२. दुतियवग्गो

१-२. इच्छानङ्गलसुत्तादिवण्णना

९८७-९८८. कस्मातिआदि विहारसमापत्तिआचिक्खणे कारणं विभावेतुं आरद्धं.

एव-वाकारोति एव-कारो वा-कारो च. एकन्तसन्तत्ता एकन्तेन सन्तमनसिकारभावतो. सेक्खवचनेनेव तेसं सिक्खितब्बस्स अत्थिभावे सिद्धेपि सिक्खितब्बरहितेसु तेसुपि सेक्खपरियायस्स वुच्चमानत्ता सिक्खितब्बसद्देन सेक्खे विसेसेत्वा वुत्ता. आसवक्खयत्थं सिक्खितब्बस्स अभावेपि दिट्ठधम्मसुखविहारत्थं झानादिसिक्खनेन विना सिक्खितब्बाभावा ‘‘असेक्खा नामा’’ति वुत्ता. बुद्धानं पन सब्बसो सम्मदेव परिनिट्ठितसिक्खत्ता ‘‘सिक्खामी’’ति न वुत्तं. आनापानज्झानफलसमापत्ति तथागतविहारो.

३-१०. पठमआनन्दसुत्तादिवण्णना

९८९-९९६. अनिच्चादिवसेनाति अनिच्चदुक्खानत्तवसेन. पविचिनति पकारेहि विचिनति. निक्किलेसाति अपगतकिलेसा विक्खम्भितकिलेसा. पीतिसम्बोज्झङ्गो, पस्सद्धिसम्बोज्झङ्गोति पाठो.

याय अनोसक्कनं अनतिवत्तनञ्च होति, अयं तत्रमज्झत्तुपेक्खा मज्झत्ताकारोति वुत्ता. एकचित्तक्खणिकाति एकचित्तुप्पादपरियापन्नत्ता.

चत्तुन्नं चतुक्कानं वसेन सोळसक्खत्तुका. आनापानसन्निस्सयेन पवत्तत्ता आरम्मणवसेन पवत्ता आनापानारम्मणापि अपरभागे सति आनापानस्सतीति परियायेन वत्तब्बतं अरहतीति ‘‘आनापानस्सति मिस्सका कथिता’’ति वुत्तं. आनापानमूलकाति आनापानसन्निस्सयेन पवत्ता सतिपट्ठाना. तेसं मूलभूताति तेसं सतिपट्ठानानं मूलकारणभूता. बोज्झङ्गमूलकाति बोज्झङ्गपच्चयभूता. तेपि बोज्झङ्गाति एते वीसति सतिपट्ठानहेतुका बोज्झङ्गा. विज्जाविमुत्तिपूरकाति ततियविज्जाय तस्स फलस्स च परिपूरणवसेन पवत्ता बोज्झङ्गा. फलसम्पयुत्ताति चतुत्थफलसम्पयुत्ता, चतुब्बिधफलसम्पयुत्ता वा.

दुतियवग्गवण्णना निट्ठिता.

आनापानसंयुत्तवण्णना निट्ठिता.