९. छत्तुपाहनवग्गो

१-२. छत्तुपाहनादिसिक्खापदवण्णना

वुत्तलक्खणं छत्तन्ति ‘‘छत्तं नाम तीणि छत्तानि – सेतच्छत्तं, किलञ्जच्छत्तं, पण्णच्छत्तं मण्डलबद्धं, सलाकबद्ध’’न्ति (पाचि. ११८१) एवं पदभाजने वुत्तलक्खणं छत्तं. तादिसं ठानं पत्वाति गच्छकद्दमादीसु तं तं ठानं पत्वा.

छत्तस्सेवाति कद्दमादीनि पत्वा उपाहना ओमुञ्चित्वा छत्तस्सेव धारणं. उपाहनानंयेव वाति गच्छादीनि दिस्वा छत्तं अपनामेत्वा उपाहनानंयेव धारणं.

दुतियं उत्तानत्थमेव.

छत्तुपाहनादिसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.

३-५. सङ्घाणिआदिसिक्खापदवण्णना

सङ्घाणिन्ति कटियं अनुभवितब्बं आभरणं. तेनाह ‘‘यं किञ्चि कटूपग’’न्ति.

चतुत्थपञ्चमानि उत्तानत्थानेव.

सङ्घाणिआदिसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.

६. वासितकसिक्खापदवण्णना

गन्धवासितकेनाति गन्धपरिभावितेन.

वासितकसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.

७-१०. भिक्खुनिउम्मद्दापनादिसिक्खापदवण्णना

गिलानायाति (पाचि. अट्ठ. १२०८) अन्तमसो मग्गगमनपरिस्समेनापि आबाधिकाय. आपदासूति चोरभयादिना सरीरकम्पनादीसु.

अट्ठमनवमदसमेसु किञ्चि वत्तब्बं नत्थि.

भिक्खुनिउम्मद्दापनादिसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.

११. अनापुच्छासिक्खापदवण्णना

उपचारं सन्धायाति समन्ता द्वादसहत्थूपचारं सन्धाय.

अनापुच्छासिक्खापदवण्णना निट्ठिता.

१२. पञ्हापुच्छनसिक्खापदवण्णना

अनोदिस्साति ‘‘अमुकस्मिं नाम ठाने पुच्छामी’’ति एवं अनियमेत्वा केवलं ‘‘पुच्छितब्बं अत्थि, पुच्छामि, अय्या’’ति एवं वत्वा.

पञ्हापुच्छनसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.

१३. असंकच्चिकसिक्खापदवण्णना

परिक्खित्तस्स गामस्स परिक्खेपं, अपरिक्खित्तस्स उपचारं अतिक्कमन्तिया वा ओक्कमन्तिया वाति एत्थ परिक्खित्तस्स गामस्स परिक्खेपं अतिक्कमन्तिया वा अपरिक्खित्तस्स गामस्स उपचारं ओक्कमन्तिया वाति यथाक्कमं सम्बन्धो वेदितब्बो. आपदासूति महग्घं संकच्चिकं पारुपित्वा गच्छन्तिया उपद्दवो उप्पज्जति, एवरूपासु आपदासु.

असंकच्चिकसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.

छत्तुपाहनवग्गो नवमो.

इति कङ्खावितरणिया पातिमोक्खवण्णनाय

विनयत्थमञ्जूसायं लीनत्थप्पकासनियं

भिक्खुनिपातिमोक्खे पाचित्तियवण्णना निट्ठिता.

असाधारणसमुट्ठानवण्णना

अचित्तकानीति (सारत्थ. टी. पाचित्तिय ३.१२१४) ‘‘नच्च’’न्तिआदिना अजानित्वा दस्सनादिं करोन्तिया आपत्तिसम्भवतो वत्थुअजाननचित्तेन अचित्तकानि. लोकवज्जानीति ‘‘नच्च’’न्तिआदिना जानित्वा दस्सनादिं करोन्तिया अकुसलेनेव आपज्जनतो लोकवज्जानि. तेनाह ‘‘अयं पनेत्थ अधिप्पायो’’तिआदि सचित्तकानीति ‘‘चोरी’’तिआदिना वत्थुं जानित्वा करणेयेव आपत्तिसम्भवतो सचित्तकानि. उपसम्पदादीनं एकन्ताकुसलचित्तेनेव अकत्तब्बत्ता पण्णत्तिवज्जानि. ‘‘इध सचित्तकाचित्तकता पण्णत्तिजाननाजाननताय अग्गहेट्ठा वत्थुजाननाजाननताय गहेतब्ब’’न्ति वदन्ति.

असाधारणसमुट्ठानवण्णना निट्ठिता.