८. अट्ठमो परिच्छेदो

कसिणासुभविभागो

८८०. इतो परं पवक्खामि, भावनानयमुत्तमं;

नामरूपं परिग्गय्ह, पटिपज्जितुमीहतो.

८८१. भावना दुविधा तत्थ, समथो च विपस्सना;

समथो दुविधो तत्थ, परित्तो च महग्गतो.

८८२. उपचारमनुप्पत्तो, परित्तोति पवुच्चति;

महग्गतप्पनापत्तो, समथो लोकियो मतो.

८८३. कसिणानि दसासुभा, दसधानुस्सती तथा;

अप्पमञ्ञा च सञ्ञा च, ववत्थारुप्पकानि च.

८८४. कम्मट्ठानानि तत्थाहु, चत्तालीस विचक्खणा;

यत्थानुयोगं कुब्बन्ता, भावेन्ति समथद्वयं.

८८५. तं पयोगविसुद्धेन, पत्वानोपायसम्पदं;

अज्झासयं विसोधेत्वा, भावेतब्बन्ति भासितं.

८८६. कथं करोन्तो चारित्तं, वारित्तञ्च विवज्जिय;

पातिमोक्खं समादाय, सद्धाय परिपूरये.

८८७. पटिसङ्खाय सोधेत्वा, छद्वारेसु मलासवं;

छळिन्द्रियानि मेधावी, सतारक्खेन गोपये.

८८८. पापकाजीवनिस्सङ्गो, कुहकाचारनिस्सटो;

आजीवं परिसोधेय्य, पहितत्तेट्ठिसुद्धिया.

८८९. इदमत्थितमारब्भ, पटिसङ्खाय योनिसो;

पञ्ञवा सम्पजञ्ञेन, परिभुञ्जेय्य पच्चये.

८९०. संवरं पातिमोक्खे च, सीलमिन्द्रियसंवरं;

आजीवपारिसुद्धिञ्च, तथा पच्चयनिस्सितं.

८९१. समादाय चतुद्धेव-मधिट्ठेय्य ततो परं;

तस्सेव परिवाराय, धुतङ्गानि यथारहं.

८९२. पंसुकूलिकमङ्गं ति-चीवरं चीवरायुगं;

पिण्डपातिकमङ्गञ्च, सपदानिकमुत्तमं.

८९३. खलुपच्छाभत्तिकङ्गं, धुतङ्गं पत्तपिण्डिकं;

एकासनिकमिच्चेवं, पञ्चधा भोजने ठितं.

८९४. आरञ्ञिकं यथासन्थ-

तिकङ्गं रुक्खमूलिकं;

अब्भोकासिकसोसानि-

कङ्गा नेसज्जिकं तथा.

८९५. छ सेनासनमारब्भ, धुतङ्गानीति तेरस;

कप्पियेपि च लोलुप्प-समाचारविमुत्तिया.

८९६. सामीचिपटिपत्तीति, कत्वा सल्लेखवुत्तिया;

पच्चयत्तयमाहच्च, पञ्ञत्तानि महेसिना.

८९७. चतुपारिसुद्धिसीलं, धुतङ्गपरिवारितं;

पूरेत्वान विसुद्धेवं, पयोगपरिसुद्धिया.

८९८. ततो पणिधिसम्पन्नो, भावनाय विसारदो;

उपायं पटिपादेय्य, पविवेकरतो कथं?

८९९. आवासो च कुलं लाभो,

गणो कम्मञ्च पञ्चमं;

अद्धानं ञाति आबाधो,

गन्थो इद्धीति ते दस.

९००. छेत्वान निपको योगी,

पलिबोधे यथारहं;

निरालयो निरारम्भो,

पपञ्चोपसमे रतो.

९०१. पियं गरुं भावनियं, वत्तारं वचनक्खमं;

कत्तारमतिगम्भीरकथं ठाननियोजकं.

९०२. बहुस्सुतं गुणवन्त-मागम्माचरियं बुधो;

खमो पदक्खिणग्गाही, निय्यातत्तुजु भद्रको.

९०३. आराधेत्वान गण्हेय्य, तं कम्मट्ठानदायकं;

कम्मट्ठानं परिक्खित्वा, चरियारहमत्तनो.

९०४. रागो दोसो च मोहो च,

चरिया तीहि पण्डिता;

सद्धाबुद्धिवितक्केहि,

छब्बिधा च विभावयुं.

९०५. रागुस्सन्नस्स सप्पाया, कोट्ठासासुभभावना;

दोसुस्सन्नस्सप्पमञ्ञा, नीलादि च चतुब्बिधा.

९०६. वितक्कं मोहुस्सन्नानं, आनापानं पकासितं;

छ सद्धाचरितस्साहु, बुद्धानुस्सतिआदयो.

९०७. मरणोपसमासञ्ञाववत्थानानि बुद्धिनो;

सेसानि पन सब्बेसं, तत्थापि कसिणं बुधा.

९०८. वितक्कपकतिकस्स, परित्तं मोहचारिनो;

महन्तमिति सप्पायं, गहेत्वान ततो परं.

९०९. महावासं नवं जिण्णं, पन्थसोण्डिकसन्तिकं;

पण्णपुप्फफलाकिण्णं, बहुसम्मानपत्थितं.

९१०. सीमन्तदारुनगर-क्खेत्तपच्चन्तनिस्सितं;

विसभागमसप्पायं, पट्टनं मित्तदुल्लभं.

९११. ठानानिट्ठारसेतानि, परिवज्जेय्य पण्डितो;

सेवेय्य भावनायोग्गं, सेनासनमतन्दितो.

९१२. नातिदूरं नाच्चासन्नं, अप्पसद्दमनाकुलं;

गमनागमनसम्पन्नं, अप्पडंसानुपद्दवं.

९१३. अकिच्छपच्चयुप्पादं, लज्जीभिक्खुगणोचितं;

विवेकट्ठानबहुलं, बहुस्सुतनिसेवितं.

९१४. अप्पभयं निरासङ्कं, अप्पदोसं महागुणं;

विहारमनुसेवन्तो, तत्थ निस्सङ्गचेतसा.

९१५. ततो केसनखच्छेद-रजनादिमसेसतो;

खुद्दकं पलिबोधञ्च, छिन्दित्वान यथारहं.

९१६. आवासं गोचरं भस्सं, पुग्गलं भोजनं तथा;

वज्जेन्तोतुमसप्पायं, इरियापथमत्तनो.

९१७. सेवन्तो सत्त सप्पाये, ते एवाति पधानवा;

भावनूपायसम्पन्नो, वूपकट्ठो रहोगतो.

९१८. कामेस्वादीनवं दिस्वा, नेक्खम्मं दट्ठु खेमतो;

परियुट्ठाननिब्बिन्दो, सोधेय्यज्झासयं कथं.

९१९. अप्पस्सादा महादुक्खा, कामा हि कटुकप्फला;

दुस्संहारा दुरारक्खा, बह्वादीनवसण्ठिता.

९२०. अट्ठिका खज्जमानाव, विघाताय पभिज्जिता;

गय्हन्तत्तवधायेते, मंसपेसीव पक्खिभि.

९२१. पटिवाते तिणुक्काव, परिग्गाहकदाहिनो;

अङ्गारकासुसङ्कासा, सब्बङ्गपरितासका.

९२२. सुपिने परिभुत्ताव, नालं कस्सचि तित्तिया;

न तु कस्सचि अच्चन्ता, अलङ्काराव याचिता.

९२३. छज्जन्ता फलरुक्खाव, पटिपन्नपभञ्जिनो;

असिसूनूपमा निच्च-मधिकोट्टेन्ति पाणिनो.

९२४. सत्तिसूलूपमा दळ्हं, तण्हासल्लानुवेधिनो;

घोरानत्थविसाकिण्णा, कण्हसप्पसिरूपमा.

९२५. सब्बासवपरिक्लिट्ठा, सब्बासंक्लेसवत्थुका;

गम्मा च चपला नीचा, पुथुज्जनममायिता.

९२६. बहुसाधारणा चेते, सपत्तजनपत्थिता;

महोपद्दवुपयट्ठा, बह्वायासा भयावहा.

९२७. महारम्भसमारद्धा, खिप्पाकारविधंसिनो;

सोकसल्लं पवेसेन्ता, विगच्छन्ति सुवे सुवे.

९२८. नालं कस्सचि ताणाय, नालमस्सासनाय च;

अविसासनियावस्सं, कितवा मारकिंकरा.

९२९. सत्तानमुपघाताय, मधुराकारनिम्मिता;

रक्खसी विय सन्तान-माविसन्ति मनोहरा.

९३०. आविट्ठा येहि दुम्मेधा, ब्यसनाहितसम्भवा;

विपल्लासपराभूता, ब्यापज्जन्ता विहञ्ञरे.

९३१. चेतोसङ्कप्परचिता, नन्दिरागोपसेवना;

मधुलित्तासिधाराव, ब्यापारेनोपसेविता.

९३२. मनोरमसुभाकारा, पियरूपोपलम्भिनो;

मित्तमुखं सपत्ताव, वञ्चयन्ति महाजनं.

९३३. वञ्चिता येहि दुम्मेधा, सब्बसम्पत्तिधंसिता;

खेममग्गा परिब्भट्ठा, धारेन्ति वधमत्तनो.

९३४. विरूपरूपाकारेन, निम्मथेन्ता पलोभिनो;

अभावितानं बालानं, मानसं निहनन्तिमे.

९३५. यत्थ रागसल्लविद्धा, सल्लेनेव वने मिगा;

तत्थ तत्थानुधावन्ता, विप्फन्दन्ति निरन्तरं.

९३६. ममंकारेन वुड्ढन्ता, घोरमासीविसं यथा;

विस्सट्ठा भोगधम्मेसु, अस्सादेन्ति अविद्दसु.

९३७. अनयब्यसनायेते, वसी कुब्बन्ति पाणिनो;

विचित्ताकारसण्ठाना, पिसाचनगरं यथा.

९३८. अनत्थावहिता बाला, वागुरं नावबुज्झरे;

तत्थेव पटिवमन्ति, यथा हञ्ञन्ति मुच्छिता.

९३९. सीघवाही महोघोयं, क्लेसवट्टं महब्भयो;

सकण्टकञ्च गहनं, पङ्कोव दुरतिक्कमो.

९४०. चेतोसंमोहनट्ठानं, पमादपटिसन्धितं;

ओहारि सिथिलं चेतं, दुप्पमुञ्चञ्च बन्धनं.

९४१. जालंव वित्थतं लोके,

मारपासो समोड्डितो;

पञ्जरं चारको चेसो,

सत्तानमनयावहो.

९४२. यत्थानुरागसम्बद्धा, पलिगुण्ठितसायिनो;

मक्कटालेपबद्धाव, नित्थुनन्ति विघातिनो.

९४३. बळिसंवामिसच्छन्नं, सविसं विय भोजनं;

मिगलुद्दनिवापोव, विनासाय समोड्डिता.

९४४. मीनका वङ्कगिद्धाव, ये गिलित्वा पुथुज्जना;

घोरं मच्चुमुखं पत्वा, सोचन्तापायभागिनो.

९४५. पापक्खेत्तमिदं ठानं, मिच्छालोभनिसेवनं;

दुच्चरीतङ्कुरारोहं, अपायफलपूरणं.

९४६. अज्झोसिता पनेत्थ च, लोभमुच्छाविदाहिनो;

कोधूपनाहजलिता, इस्सामच्छेरधूपिता.

९४७. सारम्भायुधसन्नद्धा, विप्फुरन्ता मनोरथा;

आबन्धिच्छा महाकच्छा, ठन्ति लोकविपत्तिया.

९४८. अवज्जं नत्थि एतेस-मकत्तब्बं न विज्जति;

सम्मुट्ठसच्चता तेसु, न पतिट्ठाति साधुता.