९. अञ्ञभागियसिक्खापदवण्णना

अञ्ञभागो वा अस्स अत्थीति यथा सुवण्णस्सेदं सोवण्णमित्यत्र सुवण्णवा अनेन सुवण्णो इत्युच्चते. तं पटिमाय सरीरं, सिलापुत्तकस्स सरीरन्ति च निदस्सनं. छगलकस्स ‘‘दब्बो’’ति दिन्नं नामं ‘‘देसो’’ति वुच्चति. कस्मा? थेरं अनुद्धंसेतुं थेरस्सापि अपदिसितब्बत्ता. अञ्ञम्पि वत्थुं न थेरंयेव. लिस्सति सिलिस्सति वोहारमत्तेनेवन अत्थतो. ईसकं अल्लीयतीति लेसोति अधिप्पायो. लिससेलछकोलअल्लीभावे. तेन वुत्तं ‘‘ईसकं अल्लीयतीति लेसो’’ति. यस्मा देसलेसा अत्थतो निन्नानाकरणं, तस्मा ‘‘किञ्चिदेसं लेसमत्तं उपादाया’’ति पदं उद्धरित्वा ‘‘दस लेसा जातिलेसो’’तिआदि (पारा. ३९४) पदभाजने वुत्तं.

अट्ठुप्पत्तिवसेनेव आविभूतन्ति एत्थ किञ्च भिय्यो अनियमत्ता. न हि मेत्तियभूमजकानं विय अञ्ञेसं सब्बेसम्पि ‘‘छगलकमेवेत्थ अञ्ञभागियं अधिकरणं होति, अञ्ञं गोमहिंसादिकम्पि होति, न च मेत्तियभूमजका विय सब्बेपि नामलेसमत्तमेव उपादियन्ति, अञ्ञम्पि जातिलेसादिं उपादियन्ति, तस्मा अनियमत्ता न विभत्तं. किञ्च भिय्यो तथावुत्ते छगलकस्सेव अञ्ञभागियता सम्भवति, न अञ्ञस्स, येन सोव दस्सितो. लेसो च नाम लेसोव, न जातिआदि, येन सोव दस्सितोति एवं मिच्छागाहप्पसङ्गतोति वेदितब्बं. इध च…पे… सञ्ञिनोपीति इमस्मिं सिक्खापदे च अमूलकसिक्खापदे चाति अत्थो.

अञ्ञभागियसिक्खं यो, नेव सिक्खति युत्तितो;

गच्छे विनयविञ्ञूहि, अञ्ञभागियतंव सो. (वजिर. टी. पाराजिक ४०८);

अञ्ञभागियसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.