५. महारुक्खसुत्तं
५५. सावत्थियं विहरति…पे… ‘‘उपादानियेसु, भिक्खवे, धम्मेसु अस्सादानुपस्सिनो विहरतो तण्हा पवड्ढति. तण्हापच्चया उपादानं; उपादानपच्चया भवो…पे… एवमेतस्स केवलस्स दुक्खक्खन्धस्स समुदयो होति’’.
‘‘सेय्यथापि, भिक्खवे, महारुक्खो. तस्स यानि चेव मूलानि अधोगमानि, यानि च तिरियङ्गमानि, सब्बानि तानि उद्धं ओजं अभिहरन्ति. एवञ्हि सो, भिक्खवे, महारुक्खो तदाहारो तदुपादानो चिरं दीघमद्धानं तिट्ठेय्य. एवमेव खो, भिक्खवे, उपादानियेसु धम्मेसु अस्सादानुपस्सिनो विहरतो तण्हा पवड्ढति. तण्हापच्चया उपादानं…पे… एवमेतस्स केवलस्स दुक्खक्खन्धस्स समुदयो होति.
‘‘उपादानियेसु, भिक्खवे, धम्मेसु आदीनवानुपस्सिनो विहरतो तण्हा निरुज्झति. तण्हानिरोधा उपादाननिरोधो; उपादाननिरोधा भवनिरोधो…पे… एवमेतस्स केवलस्स दुक्खक्खन्धस्स निरोधो होति.
‘‘सेय्यथापि, भिक्खवे, महारुक्खो. अथ पुरिसो आगच्छेय्य कुद्दालपिटकं [कुदालपिटकं (अञ्ञत्थ)] आदाय. सो तं रुक्खं मूले छिन्देय्य, मूलं छिन्दित्वा पलिखणेय्य [पलिंखणेय्य (पी. क.)], पलिखणित्वा मूलानि उद्धरेय्य अन्तमसो उसीरनाळिमत्तानिपि. सो तं रुक्खं खण्डाखण्डिकं छिन्देय्य, खण्डाखण्डिकं छिन्दित्वा फालेय्य, फालेत्वा सकलिकं सकलिकं करेय्य, सकलिकं सकलिकं करित्वा वातातपे विसोसेय्य; वातातपे विसोसेत्वा अग्गिना डहेय्य, अग्गिना डहेत्वा मसिं करेय्य, मसिं करित्वा महावाते वा ओफुणेय्य [ओपुनेय्य (सी. पी.), ओफुनेय्य (स्या. कं. क.)] नदिया वा सीघसोताय पवाहेय्य. एवञ्हि सो, भिक्खवे, महारुक्खो उच्छिन्नमूलो अस्स तालावत्थुकतो अनभावंकतो [अनभावकतो (सी.), अनभावङ्गतो (स्या. कं.)] आयतिं अनुप्पादधम्मो. एवमेव खो, भिक्खवे, उपादानियेसु धम्मेसु आदीनवानुपस्सिनो विहरतो तण्हा निरुज्झति. तण्हानिरोधा उपादाननिरोधो; उपादाननिरोधा भवनिरोधो…पे… एवमेतस्स केवलस्स दुक्खक्खन्धस्स निरोधो होती’’ति. पञ्चमं.