३. महापरिळाहसुत्तं

१११३. ‘‘अत्थि, भिक्खवे, महापरिळाहो नाम निरयो. तत्थ यं किञ्चि चक्खुना रूपं पस्सति, अनिट्ठरूपञ्ञेव पस्सति नो इट्ठरूपं; अकन्तरूपञ्ञेव पस्सति नो कन्तरूपं; अमनापरूपञ्ञेव पस्सति नो मनापरूपं. यं किञ्चि सोतेन सद्दं सुणाति…पे… यं किञ्चि कायेन फोट्ठब्बं फुसति…पे… यं किञ्चि मनसा धम्मं विजानाति, अनिट्ठरूपञ्ञेव विजानाति नो इट्ठरूपं; अकन्तरूपञ्ञेव विजानाति नो कन्तरूपं; अमनापरूपञ्ञेव विजानाति नो मनापरूप’’न्ति.

एवं वुत्ते अञ्ञतरो भिक्खु भगवन्तं एतदवोच – ‘‘महा वत सो, भन्ते, परिळाहो, सुमहा वत सो, भन्ते, परिळाहो! अत्थि नु खो, भन्ते, एतम्हा परिळाहा अञ्ञो परिळाहो महन्ततरो चेव भयानकतरो चा’’ति? ‘‘अत्थि खो, भिक्खु, एतम्हा परिळाहा अञ्ञो परिळाहो महन्ततरो च भयानकतरो चा’’ति.

‘‘कतमो पन, भन्ते, एतम्हा परिळाहा अञ्ञो परिळाहो महन्ततरो च भयानकतरो चा’’ति? ‘‘ये हि केचि, भिक्खवे, समणा वा ब्राह्मणा वा ‘इदं दुक्ख’न्ति यथाभूतं नप्पजानन्ति…पे… ‘अयं दुक्खनिरोधगामिनी पटिपदा’ति यथाभूतं नप्पजानन्ति, ते जातिसंवत्तनिकेसु सङ्खारेसु अभिरमन्ति…पे… अभिरता…पे… अभिसङ्खरोन्ति…पे… अभिसङ्खरित्वा जातिपरिळाहेनपि परिडय्हन्ति, जरापरिळाहेनपि परिडय्हन्ति, मरणपरिळाहेनपि परिडय्हन्ति, सोकपरिदेवदुक्खदोमनस्सुपायासपरिळाहेनपि परिडय्हन्ति. ते न परिमुच्चन्ति जातिया जराय मरणेन सोकेहि परिदेवेहि दुक्खेहि दोमनस्सेहि उपायासेहि. ‘न परिमुच्चन्ति दुक्खस्मा’ति वदामि’’.

‘‘ये च खो केचि, भिक्खवे, समणा वा ब्राह्मणा वा ‘इदं दुक्ख’न्ति यथाभूतं पजानन्ति…पे… ‘अयं दुक्खनिरोधगामिनी पटिपदा’ति यथाभूतं पजानन्ति. ते जातिसंवत्तनिकेसु सङ्खारेसु नाभिरमन्ति…पे… अनभिरता…पे… नाभिसङ्खरोन्ति…पे… अनभिसङ्खरित्वा जातिपरिळाहेनपि न परिडय्हन्ति, जरापरिळाहेनपि न परिडय्हन्ति, मरणपरिळाहेनपि न परिडय्हन्ति, सोकपरिदेवदुक्खदोमनस्सुपायासपरिळाहेनपि न परिडय्हन्ति. ते परिमुच्चन्ति जातिया जराय मरणेन सोकेहि परिदेवेहि दुक्खेहि दोमनस्सेहि उपायासेहि. ‘परिमुच्चन्ति दुक्खस्मा’ति वदामि’’.

‘‘तस्मातिह, भिक्खवे, ‘इदं दुक्ख’न्ति योगो करणीयो…पे… ‘अयं दुक्खनिरोधगामिनी पटिपदा’ति योगो करणीयो’’ति. ततियं.