१. अदन्तअगुत्तसुत्तं

९४. सावत्थिनिदानं. ‘‘छयिमे, भिक्खवे, फस्सायतना अदन्ता अगुत्ता अरक्खिता असंवुता दुक्खाधिवाहा होन्ति. कतमे छ? चक्खु, भिक्खवे, फस्सायतनं अदन्तं अगुत्तं अरक्खितं असंवुतं दुक्खाधिवाहं होति…पे… जिव्हा, भिक्खवे, फस्सायतनं अदन्तं अगुत्तं अरक्खितं असंवुतं दुक्खाधिवाहं होति…पे… मनो, भिक्खवे, फस्सायतनं अदन्तं अगुत्तं अरक्खितं असंवुतं दुक्खाधिवाहं होति. इमे खो, भिक्खवे, छ फस्सायतना अदन्ता अगुत्ता अरक्खिता असंवुता दुक्खाधिवाहा होन्ति’’.

‘‘छयिमे, भिक्खवे, फस्सायतना सुदन्ता सुगुत्ता सुरक्खिता सुसंवुता सुखाधिवाहा होन्ति. कतमे छ? चक्खु, भिक्खवे, फस्सायतनं सुदन्तं सुगुत्तं सुरक्खितं सुसंवुतं सुखाधिवाहं होति…पे… जिव्हा, भिक्खवे, फस्सायतनं सुदन्तं सुगुत्तं सुरक्खितं सुसंवुतं सुखाधिवाहं होति…पे… मनो, भिक्खवे, फस्सायतनं सुदन्तं सुगुत्तं सुरक्खितं सुसंवुतं सुखाधिवाहं होति. इमे खो, भिक्खवे, छ फस्सायतना सुदन्ता सुगुत्ता सुरक्खिता सुसंवुता सुखाधिवाहा होन्ती’’ति. इदमवोच भगवा…पे… एतदवोच सत्था –

‘‘सळेव [छळेव (क.)] फस्सायतनानि भिक्खवो,

असंवुतो यत्थ दुक्खं निगच्छति;

तेसञ्च ये संवरणं अवेदिसुं,

सद्धादुतिया विहरन्तानवस्सुता.

‘‘दिस्वान रूपानि मनोरमानि,

अथोपि दिस्वान अमनोरमानि;

मनोरमे रागपथं विनोदये,

न चाप्पियं मेति मनं पदोसये.

‘‘सद्दञ्च सुत्वा दुभयं पियाप्पियं,

पियम्हि सद्दे न समुच्छितो सिया;

अथोप्पिये दोसगतं विनोदये,

न चाप्पियं मेति मनं पदोसये.

‘‘गन्धञ्च घत्वा सुरभिं मनोरमं,

अथोपि घत्वा असुचिं अकन्तियं;

अकन्तियस्मिं पटिघं विनोदये,

छन्दानुनीतो न च कन्तिये सिया.

‘‘रसञ्च भोत्वान असादितञ्च सादुं,

अथोपि भोत्वान असादुमेकदा;

सादुं रसं नाज्झोसाय भुञ्जे,

विरोधमासादुसु नोपदंसये.

‘‘फस्सेन फुट्ठो न सुखेन मज्जे [मज्झे (स्या. कं. पी.)],

दुक्खेन फुट्ठोपि न सम्पवेधे;

फस्सद्वयं सुखदुक्खे उपेक्खे,

अनानुरुद्धो अविरुद्ध केनचि.

‘‘पपञ्चसञ्ञा इतरीतरा नरा,

पपञ्चयन्ता उपयन्ति सञ्ञिनो;

मनोमयं गेहसितञ्च सब्बं,

पनुज्ज नेक्खम्मसितं इरीयति.

‘‘एवं मनो छस्सु यदा सुभावितो,

फुट्ठस्स चित्तं न विकम्पते क्वचि;

ते रागदोसे अभिभुय्य भिक्खवो,

भवत्थ [भवथ (सी. स्या. कं.)] जातिमरणस्स पारगा’’ति. पठमं;