४. खत्तियावग्गो

१. यसवतीपमुखअट्ठारसभिक्खुनीसहस्सअपदानं

१. ‘‘भवा सब्बे परिक्खीणा, भवा सन्ति विमोचिता;

सब्बासवा च नो नत्थि, आरोचेम महामुने.

२. ‘‘पुरिमं कुसलं कम्मं [परिकम्मञ्च कुसलं (स्या.)], यं किञ्चि साधुपत्थितं;

परिभोगमयं दिन्नं, तुय्हत्थाय महामुने.

३. ‘‘बुद्धपच्चेकबुद्धानं, सावकानञ्च पत्थितं [बुद्धानं सावकानञ्च (सी. क.)];

परिभोगमयं दिन्नं, तुय्हत्थाय महामुने.

४. ‘‘उच्चनीचमयं कम्मं, भिक्खूनं साधुपत्थितं;

उच्चाकुलपरिकम्मं, कतमेतं महामुने [कतम्हेहि महामुने (स्या. पी.)].

५. ‘‘तेनेव सुक्कमूलेन, चोदिता कम्मसम्पदा;

मानुसिकमतिक्कन्ता, जायिंसु खत्तिये कुले.

६. ‘‘उप्पत्ते च कते कम्मे, जातिया वापि एकतो;

पच्छिमे एकतो जाता, खत्तिया कुलसम्भवा.

७. ‘‘रूपवती भोगवती, लाभसक्कारपूजिता;

अन्तेपुरे महावीर, देवानं विय नन्दने.

८. ‘‘निब्बिन्दित्वा अगारम्हा, पब्बजिम्हनगारियं;

कतिपाहं उपादाय, सब्बा पत्ताम्ह निब्बुतिं.

९. ‘‘चीवरं पिण्डपातञ्च, पच्चयं सयनासनं;

उपनेन्ति बहू अम्हे, सदा सक्कतपूजिता.

१०. ‘‘किलेसा झापिता अम्हं, भवा सब्बे समूहता;

नागीव बन्धनं छेत्वा, विहराम अनासवा.

११. ‘‘स्वागतं वत नो आसि, मम बुद्धस्स सन्तिके;

तिस्सो विज्जा अनुप्पत्ता, कतं बुद्धस्स सासनं.

१२. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे;

छळभिञ्ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं यसवतीपमुखानि खत्तियकञ्ञाभिक्खुनियो अट्ठारससहस्सानि भगवतो सम्मुखा इमा गाथायो अभासित्थाति.

यसवतीपमुखअट्ठारसभिक्खुनीसहस्सापदानं पठमं.

२. चतुरासीतिभिक्खुनीसहस्सअपदानं

१३. ‘‘चुल्लासीतिसहस्सानि, ब्राह्मञ्ञकुलसम्भवा [ब्राह्मणकुलसम्भवा (स्या. क.)];

सुखुमालहत्थपादा, पुरे तुय्हं महामुने.

१४. ‘‘वेस्ससुद्दकुले जाता, देवा नागा च किन्नरा;

चातुद्दीपा बहू कञ्ञा, पुरे तुय्हं महामुने.

१५. ‘‘काचि पब्बजिता अत्थि, सब्बदस्साविनो [सच्चदस्साविनो (सी. पी.)] हू;

देवा च किन्नरा नागा, फुसिस्सन्ति अनागते.

१६. ‘‘अनुभोत्वा यसं सब्बं, पत्वान सब्बसम्पदा;

तुम्हं [त्वयि (सी. पी.)] पसादं पटिलद्धा, बुज्झिस्सन्ति अनागते.

१७. ‘‘अम्हे ब्राह्मणधीता तु, ब्राह्मञ्ञकुलसम्भवा;

पेक्खतो नो [लक्खणा च (स्या.)] महावीर, पादे वन्दाम चक्खुम.

१८. ‘‘उपहता भवा सब्बे, मूलतण्हा समूहता;

समुच्छिन्ना अनुसया, पुञ्ञसङ्खारदालिता.

१९. ‘‘समाधिगोचरा सब्बा, समापत्तिवसी कता;

झानेन धम्मरतिया, विहरिस्साम नो सदा.

२०. ‘‘भवनेत्ति अविज्जा च, सङ्खारापि च खेपिता;

सुदुद्दसं पदं गन्त्वा, अनुजानाथ [अनुजानिम्ह (स्या. पी. क.)] नायक.

२१. ‘‘उपकारा ममं तुम्हे, दीघरत्तं कताविनो;

चतुन्नं संसयं छेत्वा, सब्बा गच्छन्तु निब्बुतिं.

२२. ‘‘वन्दित्वा मुनिनो पादे, कत्वा इद्धिविकुब्बनं;

काचि दस्सेन्ति आलोकं, अन्धकारमथापरा.

२३. ‘‘दस्सेन्ति चन्दसूरिये, सागरञ्च समच्छकं;

सिनेरुं परिभण्डञ्च, दस्सेन्ति पारिछत्तकं.

२४. ‘‘तावतिंसञ्च भवनं, यामं दस्सेन्ति इद्धिया;

तुसितं निम्मिते देवे, वसवत्ती महिस्सरे.

२५. ‘‘ब्रह्मानो काचि दस्सेन्ति, चङ्कमञ्च महारहं;

ब्रह्मवण्णञ्च मापेत्वा, धम्मं देसेन्ति सुञ्ञतं.

२६. ‘‘नानाविकुब्बनं कत्वा, इद्धिं दस्सिय सत्थुनो;

दस्सयिंसु बलं सब्बा, पादे वन्दिंसु सत्थुनो.

२७. ‘‘इद्धीसु च वसी होम, दिब्बाय सोतधातुया;

चेतोपरियञाणस्स, वसी होम महामुने.

२८. ‘‘पुब्बेनिवासं जानाम, दिब्बचक्खु विसोधितं;

सब्बासवपरिक्खीणा, नत्थि दानि पुनब्भवो.

२९. ‘‘अत्थधम्मनिरुत्तीसु, पटिभाने तथेव च;

ञाणं अम्हं महावीर, उप्पन्नं तव सन्तिके.

३०. ‘‘पुब्बानं लोकनाथानं, सङ्गमं नो निदस्सितं;

अधिकारं बहुं अम्हं, तुय्हत्थाय महामुने.

३१. ‘‘यं अम्हेहि कतं कम्मं, कुसलं सर तं मुने;

तुय्हत्थाय महावीर, पुञ्ञानुपचितानि नो.

३२. ‘‘सतसहस्सितो कप्पे, पदुमुत्तरो महामुनि;

पुरं हंसवती नाम, सम्बुद्धस्स कुलासयं.

३३. ‘‘द्वारेन हंसवतिया, गङ्गा सन्दति सब्बदा;

उब्बळ्हा नदिया भिक्खू, गमनं न लभन्ति ते.

३४. ‘‘दिवसं द्वे तयो चेव, सत्ताहं मासिकं ततो;

चतुमासम्पि सम्पुण्णं, गमनं न लभन्ति ते.

३५. ‘‘तदा अहु सत्तसारो, जटिलो नाम रट्ठिको;

ओरुद्धे [ओरतीरे (स्या.)] भिक्खवो दिस्वा, सेतुं गङ्गाय कारयि.

३६. ‘‘तदा सतसहस्सेहि, सेतुं गङ्गाय कारयि;

सङ्घस्स ओरिमे तीरे, विहारञ्च अकारयि.

३७. ‘‘इत्थियो पुरिसा चेव, उच्चनीचकुलानि च;

तस्स सेतुं विहारञ्च [तेसु सेतुविहारेसु (सी.), तस्स सेतू विहारे च (पी.)], समभागं अकंसु ते.

३८. ‘‘अम्हे अञ्ञे च मानुजा, विप्पसन्नेन चेतसा;

तस्स धम्मेसु दायादा, नगरे जनपदेसु च.

३९. ‘‘इत्थी पुमा कुमारा च, बहू चेव कुमारिका;

सेतुनो च विहारस्स, वालुका आकिरिंसु ते.

४०. ‘‘वीथिं सम्मज्जनं कत्वा, कदलीपुण्णघटे धजे;

धूपं चुण्णञ्च मालञ्च, कारं कत्वान सत्थुनो.

४१. ‘‘सेतुविहारे कारेत्वा, निमन्तेत्वा विनायकं;

महादानं ददित्वान, सम्बोधिं अभिपत्थयिं.

४२. ‘‘पदुमुत्तरो महावीरो, तारको सब्बपाणिनं;

अनुमोदनीयंकासि, जटिलस्स महामुनि [कत्वा, वियाकासि महामुनि (स्या.)].

४३. ‘‘‘सतसहस्सातिक्कन्ते, कप्पो हेस्सति भद्दको;

भवाभवेनुभोत्वान, पापुणिस्सति बोधियं.

४४. ‘‘‘काचि हत्थपरिकम्मं, कतावी नरनारियो;

अनागतम्हि अद्धाने, सब्बा हेस्सन्ति सम्मुखा’.

४५. ‘‘तेन कम्मविपाकेन, चेतनापणिधीहि च;

उप्पन्ना देवभवनं, तुय्हं ता परिचारिका.

४६. ‘‘दिब्बसुखं असङ्खियं, मानुसञ्च असङ्खियं;

तुय्हं ते परिचारेम, संसरिम्ह भवाभवे.

४७. ‘‘सतसहस्सितो कप्पे, सुकतं कम्मसम्पदं;

सुखुमाली मनुस्सानं, अथो देवपुरे वरे.

४८. ‘‘रूपभोगयसे चेव, अथो कित्तिञ्च सक्कतं [कित्तिसुखं पियं (स्या.)];

लभाम सततं सब्बं, सुकतं कम्मसम्पदं.

४९. ‘‘पच्छिमे भवे सम्पत्ते, जाताम्ह ब्राह्मणे कुले;

सुखुमालहत्थपादा, सक्यपुत्तनिवेसने.

५०. ‘‘सब्बकालम्पि पथविं, न पस्साम न लङ्कतं;

चिक्खल्लभूमिमसुचिं [चिक्खल्लं भूमिं गमनं (स्या.)], न पस्साम महामुने.

५१. ‘‘अगारं वसन्ते अम्हे, सक्कारं सब्बकालिकं;

उपनेन्ति सदा सब्बं, पुब्बकम्मफलेन नो [पुब्बकम्मफलं ततो (सी. पी.)].

५२. ‘‘अगारं पजहित्वान, पब्बजित्वानगारियं;

संसारपथनित्थिण्णा, वीतरागा भवामसे [नत्थि दानि पुनब्भवो (सी. स्या. पी.)].

५३. ‘‘चीवरं पिण्डपातञ्च, पच्चयं सयनासनं;

उपनेन्ति सदा अम्हे, सहस्सानि ततो ततो.

५४. ‘‘किलेसा झापिता अम्हं…पे… विहराम अनासवा.

५५. ‘‘स्वागतं वत नो आसि…पे… कतं बुद्धस्स सासनं.

५६. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं चतुरासीतिब्राह्मणकञ्ञाभिक्खुनीसहस्सानि भगवतो सम्मुखा इमा गाथायो अभासित्थाति.

चतुरासीतिभिक्खुनीसहस्सापदानं दुतियं.

३. उप्पलदायिकाथेरीअपदानं

५७. ‘‘नगरे अरुणवतिया, अरुणो नाम खत्तियो;

तस्स रञ्ञो अहुं भरिया, एकज्झं चारयामहं.

५८. ‘‘रहोगता निसीदित्वा, एवं चिन्तेसहं तदा;

‘कुसलं मे कतं नत्थि, आदाय गमियं मम.

५९. ‘‘‘महाभितापं कटुकं, घोररूपं सुदारुणं;

निरयं नून गच्छामि, एत्थ मे नत्थि संसयो’.

६०. ‘‘एवाहं चिन्तयित्वान, पहंसेत्वान मानसं;

राजानं उपगन्त्वान, इदं वचनमब्रविं.

६१. ‘‘‘इत्थी नाम मयं देव, पुरिसानित्तरा अहु [पुरिसानुगता सदा (सी.), पुरिसा न भवाम नो (स्या.), पुरिसानं भरा मयं (पी.)];

एकं मे समणं देहि, भोजयिस्सामि खत्तिय’.

६२. ‘‘अदासि मे तदा राजा, समणं भावितिन्द्रियं;

तस्स पत्तं गहेत्वान, परमन्नेन पूरयिं.

६३. ‘‘पूरेत्वा परमं अन्नं, सह सुगन्धलेपनं;

महाचेलेन छादित्वा, अदासिं तुट्ठमानसा.

६४. ‘‘तेन कम्मेन सुकतेन, चेतनापणिधीहि च;

जहित्वा मानुसं देहं, तावतिंसमगच्छहं.

६५. ‘‘सहस्सदेवराजूनं, महेसित्तमकारयिं;

सहस्सचक्कवत्तीनं, महेसित्तमकारयिं.

६६. ‘‘पदेसरज्जं विपुलं, गणनातो असङ्खियं;

नानाविधं बहुं अञ्ञं, तस्स कम्मफलं ततो.

६७. ‘‘उप्पलस्सेव मे वण्णो, अभिरूपा सुदस्सना;

इत्थिसब्बङ्गसम्पन्ना, अभिजाता जुतिन्धरा.

६८. ‘‘पच्छिमे भवे सम्पत्ते, अजायिं साकिये कुले;

नारीसहस्सपामोक्खा, सुद्धोदनसुतस्सहं.

६९. ‘‘निब्बिन्दित्वा अगारेहं, पब्बजिं अनगारियं;

सत्तमीरत्तिसम्पत्ता [सत्तमिंरत्तिमपत्ता (सी. स्या. पी.)], चतुसच्चमपापुणिं.

७०. ‘‘चीवरं पिण्डपातञ्च, पच्चयं सयनासनं;

परिमेतुं न सक्कोमि, पिण्डपातस्सिदं फलं.

७१. ‘‘यं मय्हं पूरितं कम्मं, कुसलं सरसे मुनि;

तुय्हत्थाय महावीर, परिचत्तं बहुं मया.

७२. ‘‘एकत्तिंसे इतो कप्पे, यं दानमददिं तदा;

दुग्गतिं नाभिजानामि, पिण्डपातस्सिदं फलं.

७३. ‘‘द्वे गतियो पजानामि, देवत्तं अथ मानुसं;