सत्तरसमो परिच्छेदो
१७. दिट्ठिसङ्गहकथा
५९३. येवापनकनामेन, धम्मा छन्दादयो तथा;
खन्धादयो च कोट्ठासा, उद्दिट्ठा हि यथारहं.
५९४. तत्थ छन्दादयो धम्मा, विभत्ताव यथारहं;
खन्धादिरासयो वापि, विञ्ञेय्या दानि सम्भवा.
५९५. वेदना वेदनाक्खन्धो, चक्खुसम्फस्सजादिका;
सञ्ञा च सञ्ञाक्खन्धोति, छब्बिधापि पकासिता.
५९६. सङ्खारक्खन्धनामेन, सेसा चेतसिका मता;
वुत्ता विञ्ञाणकाया छ, विञ्ञाणक्खन्धनामतो.
५९७. रूपक्खन्धो पुनेकोव, सम्पयुत्तावियोगिनो;
अरूपिनो च चत्तारो, पञ्चक्खन्धा पवुच्चरे.
५९८. मनायतननामं तु, चित्तमेव तथापरा;
चक्खुविञ्ञाणधातादिसत्तविञ्ञाणधातुयो.
५९९. सब्बे चेतसिका धम्मा, धम्मायतनसङ्गहा;
धम्मधातूति च वुत्ता, द्विपञ्ञासापि सब्बथा.
६००. सुखुमानि च रूपानि, निब्बानञ्चेत्थ गय्हरे;
ओळारिकानि रूपानि, दसायतनधातुयो.
६०१. चक्खुसोतघानजिव्हा-कायायतननामका;
रूपसद्दगन्धरस-फोट्ठब्बायतनानि च.
६०२. द्वादसायतना सब्बे, होन्तट्ठारसधातुयो;
खन्धा ठपेत्वा निब्बानं, नत्थि पण्णत्ति तीसुपि.
६०३. आहारादि च कोट्ठासा, पुब्बे वुत्तनयाव ते;
इति मिस्सकसङ्खेपो, विञ्ञातब्बो विभाविना.
६०४. द्वादसाकुसलेस्वेव, चुद्दसापि ववत्थिता;
ये सावज्जाव तेसम्पि, सङ्गहो दानि निय्यते.
६०५. कामासवो भवासवो, दिट्ठाविज्जासवाति च;
चत्तारो आसवा वुत्ता, तयो धम्मा सरूपतो.
६०६. आसवा आसवट्ठेन,
ओघा वुय्हनतो तथा;
योजेन्तीति च योगाति,
ते चत्तारो च देसिता.
६०७. कामब्भवो च पटिघो, मानो दिट्ठि च संसयो;
सीलब्बतपरामासो, भवरागो तथापरो.
६०८. इस्सा मच्छरियाविज्जा, इति संयोजना दस;
अट्ठ धम्मा सरूपेन, अभिधम्मे पकासिता.
६०९. इस्सामच्छरियं हित्वा, कत्वा मानुद्धवं तहिं;
भिन्दित्वा भवरागञ्च, रूपारूपवसा द्विधा.
६१०. पञ्चोरम्भागिया चेव, पञ्चुद्धम्भागियाति च;
दस संयोजना वुत्ता, सुत्ते सत्त सरूपतो.
६११. गन्था धम्मा च चत्तारो, तयो धम्मा सरूपतो;
अभिज्झाकायगन्थो च, ब्यापादो च पवुच्चति.
६१२. सीलब्बतपरामासो, कायगन्थो तथापरो;
इदंसच्चाभिनिवेसो, इति दिट्ठि विभेदितो.
६१३. कामच्छन्दो च ब्यापादो, थिनमिद्धमथापरं;
तथा उद्धच्चकुक्कुच्चं, कङ्खाविज्जाति अट्ठिमे.
६१४. धम्मा निवरणा नाम, छधा च पन देसिता;
मिच्छादिट्ठि पनेकाव, परामासोति वुच्चति.
६१५. उपादानानि चत्तारि, कामुपादादिनामका;
दिट्ठिसीलब्बतं अत्त-वादुपादानमेव च.
६१६. लोभदिट्ठिवसा द्वेव, तिविधा दिट्ठि देसिता;
दिट्ठि सीलब्बतमत्त-वादो चेति महेसिना.
६१७. लोभो दोसो च मोहो च,
मानो दिट्ठि च संसयो;
थिनमुद्धच्चमेवाथ,
लोकनासयुगं तथा.
६१८. इत्थं किलेसवत्थूनि, किलेसाति पकासिता;
दसेते तु समानाव, परतो च सरूपतो.
६१९. कामरागो च पटिघो, मानो दिट्ठि च संसयो;
भवरागो अविज्जाति, छ सत्तानुसया मता.
६२०. गाहा च पलिबोधा च, पपञ्चा चेव मञ्ञना.
तण्हा मानो च दिट्ठि च, दिट्ठि तण्हा च निस्सया.
६२१. परामासेकको द्वेव, निस्सया मञ्ञना तयो;
आसवोघयोगगन्था, उपादाना च दुब्बिधा.
६२२. अट्ठ नीवरणा वुत्ता, सत्तधानुसया कथा;
संयोजना किलेसा च, दसेव परतो ठिता.
६२३. एकद्वितिछसत्तट्ठदसका तु यथारहं;
धम्मा सरूपतो होन्ति, यथावुत्तेसु रासिसु.
६२४. कामरागभवरागा, कामासवभवासवा;
रूपरागारूपराग, इति लोभो विभेदितो.
६२५. इदंसच्चाभिनिवेसो, दिट्ठि सीलब्बतं तथा;
अत्तवादो परामासो, इति दिट्ठि पवुच्चति.
६२६. दिट्ठि पञ्चदसविधा, लोभट्ठारसधा तहिं;
सेसा सपररासीहि, समाना द्वादसट्ठिता.
६२७. एकादससमुट्ठाने, दिट्ठिलोभा ववत्थिता;
अविज्जा सत्तसु वुत्ता, पटिघो पन पञ्चसु.
६२८. मानो च विचिकिच्छा च, चतुट्ठानेसु उद्धटो;
तीसु द्वीसु च थीनन्ति, अट्ठेते सविभत्तिका.
६२९. इस्सामच्छेरकुक्कुच्चमिद्धलोकविनासका;
छाविभत्तिकधम्माति, असम्भिन्ना चतुद्दस.
६३०. रूपरागारूपराग-कामासवभवासवा;
होन्ति दिट्ठिवियुत्तेसु, पुब्बे वुत्तनया पन.
६३१. इति सावज्जसङ्खेपं, ञत्वा पुन विचक्खणो;
बोधिपक्खियधम्मानं, सङ्गहम्पि विभावये.
६३२. येसु सञ्ञाचित्तदिट्ठि-विपल्लासा यथाक्कमं;
सुभं सुखं निच्चमत्ता, इति द्वादसधा ठिता.
६३३. तत्थ काये वेदनासु, चित्ते धम्मेसु चक्कमा;
असुभं दुक्खमनिच्चमनत्ताति उपट्ठिता.
६३४. यथावुत्तविपल्लासपहानाय यथारहं;
भिन्ना विसयकिच्चानं, वसेन पन सम्भवा.
६३५. चत्तारो सतिपट्ठाना, कायानुपस्सनादयो;
इति वुत्ता पनेकाव, सम्मासति महेसिना.
६३६. उप्पन्नानुप्पन्नपापपहानानुप्पन्नाय च;
अनुप्पन्नुप्पन्नेहि वा, निब्बत्ति अभिवुद्धिया.
६३७. पदहन्तस्स वायामो, किच्चाभोगविभागतो;
सम्मप्पधाना चत्तारो, इति वुत्ता महेसिना.
६३८. छन्दो च वीरियं चित्तं, वीमंसाति च तादिना;
चत्तारो इद्धिपादाति, विभत्ता चतुराधिपा.
६३९. सद्धिन्द्रियञ्च वीरियं, सति चेव समाधि च;
पञ्ञिन्द्रियञ्च पञ्चेव, बोधिपक्खियसङ्गहे.
६४०. इन्द्रियानिन्द्रियट्ठेन, बलट्ठेन बलानि च;
इति भिन्ना विभत्ता च, दुविधापि महेसिना.
६४१. सती च धम्मविचयो, तथा वीरियपीतियो;
पस्सद्धि च समाधि च, उपेक्खाति च तादिना.
६४२. देसिता सत्त बोज्झङ्गा, बुज्झन्तस्स सभावतो;
कायचित्तवसा भिन्नं, कत्वा पस्सद्धिमेककं.
६४३. सम्मादिट्ठि च सङ्कप्पो, वायामो विरतित्तयं;
सम्मासति समाधी च, मग्गो अट्ठङ्गिको मतो.
६४४. इति सत्तेव सङ्खेपा, सत्ततिंस पभेदतो;
एकं कत्वान पस्सद्धिं, असम्भिन्ना चतुद्दस.
६४५. नवधा वीरियं वुत्तं, छसु रासीसु पञ्चसु;
अट्ठधा सति सेसा तु, समानपदरासिका.
६४६. पञ्चस्वेव तु पञ्ञा च, समाधि चतुरासिको;
सद्धा द्वीसु विभत्ताति, पञ्चेते सविभत्तिका.
६४७. नवा विभत्तिका सेसा, छन्दो चित्तमथापरं;
पीति पस्सद्धिपेक्खा च, सङ्कप्पो विरतित्तयं.
६४८. इति वुत्तनया सब्बे, बोधिपक्खियसङ्गहा;
लोकुत्तरेसु सम्भोन्ति, सब्बथापि यथारहं.
६४९. पुब्बभागे यथायोगं, लोकियेसु च लब्भरे;
निब्बेदभावनाकाले, छब्बिसुद्धिपवत्तियं.
६५०. इति मिस्सकसावज्जा, बोधिपक्खियसङ्गहा;
येवापनकरासिम्हि, यथासम्भवतो ठिता.
६५१. कम्मपथा तु सम्भोन्ति, पुञ्ञापुञ्ञेसु सब्बथा;
अपथा च सुचरिता, तथा दुच्चरितापि च.
६५२. तत्थ कम्मपथट्ठाने, अनभिज्झादयो पन;
उपचारेन वुच्चन्ति, विपाकेसु क्रियेसु वाति.
इति चेतसिकविभागे दिट्ठिसङ्गहकथा निट्ठिता.
सत्तरसमो परिच्छेदो.
निट्ठितो च सब्बथापि चेतसिकविभागो.