२६. अदुक्खमसुखीसुत्तं

२४९. ‘‘अदुक्खमसुखी अत्ता होति अरोगो परं मरणा’’ति? भगवंमूलका नो, भन्ते, धम्मा…पे… ‘‘रूपे खो, भिक्खवे, सति, रूपं उपादाय, रूपं अभिनिविस्स एवं दिट्ठि उप्पज्जति – ‘अदुक्खमसुखी अत्ता होति अरोगो परं मरणा’ति. वेदनाय सति… सञ्ञाय सति… सङ्खारेसु सति… विञ्ञाणे सति, विञ्ञाणं उपादाय, विञ्ञाणं अभिनिविस्स एवं दिट्ठि उप्पज्जति – ‘अदुक्खमसुखी अत्ता होति अरोगो परं मरणा’’’ति.

‘‘तं किं मञ्ञथ, भिक्खवे, रूपं निच्चं वा अनिच्चं वा’’ति? ‘‘अनिच्चं, भन्ते’’…पे… विपरिणामधम्मं, अपि नु तं अनुपादाय एवं दिट्ठि उप्पज्जेय्य – ‘अदुक्खमसुखी अत्ता होति अरोगो परं मरणा’’’ति? ‘‘नो हेतं, भन्ते’’. ‘‘इति खो, भिक्खवे, दुक्खे सति, दुक्खं उपादाय, दुक्खं अभिनिविस्स एवं दिट्ठि उप्पज्जति – ‘अदुक्खमसुखी अत्ता होति अरोगो परं मरणा’’’ति. ‘‘वेदना… सञ्ञा… सङ्खारा… विञ्ञाणं निच्चं वा अनिच्चं वा’’ति? ‘‘अनिच्चं, भन्ते’’…पे… विपरिणामधम्मं, अपि नु तं अनुपादाय एवं दिट्ठि उप्पज्जेय्य – ‘अदुक्खमसुखी अत्ता होति अरोगो परं मरणा’’’ति? ‘‘नो हेतं, भन्ते’’. ‘‘इति खो, भिक्खवे, दुक्खे सति, दुक्खं उपादाय, दुक्खं अभिनिविस्स एवं दिट्ठि उप्पज्जति – ‘अदुक्खमसुखी अत्ता होति अरोगो परं मरणा’’’ति. छब्बीसतिमं.

दुतियपेय्यालो.

तस्सुद्दानं –

वातं एतं मम सो, अत्ता नो च मे सिया;

नत्थि करोतो हेतु च, महादिट्ठेन अट्ठमं.

सस्सतो असस्सतो चेव, अन्तानन्तवा च वुच्चति;

तं जीवं अञ्ञं जीवञ्च, तथागतेन चत्तारो.

रूपी अत्ता होति, अरूपी च अत्ता होति;

रूपी च अरूपी च अत्ता होति;

नेव रूपी नारूपी अत्ता होति, एकन्तसुखी अत्ता होति.

एकन्तदुक्खी अत्ता होति, सुखदुक्खी अत्ता होति;

अदुक्खमसुखी अत्ता होति, अरोगो परं मरणाति;

इमे छब्बीसति सुत्ता, दुतियवारेन देसिता.