत्तो, तानेव. धम्मसमानताय चेतं वुत्तं. अञ्ञानेव हि अत्थतो तं तं मग्गं साधकानि इन्द्रियादीनि. तन्ति पवेणी कथिताति यं कञ्चि विनेय्यपुग्गलं अनपेक्खित्वा केवलं तन्तिवसेन ठिति कथिता.

३. धम्मदिन्नसुत्तवण्णना

१०४९. सत्तसु जनेसूति सत्तसु कित्तियमानेसु उपासकजनेसु. गम्भीरातिआदीसु धम्मगम्भीराति पाळिगतिया गम्भीरा, तथा च सल्लसुत्तं हेट्ठा पकासितमेव. ‘‘चेतनाहं, भिक्खवे, कम्मं वदामी’’तिआदिना (अ. नि. ६.६३; कथा. ५३९) आगतं चेतनासुत्तं. तत्थ ‘‘चेतनासहजातं नानाक्खणिक’’न्तिआदिना पट्ठाने आगतनयेन, सुत्तेसु (अ. नि. ३.१०१) च ‘‘दिट्ठधम्मवेदनीय’’न्तिआदिना आगतनयेन गम्भीरभावो वेदितब्बो, निब्बानस्स चेव अरियमग्गस्स च पकासनतो असङ्खतसंयुत्तस्स लोकुत्तरत्थदीपकता. ‘‘अतीतंपाहं रूपेन खज्जिं, एतरहि खज्जामी’’तिआदिना पञ्चन्नं खन्धानं खादकभावस्स, पुग्गलस्स खादितब्बताय विभावनेन खज्जनीयपरियाये (सं. नि. ३.७९) विसेसतो निस्सत्तनिज्जीवता दीपिताति वुत्तं ‘‘सत्तसुञ्ञतादीपका खज्जनिकसुत्तन्तादयो’’ति. उपसम्पज्ज विहरिस्सामाति ये तेसु सुत्तेसु वुत्तपटिपदं सम्मदेव परिपूरेन्ति, ते तेसु उपसम्पज्ज विहरन्ति नाम. एत्थाति ‘‘न खो नेत’’न्ति एत्थ न-कारो ‘‘अञ्ञमञ्ञ’’न्ति एत्थ म-कारो विय ब्यञ्जनसन्धिमत्तमेव, नास्स कोचि अत्थो.

४. गिलानसुत्तवण्णना

१०५०. न खो पनेतन्ति न खो एतं, नोति च अम्हेहीति अत्थोति आह ‘‘न खो अम्हेही’’तिआदि. अस्ससन्तीति अस्सासनीयाति आह ‘‘अस्सासकरेही’’ति. मरिस्सतीति मारिसो, एकन्तभाविमरणो, सो पन मरणाधीनवुत्तिकोति वुत्तं ‘‘मरणपटिबद्धो’’ति. अधिमुच्चेहीति अधिमुत्तिं उप्पादेहि. तं पन तथा चित्तस्स पणिधानं ठपनन्ति आह ‘‘ठपेही’’ति. आगमनीयगुणेसूति पुब्बभागगुणेसु. पमाणं नाम नत्थि अनन्तापरिमाणत्ता. नानाकरणं नत्थि विमुत्तिया निन्नानत्ता.

९. पञ्ञापटिलाभसुत्तवण्णना

१०५५. पञ्ञापटिलाभायाति मग्गफलपञ्ञाय पटिलाभत्थं. तेनाह ‘‘सत्त सेक्खा’’तिआदि.

सप्पञ्ञवग्गवण्णना निट्ठिता.