७. गोदत्तसुत्तवण्णना
३४९. नेसन्ति अप्पमाणचेतोविमुत्ति-आकिञ्चञ्ञचेतोविमुत्तिसञ्ञितानं झानानं. अत्थोपि नानाति आनेत्वा योजना. फरणअप्पमाणताय ‘‘अप्पमाणा चेतोविमुत्ती’’ति लद्धनामं ब्रह्मविहारज्झानन्ति आह ‘‘भूमन्तरतो’’तिआदि. आकिञ्चञ्ञा चेतोविमुत्तीति आकिञ्चञ्ञायतनज्झानन्ति आह ‘‘भूमन्तरतो’’तिआदि. विपस्सनाति अनिच्चानुपस्सना, सब्बापि वा. पमाणकरणो नाम यस्स सयं उप्पज्जति, तस्स गुणाभावदस्सनवसेन पमाणकरणतो.
फरणअप्पमाणतायाति फरणवसेन अप्पमाणगोचरताय. निब्बानम्पि अप्पमाणमेव पमाणगोचरानं किलेसानं आरम्मणभावस्सपि अनागमनतो. खलन्ति खले पसारितसालिसीसादिभण्डं. किञ्चेहीति मद्दस्सु. तेनाह ‘‘मद्दनट्ठो’’ति. आरम्मणभूतं, पलिबुद्धकं वा नत्थि एतस्स किञ्चनन्ति अकिञ्चनं, अकिञ्चनमेव आकिञ्चञ्ञं.
रूपनिमित्तस्साति कसिणरूपनिमित्तस्स. न गहिताति सरूपतो न गहिता, अत्थतो पन गहिता एव. तेनाह – ‘‘सा सुञ्ञा रागेनातिआदिवचनतो सब्बत्थ अनुपवित्थावा’’ति.
नानाति सद्दवसेन. एकत्थाति आरम्मणवसेन आरम्मणभावेन एकसभावा. तेनाह ‘‘अप्पमाणं…पे… एकत्था’’ति. आरम्मणवसेनाति आरम्मणस्स वसेन. चत्तारो हि मग्गा, चत्तारि फलानि आरम्मणवसेन निब्बानपविट्ठताय एकत्था एकारम्मणा. अञ्ञस्मिं पन ठानेति इदं विसुं विसुं गहेत्वा वुत्तं अप्पमाणादि परियायवुत्तं, निब्बानं आरब्भ पवत्तनतो. तस्मा ‘‘अञ्ञस्मि’’न्ति इदं तेन तेन परियायेन तत्थ तत्थ आगतभावं सन्धाय वुत्तं.
गोदत्तसुत्तवण्णना निट्ठिता.