४. पुराणचीवरसिक्खापदवण्णना
चतुत्थे अञ्ञातिकायाति न ञातिकाय, मातितो वा पितितो वा याव सत्तमं युगं, ताव केनचि आकारेन असम्बद्धायाति अत्थो. भिक्खुनियाति साकियानियो विय सुद्धभिक्खुसङ्घे वा उभतोसङ्घे वा उपसम्पन्नाय. पुराणचीवरन्ति रजित्वा कप्पं कत्वा एकवारम्पि निवत्थं वा पारुतं वा, यं अन्तमसो परिभोगसीसेन अंसे वा मत्थके वा कत्वा मग्गं गतो होति, उस्सीसकं वा कत्वा निपन्नो, एतम्पि पुराणचीवरमेव. धोवापेय्य वाति सचे ‘‘धोवा’’तिवाचाय वदति, कायविकारं वा करोति, हत्थेन वा हत्थे देति, पादमूले वा ठपेति, अन्तोद्वादसहत्थे ओकासे ठत्वा उपरि वा खिपति, अञ्ञस्स वा हत्थे पेसेति, ताय धोतं, धोवापितमेव होति, रजापनाकोटापनेसुपि एसेव नयो. सिक्खमानाय वा सामणेरिया वा उपासिकाय वा हत्थे धोवनत्थाय देति, सा सचे उपसम्पज्जित्वा धोवति, एवम्पि निस्सग्गियं पाचित्तियं. उपासकस्स वा सामणेरस्स वा हत्थे दिन्नं होति, सो चे लिङ्गे परिवत्ते उपसम्पज्जित्वा धोवति, दहरस्स भिक्खुस्स वा दिन्नं होति, सोपि लिङ्गे परिवत्ते धोवति, निस्सग्गियं पाचित्तियमेव, रजापनाकोटापनेसुपि एसेव नयो. ‘‘इदं मे, भन्ते, पुराणचीवरं अञ्ञातिकाय भिक्खुनिया धोवापितं निस्सग्गिय’’न्ति (पारा. ५०५) इमिना पनेत्थ नयेन निस्सज्जनविधानं वेदितब्बं.
सावत्थियं उदायित्थेरं आरब्भ पुराणचीवरधोवापनवत्थुस्मिं पञ्ञत्तं, असाधारणपञ्ञत्ति, साणत्तिकं ‘‘धोवा’’तिआदिकाय आणत्तिया, एवं आणत्ताय च भिक्खुनिया उद्धनसज्जनादीसु सब्बप्पयोगेसु भिक्खुनो दुक्कटं. धोवित्वा उक्खित्तमत्तं पन रत्तमत्तं आकोटितमत्तञ्च निस्सग्गियं होति, धोवनादीनि तीणिपि द्वे वा कारापेन्तस्स एकेन वत्थुना निस्सग्गियं, इतरेहि दुक्कटं. सचे पन ‘‘धोवा’’ति वुत्ता सब्बानिपि करोति, धोवनपच्चयाव आपत्ति. ‘‘इमस्मिं चीवरे यं कत्तब्बं, तं करोही’’ति वदतो पन एकवाचाय पाचित्तियेन सद्धिं द्वे दुक्कटानि, भिक्खुनिसङ्घवसेन एकतोउपसम्पन्नाय धोवापेन्तस्स अनिस्सज्जित्वा परिभुञ्जन्तस्स, अञ्ञस्स वा सन्तकं निसीदनपच्चत्थरणं वा धोवापेन्तस्स, ञातिकाय अञ्ञातिकसञ्ञिनो चेव, वेमतिकस्स च दुक्कटं, अञ्ञातिकाय ञातिकसञ्ञिनोपि वेमतिकस्सापि निस्सग्गियं पाचित्तियमेव. इतो परं पन एवरूपेसु ठानेसु ‘‘तिकपाचित्तिय’’न्ति वक्खाम, सचे ञातिकाय सहाया अञ्ञातिका ‘‘धोवा’’ति अवुत्ता वा धोवति, अपरिभुत्तं वा अञ्ञं वा परिक्खारं धोवति, सिक्खमानसामणेरियो वा धोवन्ति, अनापत्ति, उम्मत्तकादीनं अनापत्तियेव. पुराणचीवरता, उपचारे ठत्वा अञ्ञातिकाय भिक्खुनिया आणापनं, तस्सा धोवनादीनि चाति इमानेत्थ तीणि अङ्गानि. सञ्चरित्तसमुट्ठानं, किरियं, नोसञ्ञाविमोक्खं, अचित्तकं, पण्णत्तिवज्जं, कायकम्मं, वचीकम्मं, तिचित्तं, तिवेदनन्ति.
पुराणचीवरसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.