१. दुक्खविहारसुत्तं

२८. (द्वे धम्मे अनुक्कटि) [( ) स्यामपोत्थके नत्थि] वुत्तञ्हेतं भगवता, वुत्तमरहताति मे सुतं –

‘‘द्वीहि, भिक्खवे, धम्मेहि समन्नागतो भिक्खु दिट्ठेव धम्मे दुक्खं विहरति सविघातं सउपायासं सपरिळाहं; कायस्स भेदा परं मरणा दुग्गति पाटिकङ्खा. कतमेहि द्वीहि? इन्द्रियेसु अगुत्तद्वारताय [अगुत्तद्वारो (अट्ठ.)] च, भोजने अमत्तञ्ञुताय [अमत्तञ्ञू (अट्ठ.)] च. इमेहि खो, भिक्खवे, द्वीहि धम्मेहि समन्नागतो भिक्खु दिट्ठेव धम्मे दुक्खं विहरति सविधातं सउपायासं सपरिळाहं; कायस्स भेदा परं मरणा दुग्गति पाटिकङ्खा’’ति. एतमत्थं भगवा अवोच. तत्थेतं इति वुच्चति –

‘‘चक्खु सोतञ्च घानञ्च, जिव्हा कायो तथा मनो;

एतानि यस्स द्वारानि, अगुत्तानिध [अगुत्तानि च (स्या.)] भिक्खुनो.

‘‘भोजनम्हि अमत्तञ्ञू, इन्द्रियेसु असंवुतो;

कायदुक्खं चेतोदुक्खं, दुक्खं सो अधिगच्छति.

‘‘डय्हमानेन कायेन, डय्हमानेन चेतसा;

दिवा वा यदि वा रत्तिं, दुक्खं विहरति तादिसो’’ति.

अयम्पि अत्थो वुत्तो भगवता, इति मे सुतन्ति. पठमं.