८. अट्ठवत्थुकासिक्खापदवण्णना

चतुत्थे अवस्सुताति लोकस्सादमित्तसन्थववसेन कायसंसग्गरागेन तिन्ता. अयमेव हि अत्थो सीहळमातिकाट्ठकथायं वुत्तो, समन्तपासादिकायं (पाचि. अट्ठ. ६७५) पनस्स विचारणा कता, दुतियपदेपि एसेव नयो. पुरिसपुग्गलस्स हत्थग्गहणं वातिआदीसु पन यं पुरिसपुग्गलेन हत्थे गहणं कतं, तं ‘‘पुरिसपुग्गलस्स हत्थग्गहण’’न्ति वुत्तं, एसेव नयो सङ्घाटिकण्णग्गहणेपि. हत्थग्गहणन्ति एत्थ च यस्स कस्सचि अपाराजिकक्खेत्तभूतस्स अङ्गस्स गहणं हत्थग्गहणं, यस्स कस्सचि निवत्थस्स वा पारुतस्स वा गहणं सङ्घाटिकण्णग्गहणं. सन्तिट्ठेय्य वातिआदीसु कायसंसग्गसङ्खातस्स असद्धम्मस्स पटिसेवनत्थाय पुरिसस्स हत्थपासे सन्तिट्ठेय्य वा, तत्थ ठिता सल्लपेय्य वा, पुरिसेन वा ‘‘इत्थन्नामं ठानं आगच्छा’’ति वुत्ता तं सङ्केतं गच्छेय्य, तस्स वा पुरिसस्स अब्भागमनं सादियेय्य, येन केनचि वा पटिच्छन्नं ओकासं पविसेय्य, पुरिसस्स हत्थपासे ठत्वा कायं उपसंहरेय्याति एवमत्थो दट्ठब्बो. अयम्पि पाराजिकाति यथा पुरिमायो, एवं अयम्पि भिक्खुनी एतस्स कायसंसग्गसङ्खातस्स असद्धम्मस्स पटिसेवनत्थाय एतानि अट्ठ वत्थूनि पटिपाटिया वा उप्पटिपाटिया वा पूरेत्वा अट्ठवत्थुका नाम पाराजिका होतीति.

सावत्थियं छब्बग्गिया भिक्खुनियो आरब्भ अट्ठमं वत्थुं परिपूरणवत्थुस्मिं पञ्ञत्तं, सङ्केतगमने पदे पदे दुक्कटं, पुरिसस्स हत्थपासं ओक्कन्तमत्ते थुल्लच्चयं, पुरिसस्स अब्भागमनसादयमानेपि दुक्कटं. हत्थपासोक्कमने थुल्लच्चयं, सेसेसु एकेकस्मिं थुल्लच्चयमेव, अट्ठमे परिपुण्णे पाराजिकं. एकेकस्मिं पन वत्थुस्मिं सतक्खत्तुम्पि वीतिक्कन्ते ता आपत्तियो देसेत्वा मुच्चति, अपिचेत्थ गणनूपिका आपत्ति वेदितब्बा, ‘‘इदानि नापज्जिस्सामी’’ति हि धुरनिक्खेपं कत्वा देसिता गणनूपिका, देसितगणनं उपेति, पाराजिकस्स अङ्गं न होति. तस्मा या एकं आपन्ना धुरनिक्खेपं कत्वा देसेत्वा पुन किलेसवसेन आपज्जति, पुनपि देसेति, एवं अट्ठमं परिपूरेन्तीपि पाराजिका न होति. या पन आपज्जित्वा ‘‘पुनपि अञ्ञं वत्थुं आपज्जिस्सामी’’ति सउस्साहाव देसेति, तस्सा सा आपत्ति अगणनूपिका, देसितापि अदेसिता होति, पाराजिकस्स अङ्गं होति. असञ्चिच्च, अस्सतिया, अजानन्तिया असादियन्तिया, उम्मत्तिकादीनञ्च अनापत्ति. कायसंसग्गरागो, सउस्साहता, अट्ठमस्स वत्थुस्स पूरणन्ति इमानेत्थ तीणि अङ्गानि. समनुभासनसमुट्ठानं, किरियाकिरियं, सञ्ञाविमोक्खं, सचित्तकं, लोकवज्जं, कायकम्मं, वचीकम्मं, अकुसलचित्तं, द्विवेदनन्ति.

अट्ठवत्थुकासिक्खापदवण्णना निट्ठिता.

उद्दिट्ठा खो अय्यायो अट्ठ पाराजिका धम्माति भिक्खू आरब्भ पञ्ञत्ता साधारणा चत्तारो, इमे चत्तारोति एवं पातिमोक्खुद्देसमग्गेन अट्ठ पाराजिका धम्मा उद्दिट्ठाति एवमेत्थ अत्थो वेदितब्बो, सेसं भिक्खुपातिमोक्खवण्णनायं वुत्तनयमेवाति.

कङ्खावितरणिया पातिमोक्खवण्णनाय

भिक्खुनिपातिमोक्खे

पाराजिकवण्णना निट्ठिता.