११. चरसुत्तं
११०. वुत्तञ्हेतं भगवता, वुत्तमरहताति मे सुतं –
‘‘चरतो चेपि, भिक्खवे, भिक्खुनो उप्पज्जति कामवितक्को वा ब्यापादवितक्को वा विहिंसावितक्को वा. तञ्चे, भिक्खवे, भिक्खु अधिवासेति नप्पजहति न विनोदेति न ब्यन्तीकरोति [ब्यन्तिकरोति (सी. पी.), ब्यन्तं करोति (क.)] अनभावं गमेति. चरम्पि, भिक्खवे, भिक्खु एवंभूतो अनातापी अनोत्तापी [अनोत्तप्पी (सब्बत्थ) दुकनिपाते, अङ्गुत्तरे १.४.११ पस्सितब्बं] सततं समितं कुसीतो हीनवीरियोति वुच्चति.
‘‘ठितस्स चेपि, भिक्खवे, भिक्खुनो उप्पज्जति कामवितक्को वा ब्यापादवितक्को वा विहिंसावितक्को वा. तञ्चे, भिक्खवे, भिक्खु अधिवासेति नप्पजहति न विनोदेति न ब्यन्तीकरोति न अनभावं गमेति. ठितोपि, भिक्खवे, भिक्खु एवंभूतो अनातापी अनोत्तापी सततं समितं कुसीतो हीनवीरियोति वुच्चति.
‘‘निसिन्नस्स चेपि, भिक्खवे, भिक्खुनो उप्पज्जति कामवितक्को वा ब्यापादवितक्को वा विहिंसावितक्को वा. तञ्चे, भिक्खवे, भिक्खु अधिवासेति नप्पजहति न विनोदेति न ब्यन्तीकरोति न अनभावं गमेति. निसिन्नोपि, भिक्खवे, भिक्खु एवंभूतो अनातापी अनोत्तापी सततं समितं कुसीतो हीनवीरियोति वुच्चति.
‘‘सयानस्स चेपि, भिक्खवे, भिक्खुनो जागरस्स उप्पज्जति कामवितक्को वा ब्यापादवितक्को वा विहिंसावितक्को वा. तञ्चे, भिक्खवे, भिक्खु अधिवासेति नप्पजहति न विनोदेति न ब्यन्तीकरोति न अनभावं गमेति. सयानोपि, भिक्खवे, भिक्खु जागरो एवंभूतो अनातापी अनोत्तापी सततं समितं कुसीतो हीनवीरियोति वुच्चति.
‘‘चरतो चेपि, भिक्खवे, भिक्खुनो उप्पज्जति कामवितक्को वा ब्यापादवितक्को वा विहिंसावितक्को वा. तञ्चे, भिक्खवे, भिक्खु नाधिवासेति पजहति विनोदेति ब्यन्तीकरोति अनभावं गमेति. चरम्पि, भिक्खवे, भिक्खु एवंभूतो आतापी ओत्तापी [ओत्तप्पी (सब्बत्थ)] सततं समितं आरद्धवीरियो पहितत्तोति वुच्चति.
‘‘ठितस्स चेपि, भिक्खवे, भिक्खुनो उप्पज्जति कामवितक्को वा ब्यापादवितक्को वा विहिंसावितक्को वा. तञ्चे, भिक्खवे, भिक्खु नाधिवासेति पजहति विनोदेति ब्यन्तीकरोति अनभावं गमेति. ठितोपि, भिक्खवे, भिक्खु एवंभूतो आतापी ओत्तापी सततं समितं आरद्धवीरियो पहितत्तोति वुच्चति.
‘‘निसिन्नस्स चेपि, भिक्खवे, भिक्खुनो उप्पज्जति कामवितक्को वा ब्यापादवितक्को वा विहिंसावितक्को वा. तञ्चे, भिक्खवे, भिक्खु नाधिवासेति पजहति विनोदेति ब्यन्तीकरोति अनभावं गमेति. निसिन्नोपि, भिक्खवे, भिक्खु एवंभूतो आतापी ओत्तापी सततं समितं आरद्धवीरियो पहितत्तोति वुच्चति.
‘‘सयानस्स चेपि, भिक्खवे, भिक्खुनो जागरस्स उप्पज्जति कामवितक्को वा ब्यापादवितक्को वा विहिंसावितक्को वा. तञ्चे, भिक्खवे, भिक्खु नाधिवासेति पजहति विनोदेति ब्यन्तीकरोति अनभावं गमेति. सयानोपि, भिक्खवे, भिक्खु जागरो एवंभूतो आतापी ओत्तापी सततं समितं आरद्धवीरियो पहितत्तोति वुच्चती’’ति. एतमत्थं भगवा अवोच. तत्थेतं इति वुच्चति –
‘‘चरं वा यदि वा तिट्ठं, निसिन्नो उद वा सयं;
यो वितक्कं वितक्केति, पापकं गेहनिस्सितं.
‘‘कुम्मग्गं पटिपन्नो [कुम्मग्गप्पटिपन्नो (अ. नि. ४.११)] सो, मोहनेय्येसु मुच्छितो;
अभब्बो तादिसो भिक्खु, फुट्ठुं सम्बोधिमुत्तमं.
‘‘यो च चरं वा तिट्ठं वा [यो चरं वा यदि वा तिट्ठं (स्या.), यो चरं वाथ तिट्ठं वा (सी. क.)], निसिन्नो उद वा सयं;
वितक्कं समयित्वान, वितक्कूपसमे रतो;
भब्बो सो तादिसो भिक्खु, फुट्ठुं सम्बोधिमुत्तम’’न्ति.
अयम्पि अत्थो वुत्तो भगवता, इति मे सुतन्ति. एकादसमं.