भिक्खुनीपातिमोक्खपाळि
पुब्बकरणं-४
सम्मज्जनी पदीपो च, उदकं आसनेन च;
उपोसथस्स एतानि, ‘‘पुब्बकरण’’न्ति वुच्चति.
पुब्बकिच्चं-५
छन्द, पारिसुद्धि, उतुक्खानं, भिक्खुनिगणना च ओवादो;
उपोसथस्स एतानि, ‘‘पुब्बकिच्च’’न्ति वुच्चति.
पत्तकल्लअङ्गा-४
उपोसथो, यावतिका च भिक्खुनी कम्मप्पत्ता;
सभागापत्तियो च न विज्जन्ति;
वज्जनीया च पुग्गला तस्मिं न होन्ति, ‘‘पत्तकल्ल’’न्ति वुच्चति.
पुब्बकरणपुब्बकिच्चानि समापेत्वा देसितापत्तिकस्स समग्गस्स भिक्खुनिसङ्घस्स अनुमतिया पातिमोक्खं उद्दिसितुं आराधनं करोम.
निदानुद्देसो
सुणातु मे अय्ये सङ्घो, अज्जुपोसथो पन्नरसो, यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं, सङ्घो उपोसथं करेय्य, पातिमोक्खं उद्दिसेय्य.
किं सङ्घस्स पुब्बकिच्चं? पारिसुद्धिं अय्यायो आरोचेथ, पातिमोक्खं उद्दिसिस्सामि, तं सब्बाव सन्ता साधुकं सुणोम मनसि करोम. यस्सा सिया आपत्ति, सा आविकरेय्य, असन्तिया आपत्तिया तुण्ही भवितब्बं, तुण्हीभावेन खो पनाय्यायो, ‘‘परिसुद्धा’’ति वेदिस्सामि. यथा खो पन पच्चेकपुट्ठस्सा वेय्याकरणं होति, एवमेवं एवरूपाय परिसाय यावततियं अनुसावितं होति. या पन भिक्खुनी यावततियं अनुसावियमाने सरमाना सन्तिं आपत्तिं नाविकरेय्य, सम्पजानमुसावादस्सा होति. सम्पजानमुसावादो खो पनाय्यायो, अन्तरायिको धम्मो वुत्तो भगवता, तस्मा सरमानाय भिक्खुनिया आपन्नाय विसुद्धापेक्खाय सन्ती आपत्ति आविकातब्बा, आविकता हिस्सा फासु होति.
उद्दिट्ठं खो, अय्यायो, निदानं. तत्थाय्यायो पुच्छामि, कच्चित्थ परिसुद्धा, दुतियम्पि पुच्छामि, कच्चित्थ परिसुद्धा, ततियम्पि पुच्छामि, कच्चित्थ परिसुद्धा, परिसुद्धेत्थाय्यायो, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामीति.
निदानं निट्ठितं.
पाराजिकुद्देसो
तत्रिमे अट्ठ पाराजिका धम्मा उद्देसं आगच्छन्ति.
मेथुनधम्मसिक्खापदं
१. या पन भिक्खुनी छन्दसो मेथुनं धम्मं पटिसेवेय्य, अन्तमसो तिरच्छानगतेनपि, पाराजिका होति असंवासा.
अदिन्नादानसिक्खापदं
२. या पन भिक्खुनी गामा वा अरञ्ञा वा अदिन्नं थेय्यसङ्खातं आदियेय्य, यथारूपे अदिन्नादाने राजानो चोरं गहेत्वा हनेय्युं वा बन्धेय्युं वा पब्बाजेय्युं वा चोरासि बालासि मूळ्हासि थेनासीति, तथारूपं भिक्खुनी अदिन्नं आदियमाना अयम्पि पाराजिका होति असंवासा.
मनुस्सविग्गहसिक्खापदं
३. या पन भिक्खुनी सञ्चिच्च मनुस्सविग्गहं जीविता वोरोपेय्य, सत्थहारकं वास्स परियेसेय्य, मरणवण्णं वा संवण्णेय्य, मरणाय वा समादपेय्य ‘‘अम्भो पुरिस, किं तुय्हिमिना पापकेन दुज्जीवितेन, मतं ते जीविता सेय्यो’’ति, इति चित्तमना चित्तसङ्कप्पा अनेकपरियायेन मरणवण्णं वा संवण्णेय्य, मरणाय वा समादपेय्य, अयम्पि पाराजिका होति असंवासा.
उत्तरिमनुस्सधम्मसिक्खापदं
४. या पन भिक्खुनी अनभिजानं उत्तरिमनुस्सधम्मं अत्तुपनायिकं अलमरियञाणदस्सनं समुदाचरेय्य ‘‘इति जानामि, इति पस्सामी’’ति, ततो अपरेन समयेन समनुग्गाहीयमाना वा असमनुग्गाहीयमाना वा आपन्ना विसुद्धापेक्खा एवं वदेय्य ‘‘अजानमेवं, अय्ये, अवचं जानामि, अपस्सं पस्सामि, तुच्छं मुसा विलपि’’न्ति, अञ्ञत्र अधिमाना, अयम्पि पाराजिका होति असंवासा.
उब्भजाणुमण्डलिकासिक्खापदं
५. या पन भिक्खुनी अवस्सुता अवस्सुतस्स पुरिसपुग्गलस्स, अधक्खकं उब्भजाणुमण्डलं आमसनं वा परामसनं वा गहणं वा छुपनं वा पटिपीळनं वा सादियेय्य, अयम्पि पाराजिका होति असंवासा उब्भजाणुमण्डलिका.
वज्जप्पटिच्छादिकासिक्खापदं
६. या पन भिक्खुनी जानं पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नं भिक्खुनिं नेवत्तना पटिचोदेय्य, न गणस्स आरोचेय्य, यदा च सा ठिता वा अस्स चुता वा नासिता वा अवस्सटा वा, सा पच्छा एवं वदेय्य ‘‘पुब्बेवाहं, अय्ये, अञ्ञासिं एतं भिक्खुनिं ‘एवरूपा च एवरूपा च सा भगिनी’ति, नो च खो अत्तना पटिचोदेस्सं, न गणस्स आरोचेस्स’’न्ति, अयम्पि पाराजिका होति असंवासा वज्जप्पटिच्छादिका.
उक्खित्तानुवत्तिकासिक्खापदं
७. या पन भिक्खुनी समग्गेन सङ्घेन उक्खित्तं भिक्खुं धम्मेन विनयेन सत्थुसासनेन अनादरं अप्पटिकारं अकतसहायं तमनुवत्तेय्य, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि एवमस्स वचनीया ‘‘एसो खो, अय्ये, भिक्खु समग्गेन सङ्घेन उक्खित्तो, धम्मेन विनयेन सत्थुसासनेन अनादरो अप्पटिकारो अकतसहायो, माय्ये, एतं भिक्खुं अनुवत्ती’’ति, एवञ्च सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि वुच्चमाना तथेव पग्गण्हेय्य, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि यावततियं समनुभासितब्बा तस्स पटिनिस्सग्गाय, यावततियं चे समनुभासियमाना तं पटिनिस्सज्जेय्य, इच्चेतं कुसलं, नो चे पटिनिस्सज्जेय्य, अयम्पि पाराजिका होति असंवासा उक्खित्तानुवत्तिका.
अट्ठवत्थुकासिक्खापदं
८. या पन भिक्खुनी अवस्सुता अवस्सुतस्स पुरिसपुग्गलस्स हत्थग्गहणं वा सादियेय्य, सङ्घाटिकण्णग्गहणं वा सादियेय्य, सन्तिट्ठेय्य वा, सल्लपेय्य वा, सङ्केतं वा गच्छेय्य, पुरिसस्स वा अब्भागमनं सादियेय्य, छन्नं वा अनुपविसेय्य, कायं वा तदत्थाय उपसंहरेय्य एतस्स असद्धम्मस्स पटिसेवनत्थाय, अयम्पि पाराजिका होति असंवासा अट्ठवत्थुका.
उद्दिट्ठा खो, अय्यायो, अट्ठ पाराजिका धम्मा. येसं भिक्खुनी अञ्ञतरं वा अञ्ञतरं वा आपज्जित्वा न लभति भिक्खुनीहि सद्धिं संवासं यथा पुरे, तथा पच्छा, पाराजिका होति असंवासा. तत्थाय्यायो, पुच्छामि, कच्चित्थ परिसुद्धा, दुतियम्पि पुच्छामि, कच्चित्थ परिसुद्धा, ततियम्पि पुच्छामि, कच्चित्थ परिसुद्धा, परिसुद्धेत्थाय्यायो, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामीति.
पाराजिकं निट्ठितं.
सङ्घादिसेसुद्देसो
इमे खो पनाय्यायो सत्तरस सङ्घादिसेसा
धम्मा उद्देसं आगच्छन्ति.
उस्सयवादिकासिक्खापदं
१. या पन भिक्खुनी उस्सयवादिका विहरेय्य गहपतिना वा गहपतिपुत्तेन वा दासेन वा कम्मकारेन वा अन्तमसो समणपरिब्बाजकेनापि, अयम्पि भिक्खुनी पठमापत्तिकं धम्मं आपन्ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेसं.
चोरीवुट्ठापिकासिक्खापदं
२. या पन भिक्खुनी जानं चोरिं वज्झं विदितं अनपलोकेत्वा राजानं वा सङ्घं वा गणं वा पूगं वा सेणिं वा, अञ्ञत्र कप्पा वुट्ठापेय्य, अयम्पि भिक्खुनी पठमापत्तिकं धम्मं आपन्ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेसं.
एकगामन्तरगमनसिक्खापदं
३. या पन भिक्खुनी एका वा गामन्तरं गच्छेय्य, एका वा नदीपारं गच्छेय्य, एका वा रत्तिं विप्पवसेय्य, एका वा गणम्हा ओहियेय्य, अयम्पि भिक्खुनी पठमापत्तिकं धम्मं आपन्ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेसं.
उक्खित्तकओसारणसिक्खापदं
४. या पन भिक्खुनी समग्गेन सङ्घेन उक्खित्तं भिक्खुनिं धम्मेन विनयेन सत्थुसासनेन अनपलोकेत्वा कारकसङ्घं, अनञ्ञाय गणस्स छन्दं ओसारेय्य, अयम्पि भिक्खुनी पठमापत्तिकं धम्मं आपन्ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेसं.
भोजनपटिग्गहणपठमसिक्खापदं
५. या पन भिक्खुनी अवस्सुता अवस्सुतस्स पुरिसपुग्गलस्स हत्थतो खादनीयं वा, भोजनीयं वा सहत्था पटिग्गहेत्वा खादेय्य वा भुञ्जेय्य वा, अयम्पि भिक्खुनी पठमापत्तिकं धम्मं आपन्ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेसं.
भोजनपटिग्गहणदुतियसिक्खापदं
६. या पन भिक्खुनी एवं वदेय्य ‘‘किं ते, अय्ये, एसो पुरिसपुग्गलो करिस्सति अवस्सुतो वा अनवस्सुतो वा, यतो त्वं अनवस्सुता, इङ्घ, अय्ये, यं ते एसो पुरिसपुग्गलो देति खादनीयं वा भोजनीयं वा, तं त्वं सहत्था पटिग्गहेत्वा खाद वा भुञ्ज वा’’ति, अयम्पि भिक्खुनी पठमापत्तिकं धम्मं आपन्ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेसं.
सञ्चरित्तसिक्खापदं
७. या पन भिक्खुनी सञ्चरित्तं समापज्जेय्य इत्थिया वा पुरिसमतिं, पुरिसस्स वा इत्थिमतिं, जायत्तने वा जारत्तने वा अन्तमसो तङ्खणिकायपि, अयम्पि भिक्खुनी पठमापत्तिकं धम्मं आपन्ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेसं.
दुट्ठदोससिक्खापदं
८. या पन भिक्खुनी भिक्खुनिं दुट्ठा दोसा अप्पतीता अमूलकेन पाराजिकेन धम्मेन अनुद्धंसेय्य ‘‘अप्पेव नाम नं इमम्हा ब्रह्मचरिया चावेय्य’’न्ति, ततो अपरेन समयेन समनुग्गाहीयमाना वा अस मनुग्गाहीयमाना वा अमूलकञ्चेव तं अधिकरणं होति, भिक्खुनी च दोसं पतिट्ठाति, अयम्पि भिक्खुनी पठमापत्तिकं धम्मं आपन्ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेसं.
अञ्ञभागियसिक्खापदं
९. या पन भिक्खुनी भिक्खुनिं दुट्ठा दोसा अप्पतीता अञ्ञभागियस्स अधिकरणस्स किञ्चिदेसं लेसमत्तं उपादाय पाराजिकेन धम्मेन अनुद्धंसेय्य ‘‘अप्पेव नाम नं इमम्हा ब्रह्मचरिया चावेय्य’’न्ति, ततो अपरेन समयेन समनुग्गाहीयमाना वा असमनुग्गाहीयमाना वा अञ्ञभागियञ्चेव तं अधिकरणं होति. कोचिदेसो लेसमत्तो उपादिन्नो, भिक्खुनी च दोसं पतिट्ठाति, अयम्पि भिक्खुनी पठमापत्तिकं धम्मं आपन्ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेसं.
सिक्खंपच्चाचिक्खणसिक्खापदं
१०. या पन भिक्खुनी कुपिता अनत्तमना एवं वदेय्य ‘‘बुद्धं पच्चाचिक्खामि धम्मं पच्चाचिक्खामि, सङ्घं पच्चाचिक्खामि, सिक्खं पच्चाचिक्खामि, किन्नुमाव समणियो या समणियो सक्यधीतरो, सन्तञ्ञापि समणियो लज्जिनियो कुक्कुच्चिका सिक्खाकामा, तासाहं सन्तिके ब्रह्मचरियं चरिस्सामी’’ति. सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि एवमस्स वचनीया ‘‘माय्ये कुपिता अनत्तमना एवं अवच ‘बुद्धं पच्चाचिक्खामि, धम्मं पच्चाचिक्खामि, सङ्घं पच्चाचिक्खामि, सिक्खं पच्चाचिक्खामि, किन्नुमाव समणियो या समणियो सक्यधीतरो, सन्तञ्ञापि समणियो लज्जिनियो कुक्कुच्चिका सिक्खाकामा, तासाहं सन्तिके ब्रह्मचरियं चरिस्सामी’ति, अभिरमाय्ये, स्वाक्खातो धम्मो, चर ब्रह्मचरियं सम्मा दुक्खस्स अन्तकिरियाया’’ति, एवञ्च सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि वुच्चमाना तथेव पग्गण्हेय्य, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि यावततियं समनुभासितब्बा तस्स पटिनिस्सग्गाय, यावततियञ्चे समनुभासियमाना तं पटिनिस्सज्जेय्य, इच्चेतं कुसलं, नो चे पटिनिस्सज्जेय्य, अयम्पि भिक्खुनी यावततियकं धम्मं आपन्ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेसं.
अधिकरणकुपितसिक्खापदं
११. या पन भिक्खुनी किस्मिञ्चिदेव अधिकरणे पच्चाकता कुपिता अनत्तमना एवं वदेय्य ‘‘छन्दगामिनियो च भिक्खुनियो, दोसगामिनियो च भिक्खुनियो, मोहगामिनियो च भिक्खुनियो, भयगामिनियो च भिक्खुनियो’’ति, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि एवमस्स वचनीया ‘‘माय्ये, किस्मिञ्चिदेव अधिकरणे पच्चाकता कुपिता अनत्तमना एवं अवच ‘छन्दगामिनियो च भिक्खुनियो, दोसगामिनियो च भिक्खुनियो, मोहगामिनियो च भिक्खुनियो, भयगामिनियो च भिक्खुनियो’ति, अय्या खो छन्दापि गच्छेय्य, दोसापि गच्छेय्य, मोहापि गच्छेय्य, भयापि गच्छेय्या’’ति. एवञ्च सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि वुच्चमाना तथेव पग्गण्हेय्य, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि यावततियं समनुभासितब्बा तस्स पटिनिस्सग्गाय, यावततियञ्चे समनुभासियमाना तं पटिनिस्सज्जेय्य, इच्चेतं कुसलं, नो चे पटिनिस्सज्जेय्य, अयम्पि भिक्खुनी यावततियकं धम्मं आपन्ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेसं.
पापसमाचारपठमसिक्खापदं
१२. भिक्खुनियो पनेव संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका अञ्ञमञ्ञिस्सा वज्जप्पटिच्छादिका, ता भिक्खुनियो भिक्खुनीहि एवमस्सु वचनीया ‘‘भगिनियो खो संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका अञ्ञमञ्ञिस्सा वज्जप्पटिच्छादिका, विविच्चथाय्ये, विवेकञ्ञेव भगिनीनं सङ्घो वण्णेती’’ति, एवञ्च ता भिक्खुनियो भिक्खुनीहि वुच्चमाना तथेव पग्गण्हेय्युं, ता भिक्खुनियो भिक्खुनीहि यावततियं समनुभासितब्बा तस्स पटिनिस्सग्गाय, यावततियञ्चे समनुभासियमाना तं पटिनिस्सज्जेय्युं, इच्चेतं कुसलं, नो चे पटिनिस्सज्जेय्युं, इमापि भिक्खुनियो यावततियकं धम्मं आपन्ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेसं.
पापसमाचारदुतियसिक्खापदं
१३. या पन भिक्खुनी एवं वदेय्य ‘‘संसट्ठाव, अय्ये, तुम्हे विहरथ, मा तुम्हे नाना विहरित्थ, सन्ति सङ्घे अञ्ञापि भिक्खुनियो एवाचारा एवंसद्दा एवंसिलोका भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका अञ्ञमञ्ञिस्सा वज्जप्पटिच्छादिका, ता सङ्घो न किञ्चि आह तुम्हञ्ञेव सङ्घो उञ्ञाय परिभवेन अक्खन्तिया वेभस्सिया दुब्बल्या एवमाह – ‘भगिनियो खो संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका अञ्ञमञ्ञिस्सा वज्जप्पटिच्छादिका, विविच्चथाय्ये, विवेकञ्ञेव भगिनीनं सङ्घो वण्णेती’’’ति, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि एवमस्स वचनीया ‘‘माय्ये, एवं अवच, संसट्ठाव अय्ये तुम्हे विहरथ, मा तुम्हे नाना विहरित्थ, सन्ति सङ्घे अञ्ञापि भिक्खुनियो एवाचारा एवंसद्दा एवंसिलोका भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका अञ्ञमञ्ञिस्सा वज्जप्पटिच्छादिका, ता सङ्घो न किञ्चि आह, तुम्हञ्ञेव सङ्घो उञ्ञाय परिभवेन अक्खन्तिया वेभस्सिया दुब्बल्या एवमाह – ‘भगिनियो खो संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका अञ्ञमञ्ञिस्सा वज्जप्पटिच्छादिका, विविच्चथाय्ये, विवेकञ्ञेव भगिनीनं सङ्घो वण्णेती’’’ति, एवञ्च सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि वुच्चमाना तथेव पग्गण्हेय्य, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि यावततियं समनुभासितब्बा तस्स पटिनिस्सग्गाय, यावततियञ्चे समनुभासियमाना तं पटिनिस्सज्जेय्य, इच्चेतं कुसलं, नो चे पटिनिस्सज्जेय्य, अयम्पि भिक्खुनी यावततियकं धम्मं आपन्ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेसं.
सङ्घभेदकसिक्खापदं
१४. या पन भिक्खुनी समग्गस्स सङ्घस्स भेदाय परक्कमेय्य, भेदनसंवत्तनिकं वा अधिकरणं समादाय पग्गय्ह तिट्ठेय्य, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि एवमस्स वचनीया ‘‘माय्या, समग्गस्स सङ्घस्स भेदाय परक्कमि, भेदनसंवत्तनिकं वा अधिकरणं समादाय पग्गय्ह अट्ठासि, समेताय्या, सङ्घेन, समग्गो हि सङ्घो सम्मोदमानो अविवदमानो एकुद्देसो फासु विहरती’’ति. एवञ्च सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि वुच्चमाना तथेव पग्गण्हेय्य, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि यावततियं समनुभासितब्बा तस्स पटिनिस्सग्गाय, यावततियञ्चे समनुभासियमाना तं पटिनिस्सज्जेय्य, इच्चेतं कुसलं. नो चे पटिनिस्सज्जेय्य, अयम्पि भिक्खुनी यावततियकं धम्मं आपन्ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेसं.
भेदानुवत्तकसिक्खापदं
१५. तस्सायेव खो पन भिक्खुनिया भिक्खुनियो होन्ति अनुवत्तिका वग्गवादिका एका वा द्वे वा तिस्सो वा, ता एवं वदेय्युं ‘‘माय्यायो, एतं भिक्खुनिं किञ्चि अवचुत्थ धम्मवादिनी चेसा भिक्खुनी, विनयवादिनी चेसा भिक्खुनी, अम्हाकञ्चेसा भिक्खुनी छन्दञ्च रुचिञ्च आदाय वोहरति, जानाति, नो भासति, अम्हाकम्पेतं खमती’’ति, ता भिक्खुनियो भिक्खुनीहि एवमस्सु वचनीया ‘‘माय्यायो, एवं अवचुत्थ, न चेसा भिक्खुनी धम्मवादिनी, न चेसा भिक्खुनी विनयवादिनी, माय्यानम्पि सङ्घभेदो रुच्चित्थ, समेताय्यानं सङ्घेन, समग्गो हि सङ्घो सम्मोदमानो अविवदमानो एकुद्देसो फासु विहरती’’ति, एवञ्च ता भिक्खुनियो भिक्खुनीहि वुच्चमाना तथेव पग्गण्हेय्युं, ता भिक्खुनियो भिक्खुनीहि यावततियं समनुभासितब्बा तस्स पटिनिस्सग्गाय, यावततियञ्चे समनुभासियमाना तं पटिनिस्सज्जेय्युं. इच्चेतं कुसलं. नो चे पटिनिस्सज्जेय्युं, इमापि भिक्खुनियो यावततियकं धम्मं आपन्ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेसं.
दुब्बचसिक्खापदं
१६. भिक्खुनी पनेव दुब्बचजातिका होति उद्देसपरियापन्नेसु सिक्खापदेसु भिक्खुनीहि सहधम्मिकं वुच्चमाना अत्तानं अवचनीयं करोति ‘‘मा मं अय्यायो किञ्चि अवचुत्थ कल्याणं वा पापकं वा, अहम्पाय्यायो, न किञ्चि वक्खामि कल्याणं वा पापकं वा, विरमथाय्यायो, मम वचनाया’’ति, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि एवमस्स वचनीया ‘‘माय्या, अत्तानं अवचनीयं अकासि, वचनीयमेव, अय्या, अत्तानं करोतु, अय्यापि भिक्खुनियो वदतु सहधम्मेन, भिक्खुनियोपि अय्यं वक्खन्ति सहधम्मेन, एवं संवद्धा हि तस्स भगवतो परिसा यदिदं अञ्ञमञ्ञवचनेन अञ्ञमञ्ञवुट्ठापनेना’’ति. एवञ्च सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि वुच्चमाना तथेव पग्गण्हेय्य, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि यावततियं समनुभासितब्बा तस्स पटिनिस्सग्गाय, यावततियञ्चे समनुभासियमाना तं पटिनिस्सज्जेय्य, इच्चेतं कुसलं. नो चे पटिनिस्सज्जेय्य, अयम्पि भिक्खुनी यावततियकं धम्मं आपन्ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेसं.
कुलदूसकसिक्खापदं
१७. भिक्खुनी पनेव अञ्ञतरं गामं वा निगमं वा उपनिस्साय विहरति कुलदूसिका पापसमाचारा, तस्सा खो पापका समाचारा दिस्सन्ति चेव सुय्यन्ति च, कुलानि च ताय दुट्ठानि दिस्सन्ति चेव सुय्यन्ति च, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि एवमस्स वचनीया ‘‘अय्या, खो कुलदूसिका पापसमाचारा, अय्याय खो पापका समाचारा दिस्सन्ति चेव सुय्यन्ति च, कुलानि चाय्याय, दुट्ठानि दिस्सन्ति चेव सुय्यन्ति च, पक्कमताय्या इमम्हा आवासा, अलं ते इध वासेना’’ति. एवञ्च सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि वुच्चमाना ता भिक्खुनियो एवं वदेय्य ‘‘छन्दगामिनियो च भिक्खुनियो, दोसगामिनियो च भिक्खुनियो, मोहगामिनियो च भिक्खुनियो, भयगामिनियो च भिक्खुनियो, तादिसिकाय आपत्तिया एकच्चं पब्बाजेन्ति एकच्चं न पब्बाजेन्ती’’ति, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि एवमस्स वचनीया ‘‘माय्या, एवं अवच, न च भिक्खुनियो छन्दगामिनियो, न च भिक्खुनियो दोसगामिनियो, न च भिक्खुनियो मोहगामिनियो, न च भिक्खुनियो भयगामिनियो, अय्या खो कुलदूसिका पापसमाचारा, अय्याय खो पापका समाचारा दिस्सन्ति चेव सुय्यन्ति च, कुलानि चाय्याय दुट्ठानि दिस्सन्ति चेव सुय्यन्ति च, पक्कमताय्या, इमम्हा आवासा अलं ते इध वासेना’’ति. एवञ्च सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि वुच्चमाना तथेव पग्गण्हेय्य, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि यावततियं समनुभासितब्बा तस्स पटिनिस्सग्गाय, यावततियञ्चे समनुभासियमाना तं पटिनिस्सज्जेय्य, इच्चेतं कुसलं. नो चे पटिनिस्सज्जेय्य, अयम्पि भिक्खुनी यावततियकं धम्मं आपन्ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेसं.
उद्दिट्ठा खो अय्यायो सत्तरस सङ्घादिसेसा धम्मा नव पठमापत्तिका, अट्ठ यावततियका,
येसं भिक्खुनी अञ्ञतरं वा अञ्ञतरं वा आपज्जति, ताय भिक्खुनिया उभतोसङ्घे पक्खमानत्तं चरितब्बं. चिण्णमानत्ता भिक्खुनी यत्थ सिया वीसतिगणो भिक्खुनिसङ्घो, तत्थ सा भिक्खुनी अब्भेतब्बा. एकायपि चे ऊनो वीसतिगणो भिक्खुनिसङ्घो तं भिक्खुनिं अब्भेय्य, सा च भिक्खुनी अनब्भिता, ता च भिक्खुनियो गारय्हा, अयं तत्थ सामीचि. तत्थाय्यायो पुच्छामि, कच्चित्थ परिसुद्धा, दुतियम्पि, पुच्छामि, कच्चित्थ परिसुद्धा, ततियम्पि पुच्छामि, कच्चित्थ परिसुद्धा, परिसुद्धेत्थाय्यायो, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामीति.
सङ्घादिसेसो निट्ठितो.
निस्सग्गिय पाचित्तिया
इमे खो पनाय्यायो तिंस निस्सग्गिया पाचित्तिया
धम्मा उद्देसं आगच्छन्ति.
पत्तसन्निचयसिक्खापदं
१. या पन भिक्खुनी पत्तसन्निचयं करेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
अकालचीवरभाजनसिक्खापदं
२. या पन भिक्खुनी अकालचीवरं ‘‘कालचीवर’’न्ति अधिट्ठहित्वा भाजापेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
चीवरपरिवत्तनसिक्खापदं
३. या पन भिक्खुनी भिक्खुनिया सद्धिं चीवरं परिवत्तेत्वा सा पच्छा एवं वदेय्य ‘‘हन्दाय्ये, तुय्हं चीवरं, आहर मेतं चीवरं, यं तुय्हं तुय्हमेवेतं, यं मय्हं मय्हमेवेतं, आहर मेतं चीवरं, सकं पच्चाहरा’’ति अच्छिन्देय्य वा अच्छिन्दापेय्य वा, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
अञ्ञविञ्ञापनसिक्खापदं
४. या पन भिक्खुनी अञ्ञं विञ्ञापेत्वा अञ्ञं विञ्ञापेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
अञ्ञचेतापन सिक्खापदं
५. या पन भिक्खुनी अञ्ञं चेतापेत्वा अञ्ञं चेतापेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
पठमसङ्घिकचेतापनसिक्खापदं
६. या पन भिक्खुनी अञ्ञदत्थिकेन परिक्खारेन अञ्ञुद्दिसिकेन सङ्घिकेन अञ्ञं चेतापेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
दुतियसङ्घिकचेतापनसिक्खापदं
७. या पन भिक्खुनी अञ्ञदत्थिकेन परिक्खारेन अञ्ञुद्दिसिकेन सङ्घिकेन सञ्ञाचिकेन अञ्ञं चेतापेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
पठमगणिकचेतापनसिक्खापदं
८. या पन भिक्खुनी अञ्ञदत्थिकेन परिक्खारेन अञ्ञुद्दिसिकेन महाजनिकेन अञ्ञं चेतापेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
दुतियगणिकचेतापनसिक्खापदं
९. या पन भिक्खुनी अञ्ञदत्थिकेन परिक्खारेन अञ्ञुद्दिसिकेन महाजनिकेन सञ्ञाचिकेन अञ्ञं चेतापेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
पुग्गलिकचेतापनसिक्खापदं
१०. या पन भिक्खुनी अञ्ञदत्थिकेन परिक्खारेन अञ्ञुद्दिसिकेन पुग्गलिकेन सञ्ञाचिकेन अञ्ञं चेतापेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
पत्तवग्गो पठमो.
गरुपावुरणसिक्खापदं
११. गरुपावुरणं पन भिक्खुनिया चेतापेन्तिया चतुक्कंसपरमं चेतापेतब्बं. ततो चे उत्तरि चेतापेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
लहुपावुरणसिक्खापदं
१२. लहुपावुरणं पन भिक्खुनिया चेतापेन्तिया अड्ढतेय्यकंसपरमं चेतापेतब्बं. ततो चे उत्तरि चेतापेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
कथिनसिक्खापदं
१३. निट्ठितचीवरस्मिं भिक्खुनिया उब्भतस्मिं कथिने दसाहपरमं अतिरेकचीवरं धारेतब्बं. तं अतिक्कामेन्तिया, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
उदोसितसिक्खापदं
१४. निट्ठितचीवरस्मिं भिक्खुनिया उब्भतस्मिं कथिने एकरत्तम्पि चे भिक्खुनी तिचीवरेन विप्पवसेय्य, अञ्ञत्र भिक्खुनिसम्मुतिया निस्सग्गियं पाचित्तियं.
अकालचीवरसिक्खापदं
१५. निट्ठितचीवरस्मिं भिक्खुनिया उब्भतस्मिं कथिने भिक्खुनिया पनेव अकालचीवरं उप्पज्जेय्य, आकङ्खमानाय भिक्खुनिया पटिग्गहेतब्बं, पटिग्गहेत्वा खिप्पमेव कारेतब्बं, नो चस्स पारिपूरि, मासपरमं ताय भिक्खुनिया तं चीवरं निक्खिपितब्बं ऊनस्स पारिपूरिया सतिया पच्चासाय. ततो चे उत्तरि निक्खिपेय्य सतियापि पच्चासाय, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
अञ्ञातकविञ्ञत्तिसिक्खापदं
१६. या पन भिक्खुनी अञ्ञातकं गहपतिं वा गहपतानिं वा चीवरं विञ्ञापेय्य अञ्ञत्र समया, निस्सग्गियं पाचित्तियं. तत्थायं समयो अच्छिन्नचीवरा वा होति भिक्खुनी, नट्ठचीवरा वा, अयं तत्थ समयो.
ततुत्तरिसिक्खापदं
१७. तञ्चे अञ्ञातको गहपति वा गहपतानी वा बहूहि चीवरेहि अभिहट्ठुं पवारेय्य, सन्तरुत्तरपरमं ताय भिक्खुनिया ततो चीवरं सादितब्बं. ततो चे उत्तरि सादियेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
पठमउपक्खटसिक्खापदं
१८. भिक्खुनिं पनेव उद्दिस्स अञ्ञातकस्स गहपतिस्स वा गहपतानिया वा चीवरचेतापन्नं उपक्खटं होति ‘‘इमिना चीवरचेतापन्नेन चीवरं चेतापेत्वा इत्थन्नामं भिक्खुनिं चीवरेन अच्छादेस्सामी’’ति. तत्र चेसा भिक्खुनी पुब्बे अप्पवारिता उपसङ्कमित्वा चीवरे विकप्पं आपज्जेय्य ‘‘साधु वत, मं आयस्मा इमिना चीवरचेतापन्नेन एवरूपं वा एवरूपं वा चीवरं चेतापेत्वा अच्छादेही’’ति कल्याणकम्यतं उपादाय, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
दुतियउपक्खटसिक्खापदं
१९. भिक्खुनिं पनेव उद्दिस्स उभिन्नं अञ्ञातकानं गहपतीनं वा गहपतानीनं वा पच्चेकचीवरचेतापन्नानि उपक्खटानि होन्ति ‘‘इमेहि मयं पच्चेकचीवरचेतापन्नेहि पच्चेकचीवरानि चेतापेत्वा इत्थन्नामं भिक्खुनिं चीवरेहि अच्छादेस्सामा’’ति. तत्र चेसा भिक्खूनी पुब्बे अप्पवारिता उपसङ्कमित्वा चीवरे विकप्पं आपज्जेय्य ‘‘साधु वत मं आयस्मन्तो इमेहि पच्चेकचीवरचेतापन्नेहि एवरूपं वा एवरूपं वा चीवरं चेतापेत्वा अच्छादेथ उभोव सन्ता एकेना’’ति कल्याणकम्यतं उपादाय, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
राजसिक्खापदं
२०. भिक्खुनिं पनेव उद्दिस्स राजा वा राजभोग्गो वा ब्राह्मणो वा गहपतिको वा दूतेन चीवरचेतापन्नं पहिणेय्य ‘‘इमिना चीवरचेतापन्नेन चीवरं चेतापेत्वा इत्थन्नामं भिक्खुनिं चीवरेन अच्छादेही’’ति. सो चे दूतो तं भिक्खुनिं उपसङ्कमित्वा एवं वदेय्य ‘‘इदं खो, अय्ये, अय्यं उद्दिस्स चीवरचेतापन्नं आभतं, पटिग्गण्हाताय्या चीवरचेतापन्न’’न्ति. ताय भिक्खुनिया सो दूतो एवमस्स वचनीयो ‘‘न खो मयं, आवुसो, चीवरचेतापन्नं पटिग्गण्हाम, चीवरञ्च खो मयं पटिग्गण्हाम कालेन कप्पिय’’न्ति. सो चे दूतो तं भिक्खुनिं एवं वदेय्य ‘‘अत्थि पनाय्याय, कोचि वेय्यावच्चकरो’’ति, चीवरत्थिकाय, भिक्खवे, भिक्खुनिया वेय्यावच्चकरो निद्दिसितब्बो आरामिको वा उपासको वा ‘‘एसो खो, आवुसो, भिक्खुनीनं वेय्यावच्चकरो’’ति. सो चे दूतो तं वेय्यावच्चकरं सञ्ञापेत्वा तं भिक्खुनिं उपसङ्कमित्वा एवं वदेय्य ‘‘यं खो, अय्ये, अय्या वेय्यावच्चकरं निद्दिसि, सञ्ञत्तो सो मया, उपसङ्कमताय्या कालेन, चीवरेन तं अच्छादेस्सती’’ति. चीवरत्थिकाय, भिक्खवे, भिक्खुनिया वेय्यावच्चकरो उपसङ्कमित्वा द्वत्तिक्खत्तुं चोदेतब्बो सारेतब्बो ‘‘अत्थो मे, आवुसो, चीवरेना’’ति, द्वत्तिक्खत्तुं चोदयमाना सारयमाना तं चीवरं अभिनिप्फादेय्य, इच्चेतं कुसलं, नो चे अभिनिप्फादेय्य, चतुक्खत्तुं पञ्चक्खत्तुं छक्खत्तुपरमं तुण्हीभूताय उद्दिस्स ठातब्बं, चतुक्खत्तुं पञ्चक्खत्तुं छक्खत्तुपरमं तुण्हीभूता उद्दिस्स तिट्ठमाना तं चीवरं अभिनिप्फादेय्य, इच्चेतं कुसलं. ततो चे उत्तरि वायममाना तं चीवरं अभिनिप्फादेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं. नो चे अभिनिप्फादेय्य, यतस्सा चीवरचेतापन्नं आभतं, तत्थ सामं वा गन्तब्बं, दूतो वा पाहेतब्बो ‘‘यं खो तुम्हे आयस्मन्तो भिक्खुनिं उद्दिस्स चीवरचेतापन्नं पहिणित्थ, न तं तस्सा भिक्खुनिया किञ्चि अत्थं अनुभोति, युञ्जन्तायस्मन्तो सकं, मा वो सकं विनस्सा’’ति, अयं तत्थ सामीचि.
चीवरवग्गो दुतियो.
रूपियसिक्खापदं
२१. या पन भिक्खुनी जातरूपरजतं उग्गण्हेय्य वा उग्गण्हापेय्य वा उपनिक्खित्तं वा सादियेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
रूपियसंवोहारसिक्खापदं
२२. या पन भिक्खुनी नानप्पकारकं रूपियसंवोहारं समापज्जेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
कयविक्कयसिक्खापदं
२३. या पन भिक्खुनी नानप्पकारकं कयविक्कयं समापज्जेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
ऊनपञ्चबन्धनसिक्खापदं
२४. या पन भिक्खुनी ऊनपञ्चबन्धनेन पत्तेन अञ्ञं नवं पत्तं चेतापेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं. ताय भिक्खुनिया सो पत्तो भिक्खुनिपरिसाय निस्सज्जितब्बो, यो च तस्सा भिक्खुनिपरिसाय पत्तपरियन्तो, सो तस्सा भिक्खुनिया पदातब्बो ‘‘अयं ते भिक्खुनि पत्तो यावभेदनाय धारेतब्बो’’ति, अयं तत्थ सामीचि.
भेसज्जसिक्खापदं
२५. यानि खो पन तानि गिलानानं भिक्खुनीनं पटिसायनीयानि भेसज्जानि, सेय्यथिदं – सप्पि नवनीतं तेलं मधु फाणितं, तानि पटिग्गहेत्वा सत्ताहपरमं सन्निधिकारकं परिभुञ्जितब्बानि. तं अतिक्कामेन्तिया, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
चीवरअच्छिन्दनसिक्खापदं
२६. या पन भिक्खुनी भिक्खुनिया सामं चीवरं दत्वा कुपिता अनत्तमना अच्छिन्देय्य वा अच्छिन्दापेय्य वा, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
सुत्तविञ्ञत्तिसिक्खापदं
२७. या पन भिक्खुनी सामं सुत्तं विञ्ञापेत्वा तन्तवायेहि चीवरं वायापेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
महापेसकारसिक्खापदं
२८. भिक्खुनिं पनेव उद्दिस्स अञ्ञातको गहपति वा गहपतानी वा तन्तवायेहि चीवरं वायापेय्य, तत्र चेसा भिक्खुनी पुब्बे अप्पवारिता तन्तवाये उपसङ्कमित्वा चीवरे विकप्पं आपज्जेय्य ‘‘इदं खो आवुसो चीवरं मं उद्दिस्स विय्यति, आयतञ्च करोथ, वित्थतञ्च अप्पितञ्च सुवीतञ्च सुप्पवायितञ्च सुविलेखितञ्च सुवितच्छितञ्च करोथ, अप्पेव नाम मयम्पि आयस्मन्तानं किञ्चिमत्तं अनुपदज्जेय्यामा’’ति, एवञ्च सा भिक्खुनी वत्वा किञ्चिमत्तं अनुपदज्जेय्य अन्तमसो पिण्डपातमत्तम्पि, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
अच्चेकचीवरसिक्खापदं
२९. दसाहानागतं कत्तिकतेमासिकपुण्णमं भिक्खुनिया पनेव अच्चेकचीवरं उप्पज्जेय्य, अच्चेकं मञ्ञमानाय भिक्खुनिया पटिग्गहेतब्बं, पटिग्गहेत्वा याव चीवरकालसमयं निक्खिपितब्बं. ततो चे उत्तरि निक्खिपेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
परिणतसिक्खापदं
३०. या पन भिक्खुनी जानं सङ्घिकं लाभं परिणतं अत्तनो परिणामेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियं.
पत्तवग्गो ततियो.
उद्दिट्ठा खो, अय्यायो, तिंस निस्सग्गिया पाचित्तिया धम्मा. तत्थाय्यायो, पुच्छामि, कच्चित्थ परिसुद्धा, दुतियम्पि पुच्छामि, कच्चित्थ परिसुद्धा, ततियम्पि पुच्छामि, कच्चित्थ परिसुद्धा, परिसुद्धेत्थाय्यायो, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामीति.
निस्सग्गियपाचित्तिया निट्ठिता.
सुद्धपाचित्तिया
इमे खो पनाय्यायो, छसट्ठिसता पाचित्तिया
धम्मा उद्देसं आगच्छन्ति.
लसुणसिक्खापदं
१. या पन भिक्खुनी लसुणं खादेय्य पाचित्तियं.