१३. विमुत्तिञाणनिद्देसो

६४. कथं छिन्नवटुमानुपस्सने पञ्ञा विमुत्तिञाणं? सोतापत्तिमग्गेन सक्कायदिट्ठि, विचिकिच्छा, सीलब्बतपरामासो, दिट्ठानुसयो, विचिकिच्छानुसयो अत्तनो चित्तस्स उपक्किलेसा सम्मा समुच्छिन्ना होन्ति. इमेहि पञ्चहि उपक्किलेसेहि सपरियुट्ठानेहि चित्तं विमुत्तं होति सुविमुत्तं. तंविमुत्ति ञातट्ठेन ञाणं, पजाननट्ठेन पञ्ञा. तेन वुच्चति – ‘‘छिन्नवटुमानुपस्सने पञ्ञा विमुत्तिञाणं’’.

सकदागामिमग्गेन ओळारिकं कामरागसञ्ञोजनं, पटिघसञ्ञोजनं, ओळारिको कामरागानुसयो, पटिघानुसयो – अत्तनो चित्तस्स उपक्किलेसा सम्मा समुच्छिन्ना होन्ति. इमेहि चतूहि उपक्किलेसेहि सपरियुट्ठानेहि चित्तं विमुत्तं होति सुविमुत्तं. तंविमुत्ति ञातट्ठेन ञाणं, पजाननट्ठेन पञ्ञा. तेन वुच्चति – ‘‘छिन्नवटुमानुपस्सने पञ्ञा विमुत्तिञाणं’’.

अनागामिमग्गेन अनुसहगतं कामरागसञ्ञोजनं, पटिघसञ्ञोजनं, अनुसहगतो कामरागानुसयो, पटिघानुसयो – अत्तनो चित्तस्स उपक्किलेसा सम्मा समुच्छिन्ना होन्ति. इमेहि चतूहि उपक्किलेसेहि सपरियुट्ठानेहि चित्तं विमुत्तं होति सुविमुत्तं. तंविमुत्ति ञातट्ठेन ञाणं, पजाननट्ठेन पञ्ञा. तेन वुच्चति – ‘‘छिन्नवटुमानुपस्सने पञ्ञा विमुत्तिञाणं’’.

अरहत्तमग्गेन रूपरागो, अरूपरागो, मानो, उद्धच्चं, अविज्जा, मानानुसयो, भवरागानुसयो, अविज्जानुसयो – अत्तनो चित्तस्स उपक्किलेसा सम्मा समुच्छिन्ना होन्ति. इमेहि अट्ठहि उपक्किलेसेहि सपरियुट्ठानेहि चित्तं विमुत्तं होति सुविमुत्तं. तंविमुत्ति ञातट्ठेन ञाणं, पजाननट्ठेन पञ्ञा. तेन वुच्चति – ‘‘छिन्नवटुमानुपस्सने पञ्ञा विमुत्तिञाणं’’. तं ञातट्ठेन ञाणं, पजाननट्ठेन पञ्ञा. तेन वुच्चति – ‘‘छिन्नवटुमानुपस्सने पञ्ञा विमुत्तिञाणं’’.

विमुत्तिञाणनिद्देसो तेरसमो.