२. उप्पत्तानुप्पत्तिवारवण्णना

९९१. ‘‘कामभवे’’ति इदं ओकासवसेन वत्वा पुन सत्तसन्तानवसेन वत्तुं ‘‘कामधातुसम्भूतानञ्चा’’ति वुत्तन्ति तमत्थविसेसं दस्सेन्तो ‘‘इद्धिया…पे… अत्थो’’ति आह. ‘‘न वत्तब्बं सिया’’ति कस्मा वुत्तं, यदिपि असञ्ञसत्तानं अचक्खुकत्ता रूपायतनं अच्चन्तसुखुमत्ता हेट्ठिमभूमिकानञ्च अगोचरो, समानभूमिकानं पन वेहप्फलानं, उपरिभूमिकानञ्च सुद्धावासानं चक्खायतनस्स गोचरो होतीति आयतनादिकिच्चं करोतियेवाति सक्का वत्तुं. यं पनेत्थ वित्थारतो वत्तब्बं, तं हेट्ठा वुत्तमेव. ‘‘हेट्ठतो अवीचिनिरयं परियन्तं कत्वा उपरितो परनिम्मितवसवत्तिदेवे अन्तोकरित्वा यं एतस्मि’’न्तिआदिना (ध. स. १२८७) वुत्तपदेसा कामावचरादिओकासा. ते सत्तनिकाया च धातूति वुच्चन्ति समुदायस्स अवयवाधारभावतो यथा ‘‘मासपुञ्जो मासो’’ति. सत्ता उप्पज्जन्ति एत्थाति सत्तुप्पत्ति, उप्पज्जनट्ठेन सत्ताव उप्पत्ति सत्तुप्पत्तीति एवं ओकाससत्तलोकद्वयस्स सत्तुप्पत्तिपरियायो वेदितब्बो. सत्तभावेन उप्पत्ति, न अनुपादिन्नक्खन्धा विय सङ्खारभावेनेवाति अधिप्पायो. के पन तेति आह ‘‘सत्तावासवसेन…पे… उपादिन्नकक्खन्धा’’ति. तंतंपरियापन्नानन्ति तंतंसत्तावासपरियापन्नानं सत्तानं, सङ्खारानमेव वा. सदिसाधिट्ठानभावेनाति सदिसाकारेन पवत्तमानानं खन्धानं पतिट्ठानभावेन. येभुय्येन हि तस्मिं सत्तावासे धम्मा समानाकारेन पवत्तन्ति.

उप्पत्तानुप्पत्तिवारवण्णना निट्ठिता.