३. पहानसुत्तं
२५१. ‘‘तिस्सो इमा, भिक्खवे, वेदना. कतमा तिस्सो? सुखा वेदना, दुक्खा वेदना, अदुक्खमसुखा वेदना. सुखाय, भिक्खवे, वेदनाय रागानुसयो पहातब्बो, दुक्खाय वेदनाय पटिघानुसयो पहातब्बो, अदुक्खमसुखाय वेदनाय अविज्जानुसयो पहातब्बो. यतो खो, भिक्खवे, भिक्खुनो सुखाय वेदनाय रागानुसयो पहीनो होति, दुक्खाय वेदनाय पटिघानुसयो पहीनो होति, अदुक्खमसुखाय वेदनाय अविज्जानुसयो पहीनो होति, अयं वुच्चति, भिक्खवे, ‘भिक्खु निरनुसयो सम्मद्दसो अच्छेच्छि [अच्छेज्जि (बहूसु)] तण्हं, विवत्तयि [वावत्तयि (सी.)] संयोजनं, सम्मा मानाभिसमया अन्तमकासि दुक्खस्सा’’’ति.
‘‘सुखं वेदयमानस्स [वेदियमानस्स (सी. पी.)], वेदनं अप्पजानतो;
सो रागानुसयो होति, अनिस्सरणदस्सिनो.
‘‘दुक्खं वेदयमानस्स, वेदनं अप्पजानतो;
पटिघानुसयो होति, अनिस्सरणदस्सिनो.
‘‘अदुक्खमसुखं सन्तं, भूरिपञ्ञेन देसितं;
तञ्चापि अभिनन्दति, नेव दुक्खा पमुच्चति.
‘‘यतो च भिक्खु आतापी, सम्पजञ्ञं न रिञ्चति;
ततो सो वेदना सब्बा, परिजानाति पण्डितो.
‘‘सो वेदना परिञ्ञाय, दिट्ठे धम्मे अनासवो;
कायस्स भेदा धम्मट्ठो, सङ्ख्यं नोपेति वेदगू’’ति. ततियं;