७. ततुत्तरिसिक्खापदवण्णना

पकतिया सन्तरुत्तरेन चरति कथिनपलिबोधवसेन वा सासङ्कसिक्खापदवसेन वा. एत्थ सिया – ‘‘न मत्तं जानित्वा बहुं चीवरं विञ्ञापेस्सन्ति, दुस्सवाणिज्जं वा’’तिआदिना (पारा. ५२२) उज्झायन्तानं सुत्वा भगवापि छब्बग्गिये भिक्खू ‘‘कथञ्हि नाम तुम्हे मोघपुरिसा न मत्तं जानित्वा बहुं चीवरं विञ्ञापेस्सथा’’ति (पारा. ५२२) वत्वा सिक्खापदस्स पञ्ञत्तत्ता च इमिस्सं कङ्खावितरणियं ‘‘बहुचीवरविञ्ञापनवत्थुस्मिं पञ्ञत्त’’न्ति वुत्तत्ता, समन्तपासादिकायं ‘‘न हि अनच्छिन्नचीवरा अत्तनो अत्थाय साखापलासं भञ्जितुं लभन्ति, अच्छिन्नचीवरानं पन अत्थाय लभन्ती’’ति वुत्तत्ता च अञ्ञस्सत्थाय पमाणं विञ्ञापेतुं वट्टतीति चे? न, कस्मा? अञ्ञातकविञ्ञत्तिसिक्खापदस्स अट्ठुप्पत्तिया एव अञ्ञातकविञ्ञत्ति वारिता. तस्स सिक्खापदस्स अनापत्ति. पाळियं (पारा. ५२१) ‘‘अञ्ञस्सत्थाया’’ति इमिस्सा अनापत्तिपाळिया अञ्ञस्सत्थाय विञ्ञापेन्तो तस्स ञातकप्पवारिते एव विञ्ञापेति, न अञ्ञेति वचनतो च वारिता. तस्मा भगवापि ‘‘बहुं चीवरं विञ्ञापेस्सथा’’ति (पारा. ५२२) विगरहित्वा सिक्खापदं पञ्ञापेन्तो ‘‘अभिहट्ठुं पवारेय्या’’ति वुत्तनयेनेव पमाणतो गहणं अनुजानि, न अञ्ञस्सत्थाय पमाणतो विञ्ञापनं. यस्मा पनिमं सिक्खापदं अञ्ञस्सत्थाय विञ्ञापनवत्थुस्मिंयेव पञ्ञत्तं, तस्मा इध ‘‘अञ्ञस्सत्थाया’’ति न वुत्तं, न न लब्भतीति कत्वा.

अट्ठकथासु ‘‘अञ्ञातकप्पवारितट्ठाने पकतिया बहुम्पि वट्टति, अच्छिन्नकारणा पमाणमेव वट्टती’’ति वुत्तं. तं ‘‘अनापत्ति ञातकानं पवारितान’’न्ति (पारा. ५२६) वुत्तअनापत्तिपाळिया न समेतीति समन्तपासादिकायं (पारा. अट्ठ. २.५२६) वुत्तत्ता इधापि वुत्तनयेनेव ञातकप्पवारिते विञ्ञापेन्तस्स अत्तनो धनेन गण्हन्तस्स अनापत्तीति लिखितं. ‘‘अञ्ञस्सत्थाया’’ति निदानविरोधतो न वुत्तं, तथापि अनन्तरे वुत्तनयेनेव लब्भति एवाति वदन्ति.

ततुत्तरिसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.