६. अरिट्ठसुत्तं

९८२. सावत्थिनिदानं. तत्र खो भगवा…पे… एतदवोच – ‘‘भावेथ नो तुम्हे भिक्खवे, आनापानस्सति’’न्ति? एवं वुत्ते आयस्मा अरिट्ठो भगवन्तं एतदवोच – ‘‘अहं खो, भन्ते, भावेमि आनापानस्सति’’न्ति. ‘‘यथा कथं पन त्वं, अरिट्ठ, भावेसि आनापानस्सति’’न्ति? ‘‘अतीतेसु मे, भन्ते, कामेसु कामच्छन्दो पहीनो, अनागतेसु मे कामेसु कामच्छन्दो विगतो, अज्झत्तबहिद्धा [अज्झत्तं बहिद्धा (स्या. कं. पी. क.)] च मे धम्मेसु पटिघसञ्ञा सुप्पटिविनीता. सो [सोहं (?)] सतोव अस्ससिस्सामि, सतोव पस्ससिस्सामि. एवं ख्वाहं, भन्ते, भावेमि आनापानस्सति’’न्ति.

‘‘‘अत्थेसा, अरिट्ठ, आनापानस्सति, नेसा नत्थी’ति वदामि. अपि च, अरिट्ठ, यथा आनापानस्सति वित्थारेन परिपुण्णा होति तं सुणाहि, साधुकं मनसि करोहि; भासिस्सामी’’ति. ‘‘एवं, भन्ते’’ति खो आयस्मा अरिट्ठो भगवतो पच्चस्सोसि. भगवा एतदवोच –

‘‘कथञ्च, अरिट्ठ, आनापानस्सति वित्थारेन परिपुण्णा होति? इध, अरिट्ठ, भिक्खु अरञ्ञगतो वा रुक्खमूलगतो वा सुञ्ञागारगतो वा निसीदति पल्लङ्कं आभुजित्वा उजुं कायं पणिधाय परिमुखं सतिं उपट्ठपेत्वा. सो सतोव अस्ससति, सतोव पस्ससति. दीघं वा अस्ससन्तो ‘दीघं अस्ससामी’ति पजानाति…पे… ‘पटिनिस्सग्गानुपस्सी अस्ससिस्सामी’ति सिक्खति, ‘पटिनिस्सग्गानुपस्सी पस्ससिस्सामी’ति सिक्खति. एवं खो, अरिट्ठ, आनापानस्सति वित्थारेन परिपुण्णा होती’’ति. छट्ठं.