१४-१७. सङ्घभेदकादिसिक्खापदवण्णना
भिक्खुनी सङ्घं न भिन्दतीति कम्मं, उद्देसो चाति द्वीहि भेदो, सो ताय सद्धिं नत्थीति भिक्खुनी सङ्घं न भिन्दति. न केवलं परिवासाभावोयेवाति आह ‘‘छादनपच्चयापी’’तिआदि. एत्थ च ‘‘छादनपच्चयापि न दुक्कटं आपज्जती’’ति पाठो दट्ठब्बो, छादनपच्चयापि दुक्कटं न आपज्जतीति अत्थो. एवञ्च कत्वा –
‘‘आपज्जति गरुकं सावसेसं;
छादेति अनादरियं पटिच्च;
न भिक्खुनी नो च फुसेय्य वज्जं;
पञ्हामेसा कुसलेहि चिन्तिता’’ति. (परि. ४८१) –
एत्थ भिक्खुनिनिसेधो उपपन्नो होति. येसु पन पोत्थकेसु ‘‘छादनपच्चया पन दुक्कटं आपज्जती’’ति विना न-कारं पाठो दिस्सति, सो पमादलेखोति दट्ठब्बं. तस्माति यस्मा परिवासो नाम नत्थि, तस्मा. अत्तनो सीमं सोधेत्वा विहारसीमाय वाति विहारे बद्धसीममेव सन्धाय वुत्तं. सोधेतुं असक्कोन्तीहीति विहारसीमं सोधेतुं असक्कोन्तीहि.
मुखमत्तनिदस्सनन्ति पवेसोपायमत्तनिदस्सनं. एत्थाह – अथ कस्मा यथा भिक्खुमानत्तकथाय ‘‘परिक्खित्तस्स विहारस्स परिक्खेपतो, अपरिक्खित्तस्स विहारस्स परिक्खेपारहट्ठानतो द्वे लेड्डुपाते अतिक्कम्मा’’ति (कङ्खा. अट्ठ. निगमनवण्णना) वुत्तं, एवमवत्वा ‘‘गामूपचारतो च भिक्खूनं विहारूपचारतो च द्वे लेड्डुपाते अतिक्कमित्वा’’ति इध वुत्तन्ति? तत्र चेके वदन्ति ‘‘भिक्खूनं वुत्तप्पकारं पदेसं अतिक्कमित्वा गामेपि तं कम्मं कातुं वट्टति, भिक्खुनीनं पन गामे न वट्टति, तस्मा एवं वुत्त’’न्ति. अपरे पन भणन्ति ‘‘भिक्खूनम्पि गामे न वट्टति, भिक्खुविहारो नाम पुब्बेयेव गामूपचारं अतिक्कमित्वा तिट्ठति, तस्मा गामं अवत्वा विहारूपचारमेव हेट्ठा वुत्तं. भिक्खुनीनं पन विहारो गामेयेव, न बहि, तस्मा गामूपचारञ्च विहारूपचारञ्च उभयमेवेत्थ दस्सितं. तस्मा उभयत्थापि अत्थतो नानात्थं नत्थी’’ति. वीमंसित्वा यञ्चेत्थ युज्जति, तं गहेतब्बं.
ततो पट्ठायाति आरोचितकालतो पट्ठाय.
सङ्घभेदकादिसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.
इति कङ्खावितरणिया पातिमोक्खवण्णनाय
विनयत्थमञ्जूसायं लीनत्थप्पकासनियं
भिक्खुनिपातिमोक्खे सङ्घादिसेसवण्णना निट्ठिता.