८. अट्ठमो परिच्छेदो
कसिणासुभविभागो
८८०. इतो परं पवक्खामि, भावनानयमुत्तमं;
नामरूपं परिग्गय्ह, पटिपज्जितुमीहतो.
८८१. भावना दुविधा तत्थ, समथो च विपस्सना;
समथो दुविधो तत्थ, परित्तो च महग्गतो.
८८२. उपचारमनुप्पत्तो, परित्तोति पवुच्चति;
महग्गतप्पनापत्तो, समथो लोकियो मतो.
८८३. कसिणानि दसासुभा, दसधानुस्सती तथा;
अप्पमञ्ञा च सञ्ञा च, ववत्थारुप्पकानि च.
८८४. कम्मट्ठानानि तत्थाहु, चत्तालीस विचक्खणा;
यत्थानुयोगं कुब्बन्ता, भावेन्ति समथद्वयं.
८८५. तं पयोगविसुद्धेन, पत्वानोपायसम्पदं;
अज्झासयं विसोधेत्वा, भावेतब्बन्ति भासितं.
८८६. कथं करोन्तो चारित्तं, वारित्तञ्च विवज्जिय;
पातिमोक्खं समादाय, सद्धाय परिपूरये.
८८७. पटिसङ्खाय सोधेत्वा, छद्वारेसु मलासवं;
छळिन्द्रियानि मेधावी, सतारक्खेन गोपये.
८८८. पापकाजीवनिस्सङ्गो, कुहकाचारनिस्सटो;
आजीवं परिसोधेय्य, पहितत्तेट्ठिसुद्धिया.
८८९. इदमत्थितमारब्भ, पटिसङ्खाय योनिसो;
पञ्ञवा सम्पजञ्ञेन, परिभुञ्जेय्य पच्चये.
८९०. संवरं पातिमोक्खे च, सीलमिन्द्रियसंवरं;
आजीवपारिसुद्धिञ्च, तथा पच्चयनिस्सितं.
८९१. समादाय चतुद्धेव-मधिट्ठेय्य ततो परं;
तस्सेव परिवाराय, धुतङ्गानि यथारहं.
८९२. पंसुकूलिकमङ्गं ति-चीवरं चीवरायुगं;
पिण्डपातिकमङ्गञ्च, सपदानिकमुत्तमं.
८९३. खलुपच्छाभत्तिकङ्गं, धुतङ्गं पत्तपिण्डिकं;
एकासनिकमिच्चेवं, पञ्चधा भोजने ठितं.
८९४. आरञ्ञिकं यथासन्थ-
तिकङ्गं रुक्खमूलिकं;
अब्भोकासिकसोसानि-
कङ्गा नेसज्जिकं तथा.
८९५. छ सेनासनमारब्भ, धुतङ्गानीति तेरस;
कप्पियेपि च लोलुप्प-समाचारविमुत्तिया.
८९६. सामीचिपटिपत्तीति, कत्वा सल्लेखवुत्तिया;
पच्चयत्तयमाहच्च, पञ्ञत्तानि महेसिना.
८९७. चतुपारिसुद्धिसीलं, धुतङ्गपरिवारितं;
पूरेत्वान विसुद्धेवं, पयोगपरिसुद्धिया.
८९८. ततो पणिधिसम्पन्नो, भावनाय विसारदो;
उपायं पटिपादेय्य, पविवेकरतो कथं?
८९९. आवासो च कुलं लाभो,
गणो कम्मञ्च पञ्चमं;
अद्धानं ञाति आबाधो,
गन्थो इद्धीति ते दस.
९००. छेत्वान निपको योगी,
पलिबोधे यथारहं;
निरालयो निरारम्भो,
पपञ्चोपसमे रतो.
९०१. पियं गरुं भावनियं, वत्तारं वचनक्खमं;
कत्तारमतिगम्भीरकथं ठाननियोजकं.
९०२. बहुस्सुतं गुणवन्त-मागम्माचरियं बुधो;
खमो पदक्खिणग्गाही, निय्यातत्तुजु भद्रको.
९०३. आराधेत्वान गण्हेय्य, तं कम्मट्ठानदायकं;
कम्मट्ठानं परिक्खित्वा, चरियारहमत्तनो.
९०४. रागो दोसो च मोहो च,
चरिया तीहि पण्डिता;
सद्धाबुद्धिवितक्केहि,
छब्बिधा च विभावयुं.
९०५. रागुस्सन्नस्स सप्पाया, कोट्ठासासुभभावना;
दोसुस्सन्नस्सप्पमञ्ञा, नीलादि च चतुब्बिधा.
९०६. वितक्कं मोहुस्सन्नानं, आनापानं पकासितं;
छ सद्धाचरितस्साहु, बुद्धानुस्सतिआदयो.
९०७. मरणोपसमासञ्ञाववत्थानानि बुद्धिनो;
सेसानि पन सब्बेसं, तत्थापि कसिणं बुधा.
९०८. वितक्कपकतिकस्स, परित्तं मोहचारिनो;
महन्तमिति सप्पायं, गहेत्वान ततो परं.
९०९. महावासं नवं जिण्णं, पन्थसोण्डिकसन्तिकं;
पण्णपुप्फफलाकिण्णं, बहुसम्मानपत्थितं.
९१०. सीमन्तदारुनगर-क्खेत्तपच्चन्तनिस्सितं;
विसभागमसप्पायं, पट्टनं मित्तदुल्लभं.
९११. ठानानिट्ठारसेतानि, परिवज्जेय्य पण्डितो;
सेवेय्य भावनायोग्गं, सेनासनमतन्दितो.
९१२. नातिदूरं नाच्चासन्नं, अप्पसद्दमनाकुलं;
गमनागमनसम्पन्नं, अप्पडंसानुपद्दवं.
९१३. अकिच्छपच्चयुप्पादं, लज्जीभिक्खुगणोचितं;
विवेकट्ठानबहुलं, बहुस्सुतनिसेवितं.
९१४. अप्पभयं निरासङ्कं, अप्पदोसं महागुणं;
विहारमनुसेवन्तो, तत्थ निस्सङ्गचेतसा.
९१५. ततो केसनखच्छेद-रजनादिमसेसतो;
खुद्दकं पलिबोधञ्च, छिन्दित्वान यथारहं.
९१६. आवासं गोचरं भस्सं, पुग्गलं भोजनं तथा;
वज्जेन्तोतुमसप्पायं, इरियापथमत्तनो.
९१७. सेवन्तो सत्त सप्पाये, ते एवाति पधानवा;
भावनूपायसम्पन्नो, वूपकट्ठो रहोगतो.
९१८. कामेस्वादीनवं दिस्वा, नेक्खम्मं दट्ठु खेमतो;
परियुट्ठाननिब्बिन्दो, सोधेय्यज्झासयं कथं.
९१९. अप्पस्सादा महादुक्खा, कामा हि कटुकप्फला;
दुस्संहारा दुरारक्खा, बह्वादीनवसण्ठिता.
९२०. अट्ठिका खज्जमानाव, विघाताय पभिज्जिता;
गय्हन्तत्तवधायेते, मंसपेसीव पक्खिभि.
९२१. पटिवाते तिणुक्काव, परिग्गाहकदाहिनो;
अङ्गारकासुसङ्कासा, सब्बङ्गपरितासका.
९२२. सुपिने परिभुत्ताव, नालं कस्सचि तित्तिया;
न तु कस्सचि अच्चन्ता, अलङ्काराव याचिता.
९२३. छज्जन्ता फलरुक्खाव, पटिपन्नपभञ्जिनो;
असिसूनूपमा निच्च-मधिकोट्टेन्ति पाणिनो.
९२४. सत्तिसूलूपमा दळ्हं, तण्हासल्लानुवेधिनो;
घोरानत्थविसाकिण्णा, कण्हसप्पसिरूपमा.
९२५. सब्बासवपरिक्लिट्ठा, सब्बासंक्लेसवत्थुका;
गम्मा च चपला नीचा, पुथुज्जनममायिता.
९२६. बहुसाधारणा चेते, सपत्तजनपत्थिता;
महोपद्दवुपयट्ठा, बह्वायासा भयावहा.
९२७. महारम्भसमारद्धा, खिप्पाकारविधंसिनो;
सोकसल्लं पवेसेन्ता, विगच्छन्ति सुवे सुवे.
९२८. नालं कस्सचि ताणाय, नालमस्सासनाय च;
अविसासनियावस्सं, कितवा मारकिंकरा.
९२९. सत्तानमुपघाताय, मधुराकारनिम्मिता;
रक्खसी विय सन्तान-माविसन्ति मनोहरा.
९३०. आविट्ठा येहि दुम्मेधा, ब्यसनाहितसम्भवा;
विपल्लासपराभूता, ब्यापज्जन्ता विहञ्ञरे.
९३१. चेतोसङ्कप्परचिता, नन्दिरागोपसेवना;
मधुलित्तासिधाराव, ब्यापारेनोपसेविता.
९३२. मनोरमसुभाकारा, पियरूपोपलम्भिनो;
मित्तमुखं सपत्ताव, वञ्चयन्ति महाजनं.
९३३. वञ्चिता येहि दुम्मेधा, सब्बसम्पत्तिधंसिता;
खेममग्गा परिब्भट्ठा, धारेन्ति वधमत्तनो.
९३४. विरूपरूपाकारेन, निम्मथेन्ता पलोभिनो;
अभावितानं बालानं, मानसं निहनन्तिमे.
९३५. यत्थ रागसल्लविद्धा, सल्लेनेव वने मिगा;
तत्थ तत्थानुधावन्ता, विप्फन्दन्ति निरन्तरं.
९३६. ममंकारेन वुड्ढन्ता, घोरमासीविसं यथा;
विस्सट्ठा भोगधम्मेसु, अस्सादेन्ति अविद्दसु.
९३७. अनयब्यसनायेते, वसी कुब्बन्ति पाणिनो;
विचित्ताकारसण्ठाना, पिसाचनगरं यथा.
९३८. अनत्थावहिता बाला, वागुरं नावबुज्झरे;
तत्थेव पटिवमन्ति, यथा हञ्ञन्ति मुच्छिता.
९३९. सीघवाही महोघोयं, क्लेसवट्टं महब्भयो;
सकण्टकञ्च गहनं, पङ्कोव दुरतिक्कमो.
९४०. चेतोसंमोहनट्ठानं, पमादपटिसन्धितं;
ओहारि सिथिलं चेतं, दुप्पमुञ्चञ्च बन्धनं.
९४१. जालंव वित्थतं लोके,
मारपासो समोड्डितो;
पञ्जरं चारको चेसो,
सत्तानमनयावहो.
९४२. यत्थानुरागसम्बद्धा, पलिगुण्ठितसायिनो;
मक्कटालेपबद्धाव, नित्थुनन्ति विघातिनो.
९४३. बळिसंवामिसच्छन्नं, सविसं विय भोजनं;
मिगलुद्दनिवापोव, विनासाय समोड्डिता.
९४४. मीनका वङ्कगिद्धाव, ये गिलित्वा पुथुज्जना;
घोरं मच्चुमुखं पत्वा, सोचन्तापायभागिनो.
९४५. पापक्खेत्तमिदं ठानं, मिच्छालोभनिसेवनं;
दुच्चरीतङ्कुरारोहं, अपायफलपूरणं.
९४६. अज्झोसिता पनेत्थ च, लोभमुच्छाविदाहिनो;
कोधूपनाहजलिता, इस्सामच्छेरधूपिता.
९४७. सारम्भायुधसन्नद्धा, विप्फुरन्ता मनोरथा;
आबन्धिच्छा महाकच्छा, ठन्ति लोकविपत्तिया.
९४८. अवज्जं नत्थि एतेस-मकत्तब्बं न विज्जति;
सम्मुट्ठसच्चता तेसु, न पतिट्ठाति साधुता.